ഒരാളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത നിമിഷം മുതല് 24 മണിക്കൂറാണ് മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നില് ഹാജരാക്കാനുള്ള സമയപരിധിയെന്ന് വ്യക്തമാക്കി സുപ്രിം കോടതി. കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത ഒരാളെ മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നില് ഹാജരാക്കേണ്ട സമയക്രമം സംബന്ധിച്ചാണ് സുപ്രിം കോടതിയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ നിരീക്ഷണം. അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സമയം മുതലാണ് 24 മണിക്കൂര് കണക്കാക്കേണ്ടതെന്ന അന്വേഷണ ഏജന്സികളുടെ നിലപാട് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ആണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്. ജസ്റ്റിസുമാരായ ഉജ്ജല് ഭുയാന്, അതുല് എസ്. ചന്ദുര്ക്കര് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റേതാണ് സുപ്രധാന ഉത്തരവ്.
അറസ്റ്റും, കസ്റ്റഡിയും സംബന്ധിച്ച് വിഷയത്തില് ഏഴ് സാഹചര്യങ്ങളില് ഊന്നിയാണ് സുപ്രിം കോടതി നിര്ണായക നിരീക്ഷണങ്ങള് നടത്തിയത്.
1. ആര്ട്ടിക്കിള് 22 പ്രകാരം (മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നില് ഹാജരാക്കുന്നതിനുള്ള) 24 മണിക്കൂര് കാലയളവ് ആരംഭിക്കുന്നത് തടവിലാക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന നിമിഷം മുതലാണ്. കസ്റ്റഡിയില് എടുക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സമയമല്ല. തടങ്കലില് വച്ചിരിക്കുന്ന തിയതിയും സമയവും പ്രധാനമാണ്.
2. കസ്റ്റഡിയില് ഉള്ള വ്യക്തിയെ മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നില് ഹാജരാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് 24 മണിക്കൂറിനപ്പുറം തടങ്കല് നീണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കില് അയാള് ഉടന് തന്നെ കസ്റ്റഡിയില് നിന്ന് മോചിപ്പിക്കപ്പെടും.
3. 24 മണിക്കൂര് സമയപരിധിയില്, അറസ്റ്റ് ചെയ്ത സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്ക് ആവശ്യമായ സമയം ഒഴികെ, മറ്റൊരു സമയ കാലയളവും ഒഴിവാക്കാന് അനുവാദമില്ല.
4. ഒറീസ ഹൈക്കോടതി, മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി, കേരള ഹൈക്കോടതി എന്നിവയുടെ തീരുമാനങ്ങള്, ആര്ട്ടിക്കിള് 22(2) ന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ നിയമത്തെ നിര്ണയിക്കുന്നില്ല.
5. ആര്ട്ടിക്കിള് 22(2) അനുശാസിക്കുന്ന 24 മണിക്കൂര് സമയപരിധി മാത്രമല്ല, ബിഎന്എസ്എസ് സെക്ഷന് 58 പ്രകാരം കേസിന്റെ സാഹചര്യങ്ങള് കണക്കിലെടുത്ത് 24 മണിക്കൂര് കാലയളവിനുള്ളില് അത്തരം തടങ്കല് ന്യായമായ കാലയളവിനപ്പുറം നീട്ടരുതെന്ന് അധികൃതര് കണക്കിലെടുക്കണം.
6. മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നില് ഹാജരാക്കുന്ന സമയത്ത്, വ്യക്തിയെ കസ്റ്റഡിയില് എടുത്ത യഥാര്ത്ഥ തീയതിയും സമയവും രേഖപ്പെടുത്താനും, അത്തരമൊരു തടങ്കലിന്റെ സമയം മുതല് 24 മണിക്കൂര് സമയപരിധി പാലിച്ചിട്ടുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് പരിശോധിക്കാനും മജിസ്ട്രേറ്റ് ബാധ്യസ്ഥനാണ്. 24 മണിക്കൂര് സമയപരിധി ലംഘിക്കപ്പെട്ടാല്, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെ തടങ്കലില് നിന്ന് ഉടന് മോചിപ്പിക്കും.
7. ഹാജരാക്കുന്ന സമയത്ത് വ്യക്തിയുടെ തടങ്കല്, 24 മണിക്കൂര് സമയപരിധിക്കുള്ളില് ആണെങ്കിലും, കേസിന്റെ സാഹചര്യത്തില് ന്യായമാണെന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കാവുന്ന കാലയളവ് കവിഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ എന്ന് മജിസ്ട്രേറ്റ് പരിശോധിക്കും. കസ്റ്റഡിയില് ന്യായമായതിലും കൂടുതല് കാലയളവ് നീണ്ടുനിന്നതായി അദ്ദേഹത്തിന് ബോധ്യപ്പെട്ടാല്, റിമാന്ഡ് നിരസിക്കാവുന്നതാണ്.
The Supreme Court of India has clarified that the 24-hour deadline for producing an arrested person before a magistrate begins from the moment the person is taken into custody, not from the time the arrest is formally recorded. The court rejected the investigating agencies’ interpretation that the time limit should be calculated from the official arrest-recording time. A bench comprising Justices Ujjal Bhuyan and Atul S. Chandurkar made the observations while examining issues related to arrest and detention. The court also highlighted seven circumstances concerning the legal requirements governing arrest and custody.