ഒഡീഷയിലെ പ്രകൃതിരമണീയമായ സിജിമാലി കുന്നുകൾ ഇന്ന് ഒരു വലിയ സമരഭൂമിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. കോർപ്പറേറ്റ് കമ്പനികൾ ഈ മലനിരകളിൽ ധാതുസമ്പത്ത് കാണുമ്പോൾ, അവിടെ തലമുറകളായി ജീവിക്കുന്ന ഗോത്രസമൂഹങ്ങൾക്ക് ഇത് അവരുടെ ജീവനാണ്. റായഗഡ, കലഹണ്ടി ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ മലനിരകളിൽ പ്രധാനമായും വസിക്കുന്നത് കൊണ്ട (Kondh) ഗോത്രവിഭാഗമാണ്. തങ്ങളുടെ ഭൂമിയും സംസ്കാരവും നിലനിൽപ്പും അപകടത്തിലാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ അവർ വൻകിട ഖനന കമ്പനികൾക്കെതിരെ അതിശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർക്കുകയാണ്.
2023-ലാണ് ഒഡീഷ സർക്കാർ സിജിമാലി ബോക്സൈറ്റ് ഖനന പദ്ധതിക്ക് അനുമതി നൽകിയത്. ഏകദേശം 1,500 ഹെക്ടർ ഭൂമിയിലാണ് ഈ പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ 700 ഹെക്ടറോളം നിബിഡ വനഭൂമിയാണെന്നത് പരിസ്ഥിതിക്ക് വലിയ ഭീഷണിയുയർത്തുന്നു. വേദാന്ത ലിമിറ്റഡ് (Vedanta Limited) ആണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന കരാർ ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നത്. മൈത്രി ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ആൻഡ് മൈനിംഗ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് വഴിയാണ് ഇവർ പ്രവർത്തനം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ, സമീപത്തായി അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ കലിംഗ അലുമിന ലിമിറ്റഡിന്റെ പദ്ധതികളും വരുന്നുണ്ട്. ഏകദേശം 311 ദശലക്ഷം ടൺ ബോക്സൈറ്റ് ശേഖരം ഈ കുന്നുകളിലുണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അലുമിനിയം നിർമ്മാണത്തിനും വിമാനങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക്സ്, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവയ്ക്കും ഈ ധാതു അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നത് കമ്പനികളെ ഇങ്ങോട്ടേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു.
വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന അസ്വസ്ഥതകൾ വലിയൊരു പ്രക്ഷോഭമായി മാറിയത് ഖനന മേഖലയെ ഹൈവേയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ റോഡ് നിർമ്മിക്കാനുള്ള നീക്കത്തോടെയാണ്. കേവലം ഒരു റോഡ് എന്നതിലുപരി, ഖനന യന്ത്രങ്ങൾ മലമുകളിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള ആദ്യ പടിയാണിതെന്ന് ഗ്രാമീണർ തിരിച്ചറിയുന്നു ഈ റോഡ് നിർമ്മാണം തടയാൻ ശ്രമിച്ച ഗ്രാമീണരും പോലീസും തമ്മിൽ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച രൂക്ഷമായ ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടായി. പോലീസ് കണ്ണീർവാതകം പ്രയോഗിക്കുകയും നിരവധി പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ മണ്ണിലേക്കുള്ള അധിനിവേശത്തിന്റെ തുടക്കമാണിതെന്ന ഉറച്ച ബോധ്യത്തിലാണ് അവർ ഈ നിർമ്മാണത്തെ എതിർക്കുന്നത്.
സിജിമാലി പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ മുൻനിരയിൽ നിൽക്കുന്ന ഗോത്രവർഗ സ്ത്രീകളാണ്. ഈ സമൂഹത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പായ സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന് ആഹാരം നൽകുന്നതിനും വനവിഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും ഈ കുന്നുകളെയാണ് പൂർണ്ണമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. മഹുവാ പൂക്കൾ, തെന്ദു ഇലകൾ, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇവർക്ക് നൽകുന്നത് ഈ വനമാണ്. മണ്ണും വനവും നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ തങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ അവസാനിക്കുമെന്ന് അവർക്കറിയാം. സമരമുഖത്ത് അവർ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന വടികൾ വെറുമൊരു ആയുധമല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ ഐക്യത്തിന്റെയും നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്.
ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ കാതൽ 'സമ്മതം' (Consent) എന്ന വിഷയമാണ്. ഇന്ത്യൻ നിയമപ്രകാരം, പ്രത്യേകിച്ച് ഫോറസ്റ്റ് റൈറ്റ്സ് ആക്ട് (2006), പെസ ആക്ട് (1996) എന്നിവയനുസരിച്ച് ഗോത്രമേഖലകളിൽ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് ഗ്രാമസഭകളുടെ അനുമതി നിർബന്ധമാണ്. എന്നാൽ സിജിമാലിയിൽ ഗ്രാമസഭകൾ വ്യാജമായി ചമച്ചതാണെന്നും ജനങ്ങളെ അറിയിക്കാതെയാണ് യോഗങ്ങൾ ചേർന്നതെന്നും ഗ്രാമീണർ ആരോപിക്കുന്നു. വെളുത്ത കടലാസുകളിൽ നിർബന്ധപൂർവ്വം ഒപ്പിടുവിച്ചതായും ശരിയായ അനുമതി ആരും നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ നിയമപരമായ പോരാട്ടമാണ് സമരത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നത്.
ഖനന പദ്ധതി നടപ്പിലായാൽ ആ ഗ്രാമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഭൂപടത്തിൽ നിന്ന് തുടച്ചുനീക്കപ്പെടും. വൻതോതിലുള്ള കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ, ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളുടെ നാശം, ജലസ്രോതസ്സുകൾ വറ്റുന്നത് തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങളെ ഗ്രാമീണർ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വരും. പോലീസ് റെയ്ഡുകളും അറസ്റ്റുകളും വഴി പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്താനാണ് ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുന്നത്. സർക്കാർ വികസനത്തെയും നിക്ഷേപത്തെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഗോത്രസമൂഹം തങ്ങളുടെ സ്വത്വത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും അതിജീവനനത്തിനുമായൂള്ള പോരാട്ടത്തിലാണ്.
സിജിമാലിയിലെ ഈ പോരാട്ടം ഒഡീഷയിലെ ഒരു പ്രാദേശിക പ്രശ്നം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് കോർപ്പറേറ്റ് താൽപ്പര്യങ്ങളും മനുഷ്യന്റെ അവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആഗോളതലത്തിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. വികസനത്തിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കൾ ആരായിരിക്കണം എന്ന വലിയ ചോദ്യം ഈ സമരം രാജ്യത്തിന് മുന്നിൽ ഉയർത്തുന്നു. ആർക്ക് വേണ്ടിയാണ് ഈ വികസനം എന്ന പ്രസക്തമായ ചോദ്യവും
English Summary: The Sijimali land protest in Odisha is a fierce resistance by the Kondh tribal community against bauxite mining projects led by Vedanta Limited and the Adani Group. Spanning over 1,500 hectares in Rayagada and Kalahandi districts, the project threatens the ecological balance, vital water sources, and the very survival of indigenous families. Tribal women are at the forefront of this struggle, asserting that their land is their life and culture, not just a mineral resource. The conflict has intensified following violent police crackdowns and allegations of forged local consent for land acquisition. This report highlights the growing tension between corporate-led industrialization and the fundamental rights of tribal communities to protect their ancestral homes.