ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാഷ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ ഐഎസ്ആർഒ തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ഭൗമ നിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹമായ ഇഒഎസ്-05 വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ചു. ജിഎസ്എൽവി എഫ് 17 എന്ന അതിശക്തമായ റോക്കറ്റിലേറിയാണ് ഈ ഉപഗ്രഹം ബഹിരാകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചത്. പുലർച്ചെ 2:55-ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലുള്ള സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്ററിലെ രണ്ടാമത്തെ വിക്ഷേപണത്തറയിൽ നിന്നായിരുന്നു വിക്ഷേപണം. എട്ട് മാസത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം ഐഎസ്ആർഒ നടത്തുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ടൊരു വിക്ഷേപണമാണിത്.
51.7 മീറ്റർ ഉയരവും 420.5 ടൺ ഭാരവുമുള്ള ഒരു പടുകൂറ്റൻ മൂന്നുഘട്ട റോക്കറ്റാണ് ജിഎസ്എൽവി എഫ് 17. വിക്ഷേപിച്ച് കൃത്യം 18 മിനിറ്റുകൾക്ക് ശേഷം റോക്കറ്റ് ഉപഗ്രഹത്തെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി എത്തിച്ചു. 2,367 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഇഒഎസ്-05 ഉപഗ്രഹം, ഇന്ത്യയുടെ ജിഎസ്എൽവി ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
ഉപഗ്രഹം കൃത്യമായി അതിന്റെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിയെന്നും, ഊർജ്ജം ഉത്പ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സോളാർ പാനലുകൾ വിജയകരമായി തുറന്നു പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയെന്നും ഐഎസ്ആർഒ ചെയർമാൻ വി നാരായണൻ മാധ്യമങ്ങളെ അറിയിച്ചു. ഐഎസ്ആർഒയിലെ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെയും വ്യാവസായിക പങ്കാളികളുടെയും ഒത്തൊരുമിച്ചുള്ള കൂട്ടായ പ്രവർത്തനമാണ് ഈ വിജയത്തിന് പിന്നിലെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
'ആകാശത്തെ കണ്ണ്' (Eye in the sky) എന്നാണ് ഈ അത്യാധുനിക ഉപഗ്രഹത്തെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 36,000 കിലോമീറ്റർ ഉയരെ നിന്നുകൊണ്ട് ഇത് ഭൂമിയെ സദാ നിരീക്ഷിക്കും. പ്രധാനമായും പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ, ചുഴലിക്കാറ്റ്, അതിശക്തമായ ഇടിമിന്നൽ, മേഘവിസ്ഫോടനം തുടങ്ങിയവ പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനാണ് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിന് പുറമെ കൃഷി, വനം, ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ തത്സമയ വിവരങ്ങളും വ്യക്തമായ ചിത്രങ്ങളും ഈ ഉപഗ്രഹം താഴേക്ക് നൽകും.
2021 ഓഗസ്റ്റിൽ വിക്ഷേപണത്തിനിടെ സാങ്കേതിക തകരാർ കാരണം പരാജയപ്പെട്ട ഇഒഎസ്-03 ദൗത്യത്തിന് പകരമായാണ് ഇപ്പോൾ ഈ പുതിയ ഉപഗ്രഹം വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അന്ന് വിക്ഷേപണത്തിന് ശേഷം 307-ാം സെക്കൻഡിൽ ക്രയോജനിക് അപ്പർ സ്റ്റേജിലുണ്ടായ തകരാർ കാരണം ബോർഡിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ ദൗത്യം റദ്ദാക്കുകയായിരുന്നു. കൂടാതെ, ഈ വർഷം ജനുവരി 12-ന് 16 ഉപഗ്രഹങ്ങളുമായി കുതിച്ച പിഎസ്എൽവി-സി62 ദൗത്യവും നിർണ്ണായകമായ മൂന്നാം ഘട്ടത്തിലെ തകരാർ കാരണം പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിന് തൊട്ടുമുൻപത്തെ ജിഎസ്എൽവി ദൗത്യം ഐഎസ്ആർഒയും നാസയും ചേർന്ന് വികസിപ്പിച്ച നിസാറിന്റെ (GSLV-F16/NISAR) രൂപത്തിൽ 2025 ജൂലൈ 30-നായിരുന്നു നടന്നത്.
തികച്ചും പ്രത്യേകതകളുള്ളതും തത്സമയത്തോട് അടുത്ത രീതിയിൽ ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ ശേഷിയുള്ളതുമായ ഒരു പേലോടാണ് ഇതിലുള്ളതെന്ന് മിഷൻ ഡയറക്ടർ തോമസ് കുര്യൻ പറഞ്ഞു. ഘടനപരമായും ശേഷിപരമായും ഇതൊരു സങ്കീർണ്ണമായ പ്ലാറ്റ്ഫോമാണെന്നും, വിവിധ ബാൻഡുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരേയൊരു മാതൃകയാണ് ഇഒഎസ്-05 എന്നും പ്രൊജക്റ്റ് ഡയറക്ടർ ഇംതിയാസ് അഹമ്മദ് വ്യക്തമാക്കി.
ISRO successfully launched its GSLV-F17 rocket carrying the advanced EOS-05 Earth observation satellite from Sriharikota. Weighing 2,367 kg, the satellite achieved its precise geo-orbit to provide real-time imaging for agriculture, weather monitoring, and natural disaster management.