മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നിരവധി ജനപ്രിയ ചിത്രങ്ങൾ സമ്മാനിച്ച സംവിധായകൻ സത്യൻ അന്തിക്കാടിന് കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയുടെ ഡി.ലിറ്റ്. ബിരുദം. ഈ അംഗീകാരം താൻ സ്വപ്നത്തിൽപ്പോലും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും ഒരു അനുഗ്രഹമായാണ് ഇതിനെ കാണുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചു. പുരസ്കാരം ഏറ്റുവാങ്ങിയ സന്തോഷം പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ടുള്ള കുറിപ്പിൽ, അന്തരിച്ച നടനും തിരക്കഥാകൃത്തുമായ ശ്രീനിവാസനെയും സംവിധായകൻ പ്രത്യേകം ഓർത്തെടുത്തു.
ഒക്ടോബർ ആറിന് കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയുടെ തെൻഹിപ്പാലം ക്യാമ്പസിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ കേരള ഗവർണർ രാജേന്ദ്ര വിശ്വനാഥ് ആർലേക്കറാണ് സത്യൻ അന്തിക്കാടിനും വ്യവസായി പി.കെ. അഹമ്മദിനും ഡി.ലിറ്റ്. ബിരുദം സമ്മാനിച്ചത്. ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഇ.ഡി. ജെമ്മിസിന് ഡോക്ടർ ഓഫ് സയൻസ് ബിരുദവും നൽകി.
സിനിമയായിരുന്നു എന്നും സ്വപ്നം
തൃശൂർ ജില്ലയിലെ അന്തിക്കാട് എന്ന ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് സിനിമയിലേക്കുള്ള യാത്ര തുടങ്ങിയ തനിക്ക് ഇത്തരമൊരു അംഗീകാരം ലഭിക്കുമെന്ന് ഒരിക്കലും കരുതിയിരുന്നില്ലെന്ന് സത്യൻ അന്തിക്കാട് കുറിച്ചു. സ്കൂൾകാലത്ത് ഭാവിയിൽ ആരാകാനാണ് ആഗ്രഹമെന്ന് അധ്യാപകർ ചോദിക്കുമ്പോൾ ഡോക്ടറും എൻജിനീയറും അധ്യാപകനുമൊക്കെയാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ തിരിച്ചറിവുണ്ടായ കാലം മുതൽ സിനിമയായിരുന്നു തന്റെ ഒരേയൊരു സ്വപ്നമെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.
സിനിമയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ളവരെപ്പോലും പരിചയമില്ലാതിരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ആ സ്വപ്നവുമായി മുന്നോട്ടുപോയത്. കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് ബഹുമതിക്ക് അർഹനായെന്ന വിവരം ലഭിച്ചപ്പോൾ, തനിക്ക് അതിനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ടോ എന്ന് മക്കളോട് ചോദിച്ചതായും അദ്ദേഹം ഓർത്തെടുത്തു. സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടിയ മക്കൾ, പഠിപ്പിച്ച പാഠങ്ങൾ പഠിച്ചാണ് തങ്ങൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നേടിയതെന്നും എന്നാൽ അച്ഛൻ സ്വന്തം വിഷയങ്ങൾ കണ്ടെത്തി പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ അവ പതിപ്പിച്ചാണ് വിജയിച്ചതെന്നും പറഞ്ഞ് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ആ വാക്കുകളാണ് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ അംഗീകാരം സ്വീകരിക്കാൻ സഹായിച്ചതെന്ന് സംവിധായകൻ കുറിച്ചു.
ശ്രീനിവാസനെ മറക്കാനാകില്ല
സിനിമാജീവിതത്തിൽ തന്നെ സ്വാധീനിച്ച നിരവധി പേരെ സത്യൻ അന്തിക്കാട് നന്ദിയോടെ ഓർത്തു. എഴുത്തിന്റെ വഴിയിൽ വെളിച്ചമായിരുന്ന കവി കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ്, സിനിമയിലേക്കുള്ള വാതിലുകൾ തുറന്നുകൊടുത്ത ഡോ. ബാലകൃഷ്ണൻ, ഒപ്പം പ്രവർത്തിക്കാൻ അവസരം നൽകിയ സംവിധായകരായ ഹരിഹരൻ, ചന്ദ്രകുമാർ, ജേസി എന്നിവരെയും അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചു. എന്നാൽ കുറിപ്പിലെ ഏറ്റവും വൈകാരികമായ ഭാഗം ശ്രീനിവാസനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമകളാണ്. തങ്ങൾ രണ്ടുപേരും സമൂഹത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിലും കാര്യങ്ങളെ സമീപിക്കുന്നതിലും സമാനമായ ചിന്താഗതിയുള്ളവരായിരുന്നുവെന്ന് സത്യൻ അന്തിക്കാട് പറയുന്നു. ആ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നാണ് ‘സന്ദേശം’, ‘വരവേൽപ്പ്’, ‘തലയണമന്ത്രം’, ‘ഞാൻ പ്രകാശൻ’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ പിറന്നത്.
ഈ അംഗീകാരം സ്വീകരിക്കുമ്പോഴും ശ്രീനിവാസൻ തനിക്കൊപ്പം ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നതായും പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിനും കൂടി അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതുന്നതായും സംവിധായകൻ കുറിച്ചു. മലയാള സിനിമയിൽ ഇരുവരും ചേർന്നൊരുക്കിയ ചിത്രങ്ങൾ സമൂഹത്തെയും സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തെയും എങ്ങനെ സമീപിച്ചുവെന്നതിന്റെ ഓർമപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ് ഈ വാക്കുകൾ.
സാങ്കേതികവിദ്യ മാറും; സിനിമയുടെ ആത്മാവ് മാറില്ല
സിനിമയുടെ സാങ്കേതികരംഗത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതെന്ന് സത്യൻ അന്തിക്കാട് നിരീക്ഷിച്ചു. 35 എം.എം. ഫിലിമിലും ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റിലും സിനിമകൾ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്ന കാലത്തുനിന്ന് കളറിലേക്കും സിനിമാസ്കോപ്പിലേക്കും പിന്നീട് ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കും വ്യവസായം മാറി. ആഖ്യാനരീതികളും പാട്ടുകളുടെ സ്വഭാവവുമെല്ലാം മാറിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങൾക്ക് മാറ്റമില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്ഷം. സ്നേഹം, ത്യാഗം, പ്രണയം, വിരഹം, പക തുടങ്ങിയ വികാരങ്ങൾ ഇന്നും മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. സാങ്കേതികമായി എത്ര മുന്നേറിയാലും പ്രേക്ഷകന്റെ മനസ്സിനെ സ്പർശിക്കുന്ന ആശയത്തിനാണ് സിനിമയിൽ പ്രാധാന്യമെന്നും അത് എങ്ങനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ് നിർണായകമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. കാലത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് ഇന്നും സിനിമയിൽ സജീവമായി തുടരാൻ സഹായിക്കുന്നതെന്നും സംവിധായകൻ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. യുവതലമുറയുടെ ചിന്തകളുമായി അടുത്തുനിൽക്കാൻ കഴിയുന്നതും ഇതിന് സഹായകമായിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്നു.
ഭാഗ്യമായി കാണുന്ന സിനിമാജീവിതം
ഇളയരാജ, ജോൺസൺ തുടങ്ങിയ പ്രതിഭാധനരായ സംഗീതസംവിധായകർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാനും കെ.ജെ. യേശുദാസിനെക്കൊണ്ട് തന്റെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി പാട്ടുകൾ പാടിക്കാനും കഴിഞ്ഞത് വലിയ ഭാഗ്യമായാണ് സത്യൻ അന്തിക്കാട് കാണുന്നത്. മമ്മൂട്ടി, മോഹൻലാൽ തുടങ്ങിയ മികച്ച അഭിനേതാക്കളെ സംവിധാനം ചെയ്യാൻ ലഭിച്ച അവസരങ്ങളും തന്റെ സിനിമാജീവിതത്തിലെ വിലപ്പെട്ട അനുഭവങ്ങളാണ്. ഈ നേട്ടങ്ങളുടെയെല്ലാം കൂട്ടത്തിലേക്കാണ് പുതിയ അംഗീകാരത്തെയും അദ്ദേഹം ചേർത്തുവയ്ക്കുന്നത്. പുരസ്കാരത്തെ ഒരു ബഹുമതിയായി മാത്രമല്ല, തുടർന്നുള്ള കലാജീവിതത്തിനും വ്യക്തിജീവിതത്തിനും ഊർജം നൽകുന്ന അനുഗ്രഹമായാണ് സ്വീകരിക്കുന്നതെന്നും സത്യൻ അന്തിക്കാട് കുറിച്ചു.
Malayalam filmmaker Sathyan Anthikad has received an honorary D.Litt. degree from the University of Calicut. Reflecting on his cinematic journey, he remembered the people who supported him, especially late actor-screenwriter Sreenivasan. He also highlighted how filmmaking technology has evolved while human emotions remain central to meaningful cinema and storytelling