ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിന്റെ അടിത്തറയില് വലിയ വിള്ളലുകള് വീഴ്ത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള അനിശ്ചിതത്വമാണ് 'ഇന്സ്പയര്-ഷീ' സ്കോളര്ഷിപ്പ് പദ്ധതിയുടെ കാര്യത്തില് ഇപ്പോള് സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ആയിരക്കണക്കിനു മിടുക്കരായ വിദ്യാര്ഥികള്ക്കു ശാസ്ത്രപഠനത്തിന്റെ വഴിയില് കൈത്താങ്ങായിരുന്ന ഈ പദ്ധതി, യാതൊരു ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പുമില്ലാതെ അവതാളത്തിലായത് വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയില് വലിയ ചര്ച്ചയാവുകയാണ്.
കിഷോര് വൈജ്ഞാനിക് പ്രോത്സാഹന യോജന എന്ന അഭിമാന പദ്ധതി 2022-ല് നിര്ത്തലാക്കിയപ്പോള്, അതിനു പകരമായി വിദ്യാര്ഥികള്ക്കു മുന്നിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രധാന വഴിയായിരുന്നു ഇന്സ്പയര്-ഷീ. എന്നാല്, 2026-ലെ പുതിയ അധ്യയന വര്ഷം ആരംഭിച്ചിട്ടും ഈ പദ്ധതിയിലേക്കു പുതിയ അപേക്ഷകള് ക്ഷണിക്കാത്തതാണ് കടുത്ത ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പിന്റെ ഭാഗമായുള്ള ഈ പദ്ധതിക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് കൃത്യമായ വിവരങ്ങള് ലഭ്യമല്ല. പല വിദ്യാര്ഥികളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കാരണം തുടര്പഠനം എങ്ങനെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുമെന്ന ഭീതിയിലാണ്.
കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് ആവിഷ്കരിച്ച 'വിജ്ഞാന് ധാര' എന്ന ഏകീകൃത പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഈ സ്കോളര്ഷിപ്പുകളെ പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണു പുറത്തുവരുന്ന അനൗദ്യോഗിക വിവരം. എന്നാല്, പദ്ധതികളുടെ പേര് മാറുമ്പോള് അര്ഹരായ വിദ്യാര്ഥികള്ക്കു ലഭിക്കേണ്ട ആനുകൂല്യങ്ങള് നിലനിര്ത്തുന്നതില് ഭരണകൂടം പരാജയപ്പെടുന്നു. 'വിജ്ഞാന് ധാര'യില് ഇന്സ്പയര് പദ്ധതികള് ഉള്പ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നു സര്ക്കാര് വെബ്സൈറ്റുകള് അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ അപേക്ഷകര്ക്കുള്ള വഴികള് അടഞ്ഞുകിടക്കുകയാണ്. ഇതു ശാസ്ത്ര പഠനത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നയങ്ങളുടെ പരാജയമാണെന്നു വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
രാജ്യത്തെ അടിസ്ഥാന ശാസ്ത്ര പഠനത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയന്നതു വികസിത ഭാരതം എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിലേക്ക് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാല്, കാര്യക്ഷമമായ ഒരു ബദല് സംവിധാനം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കാതെ ഇത്തരം സുപ്രധാന പദ്ധതികള് പിന്വലിക്കുകയോ മരവിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതു വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് ഉണ്ടാക്കും.
സാമ്പത്തിക ഭാരം: ഉന്നത പഠനത്തിനായി മികച്ച സ്ഥാപനങ്ങളില് ചേരുന്ന സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നില്ക്കുന്ന വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് ഈ സ്കോളര്ഷിപ്പ് ഒരു ജീവവായുവായിരുന്നു. ഇതു നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അവരെ ശാസ്ത്ര പഠനത്തില്നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കാന് കാരണമാകും.
ഗവേഷണ താല്പര്യം: ഗവേഷണ മേഖലയിലേക്ക് കടന്നുവരാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന യുവതലമുറയ്ക്കു ലഭിക്കുന്ന നിരുത്സാഹകരമായ ഇത്തരം നടപടികള്, ഭാവിയിലെ മികച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കും.
സുതാര്യതയുടെ അഭാവം: സ്കോളര്ഷിപ്പ് ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയില് പഠനം തുടങ്ങിയ വിദ്യാര്ഥികളോട് ഒരു മറുപടി പോലും നല്കാത്തത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സുതാര്യതയിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു.
ശാസ്ത്രം ഒരു കരിയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവര്ക്കു സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതു രാജ്യത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അടിയന്തിരമായി ഇക്കാര്യത്തില് സര്ക്കാര് ഇടപെടുകയും ഇന്സ്പയര്-ഷീ സ്കോളര്ഷിപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ നയം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വേണം. പുതിയ തലമുറയെ ശാസ്ത്രരംഗത്തേക്ക് ആകര്ഷിക്കണമെങ്കില് കേവലം പദ്ധതികളുടെ പേര് മാറ്റിയതുകൊണ്ടു മാത്രം കാര്യമില്ല, മറിച്ച് അര്ഹതപ്പെട്ടവര്ക്ക് അതു കൃത്യസമയത്ത് ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക കൂടി വേണം.
The ongoing uncertainty surrounding the 'INSPIRE-SHE' scholarship program is raising serious concerns about the foundation of science research in India. Previously a vital support system for thousands of bright science students, the program has been unexpectedly stalled without any official notification, sparking widespread debate in the education sector. Following the cancellation of the prestigious Kishore Vaigyanik Protsahan Yojana in 2022, INSPIRE-SHE became the primary alternative for aspiring scientists. However, even as the 2026 academic year begins, no new applications have been invited. This delay has left students in a state of deep anxiety and confusion, as there has been no clear communication from the Department of Science and Technology regarding the program's future.