ആഗോളതലത്തില് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും കാവലാളായി കരുതപ്പെടുന്ന ജനാധിപത്യ ഭരണക്രമം മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്തവിധം കടുത്ത വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുകയാണ്. സ്വീഡനിലെ സ്റ്റോക്ക്ഹോം ആസ്ഥാനമായി പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന 'ഇന്റര്നാഷണല് ഇന്സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോര് ഡെമോക്രസി ആന്ഡ് ഇലക്ടറല് അസിസ്റ്റന്സ്'പുറത്തുവിട്ട വാര്ഷിക റിപ്പോര്ട്ട് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങള്ക്ക് വലിയ മുന്നറിയിപ്പാണ് നല്കുന്നത്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചകങ്ങളില് ആഗോളതലത്തിലും പ്രത്യേകിച്ച് അമേരിക്കയിലും പ്രകടമായ വലിയ ഇടിവ് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ലോകത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ അമേരിക്കയിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചികകള് കഴിഞ്ഞ 50 വര്ഷത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലെത്തി. ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ 'ഭീഷണികളും നടപടികളും' ആഗോളതലത്തില് നിയമവാഴ്ചയെ കാര്യമായി തളര്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. അധികാരം വ്യക്തിപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങള്ക്കും പ്രതികാര നടപടികള്ക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചത് ജനാധിപത്യമൂല്യങ്ങള്ക്ക് വന് തിരിച്ചടിയായി. 2019-ല് ആരംഭിച്ച ഈ തകര്ച്ചയെ തുടര്ന്ന് 2021-ലാണ് അമേരിക്കയെ 'പിന്നോക്കം പോകുന്ന ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ' പട്ടികയില് തിങ്ക്-ടാങ്ക് ആദ്യമായി ഉള്പ്പെടുത്തിയത്.
ലോകമെമ്പാടും പടരുന്ന പ്രതിസന്ധി
ഇത് കേവലം അമേരിക്കയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല. മറിച്ച് ആഗോളതലത്തില് നിലനില്ക്കുന്ന ഒരു അപകടകരമായ പ്രവണതയുടെ ഭാഗമാണ്. കഴിഞ്ഞ 30 വര്ഷത്തെ കണക്കുകള് പരിശോധിച്ചാല് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ സ്വയംഭരണം, വിശ്വസനീയമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകള്, മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം, അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയെല്ലാം ലോകമൊട്ടാകെ താഴ്ന്ന നിലവാരത്തിലാണ്. 174 രാജ്യങ്ങളെ ഉള്പ്പെടുത്തി, 1975 മുതലുള്ള ജനാധിപത്യ പ്രകടനം അളക്കുന്ന ഈ വാര്ഷിക 'ഗ്ലോബല് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഡെമോക്രസി' റിപ്പോര്ട്ട്, ഏറ്റവും സമഗ്രമായ പഠനമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
പഠനവിധേയമാക്കിയ 174 രാജ്യങ്ങളില് 41% രാജ്യങ്ങളിലും (71 എണ്ണം) നിയമവാഴ്ച വളരെ ദാരുണമായ അവസ്ഥയിലാണ്. ജനാധിപത്യം തകരുമ്പോള് സംഘര്ഷങ്ങള്ക്കുള്ള സാധ്യത വര്ധിക്കുമെന്ന് 'ഇന്റര്നാഷണല് ഐഡിയ'യുടെ സെക്രട്ടറി ജനറല് കെവിന് കാസാസ്-സമോറ മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. ഉപ്പസാല സര്വ്വകലാശാലയുടെ ഡാറ്റ പ്രകാരം 1946-ന് ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതല് അക്രമാസക്തമായ യുദ്ധങ്ങള് നടന്ന കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് നാം കടന്നുപോകുന്നത്.
പൊതുവായ ചിത്രം ആശങ്കാജനകമാണെങ്കിലും ചില പ്രതീക്ഷാജനകമായ മാറ്റങ്ങളും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് ദൃശ്യമാണ്. ഓസ്ട്രേലിയയില് സിവില് സൊസൈറ്റികളെ പങ്കാളികളാക്കിക്കൊണ്ട് സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളില് ചര്ച്ചകള് നടന്നതും സിറിയയില് ബാഷര് അല്-അസദിന്റെ സ്വേച്ഛാധിപത്യ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കപ്പെട്ടതും ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാള്, ശ്രീലങ്ക തുടങ്ങിയ ഏഷ്യന് രാജ്യങ്ങളില് യുവാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തില് നടന്ന ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങള് ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളെ പുറത്താക്കാന് സാധിച്ചു. എങ്കിലും ഇത്തരം പെട്ടെന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങള്ക്ക് ശേഷം ചുരുങ്ങിയ സമയം കൊണ്ട് സമഗ്രമായ ഭരണഘടനാ പരിഷ്കാരങ്ങള് കൊണ്ടുവരിക എന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു.
സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളെ കുറ്റകൃത്യമാക്കല്, വിദേശ ഏജന്റ് നിയമങ്ങള്, തന്ത്രപരമായ നിയമനടപടികള് എന്നിവയിലൂടെ ജനകീയ ഇടപെടലുകള്ക്കുള്ള അവസരങ്ങള് ലോകമെമ്പാടും ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ തകര്ച്ച ശാശ്വതമല്ലെന്നും വീണ്ടെടുക്കാന് കഴിയുന്നതാണെന്നും വിദഗ്ദ്ധര് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തമാക്കുന്നതില് നടത്തുന്ന നിക്ഷേപങ്ങള് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ തന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന കാതലായി മാറിയാല് മാത്രമേ വരുംതലമുറയ്ക്കായി സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവുമായ ഒരു ലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കാന് സാധിക്കൂ എന്ന് റിപ്പോര്ട്ടില് പറയുന്നു.
The state of democracy around the world is deteriorating, with the United States witnessing some of its sharpest democratic declines in decades, according to International IDEA’s Global State of Democracy 2026 report. The study warns that weakening rule of law, judicial independence, press freedom, freedom of expression and credible elections are creating growing risks for democratic governance and global peace. The report says major indicators of US democracy have fallen to their lowest levels in 50 years. Nearly half of the 30 indicators used to assess US democracy are at their lowest levels since the dataset began in 1975, including access to justice, freedom of expression, freedom of the press, judicial independence and the effectiveness of Parliament.