പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ബർഗൻസ്റ്റോക്ക് റിസോർട്ടിൽ നടന്ന അമേരിക്ക-ഇറാൻ ഉന്നതതല സമാധാന ചർച്ചകളിൽ (ലേക്ക് ലൂസേൺ ഉച്ചകോടി) നിർണായക വഴിത്തിരിവ്. മധ്യസ്ഥ രാജ്യങ്ങളായ ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും പുറത്തിറക്കിയ സംയുക്ത പ്രസ്താവന പ്രകാരം, 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ സമാധാന കരാറിലെത്താനുള്ള മാർഗ്ഗരേഖയ്ക്ക് ഇരു രാജ്യങ്ങളും അംഗീകാരം നൽകി.
തികച്ചും ക്രിയാത്മകവും അനുകൂലവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ചർച്ചകൾ നടന്നതെന്നും, വരും ദിവസങ്ങളിൽ തുടർ സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു പ്രത്യേക സംവിധാനം രൂപീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചുവെന്നും മധ്യസ്ഥരായ ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ അറിയിച്ചു.
തുടക്കത്തിൽ കടുത്ത അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ 'ലേക്ക് ലൂസേൺ ഉച്ചകോടി'ക്ക് വേദിയൊരുങ്ങിയത്. ആഗോള വാണിജ്യത്തിൽ നിർണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് തങ്ങൾ വീണ്ടും നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തിയതായി ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ, സമുദ്രപാത അടയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ ഇറാന് നേരെ വീണ്ടും സൈനിക ആക്രമണം ഉണ്ടാകുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത് കടുത്ത ആശങ്കകൾക്ക് ഇടയാക്കിയിരുന്നു. ഈ വാക്പോരുകൾക്കിടയിലാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചർച്ചയുടെ മേശയിലേക്ക് എത്തിയത്.
നേരത്തെ ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ച 'ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രത്തിന്റെ' (Islamabad MoU) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ചർച്ചകൾ നടന്നത്. അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ ഡി വാൻസ് പങ്കെടുത്തപ്പോൾ, ഇറാനിൽ നിന്ന് പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗെർ ഘാലിബാഫ്, വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഖ്ചി എന്നിവരാണ് സന്നിഹിതരായത്. ഖത്തർ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ ഉന്നത പ്രതിനിധികളും മധ്യസ്ഥതയ്ക്കായി യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
ചർച്ചയിൽ അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ ഡി വാൻസും ഇറാനിൽ നിന്ന് പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗെർ ഘാലിബാഫ്, വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഖ്ചി എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഉന്നതതല സംഘമാണ് ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുത്തത്. മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നതിനായി ഖത്തർ, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളും ചർച്ചാ വേദിയിലുണ്ടായിരുന്നു.
ലെബനനിലെ അടിയന്തര വെടിനിർത്തൽ ഉറപ്പാക്കുന്നതും, ഇറാന്റെ ആണവസമ്പുഷ്ടീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുമായിരുന്നു ഈ ഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങൾ. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നിലവിലെ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് അയവ് വരുത്താൻ വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഈ നയതന്ത്ര നീക്കം വലിയൊരളവോളം സഹായകമാകുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ പൊതുവായ വിലയിരുത്തൽ.
ഉച്ചകോടിയിലെ സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി, ചർച്ചകളുടെ രാഷ്ട്രീയ മേൽനോട്ടത്തിനായി ഒരു ഉന്നതതല സമിതി രൂപീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പ്രധാന ചർച്ചാ പ്രതിനിധികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആണവ വിഷയം, ഉപരോധങ്ങൾ, തർക്കപരിഹാരം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള പ്രത്യേക വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകൾ ഈ സമിതിക്ക് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കും. ഈ ഉന്നതതല സമിതിയാണ് 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിൽ എത്തുന്നതിനായുള്ള മാർഗ്ഗരേഖയ്ക്ക് അംഗീകാരം നൽകിയത്. ഇതിനായുള്ള തുടർ സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ ഉടൻ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നതാണ്.
വാണിജ്യ കപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാക്കാനും അനിഷ്ട സംഭവങ്ങളും ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളും ഒഴിവാക്കാനുമായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനവും (Communication line) രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെതന്നെ, ലെബനനിലെ സൈനിക നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ധാരണകൾ കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ മധ്യസ്ഥരുടെയും ലെബനീസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെയും പങ്കാളിത്തത്തോടെ ഒരു 'ഡി-കോൺഫ്ലിക്ഷൻ സെല്ലും' (de-confliction cell) രൂപീകരിച്ചു.
ബർഗൻസ്റ്റോക്ക് റിസോർട്ടിൽ വെച്ച് ഈ ആഴ്ച മുഴുവൻ എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും സാങ്കേതികതല ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന് സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു. നയതന്ത്രത്തിനും സമാധാനപരമായ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനും അമേരിക്കയും ഇറാനും നൽകുന്ന പിന്തുണയെ ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും അഭിനന്ദിച്ചു. ലോകരാജ്യങ്ങൾ വലിയ പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് വരുംദിവസങ്ങളിലെ സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ നോക്കിക്കാണുന്നത്.
High-level peace talks between the US and Iran in Bürgenstock, Switzerland, have concluded with significant progress, establishing a roadmap to reach a final peace deal within 60 days. The talks, conducted under the framework of the Islamabad MoU, involved US Vice President JD Vance and high-level Iranian officials, including Parliament Speaker Mohammad Bagher Ghalibaf and Foreign Minister Abbas Araghchi, with mediation from Qatar and Pakistan. Mediators described the atmosphere as "positive and constructive," noting that technical negotiations on outstanding issues will continue throughout the week in Switzerland.