രാജ്യത്ത് ഒരേസമയം ഭരണപക്ഷത്തെ കടുത്ത പ്രതിരോധത്തിലാക്കാൻ പോന്ന ഒന്നിലധികം രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ കത്തിപ്പടരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് പാർലമെന്റിന്റെ വർഷകാല സമ്മേളനത്തിന് രാജ്യം ഒരുങ്ങുന്നത്. ഒരു വശത്ത് അയോധ്യയിലെ രാമക്ഷേത്ര സംഭാവനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് ആരോപണങ്ങൾ ഉയരുന്നു, മറുവശത്ത്, ഇ-20 പെട്രോൾ ഉപയോഗം മൂലം വാഹനങ്ങളുടെ എൻജിനുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്നുവെന്ന സാധാരണക്കാരുടെ വലിയ ജനരോഷം നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതോടൊപ്പം നീറ്റ് പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകൾക്കെതിരെ രാജ്യവ്യാപകമായി വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ശക്തമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന് നേരെ ശക്തമായ ജനവികാരം തിരിച്ചുവിടാൻ മുഖ്യ പ്രതിപക്ഷത്തിന് ലഭിച്ച ഈ സുവർണാവസരത്തിൽ, പാർലമെന്റിലെ ഔദ്യോഗിക പ്രതിപക്ഷ നേതാവായ രാഹുൽ ഗാന്ധി എവിടെയാണ് എന്ന ചോദ്യം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വീണ്ടും വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.
അയോധ്യയിലെ രാമക്ഷേത്ര നിർമാണത്തിനായി ഭക്തരിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച സംഭാവനകളിൽ വൻ അഴിമതിയും തിരിമറിയും നടന്നതായാണ് കണ്ടെത്തൽ. ഏകദേശം 20,000 കോടി രൂപയുടെ അഴിമതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷൻ മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ രംഗത്തുവരികയും, ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ ഇതിൽ പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘത്തെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഉദ്ധവ് താക്കറെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ശിവസേനയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കക്ഷികളും ഈ വിഷയത്തിൽ തെരുവിലിറങ്ങി പ്രതിഷേധിക്കുമ്പോൾ, പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ മുഖ്യ ചിന്താകേന്ദ്രമാകേണ്ട രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള അസാന്നിധ്യം ഈ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളുടെ മൂർച്ച കുറയ്ക്കുന്നുണ്ട്.
ഇതിനൊപ്പമാണ് രാജ്യത്തെ കോടിക്കണക്കിന് വരുന്ന വാഹന ഉടമകളെ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തുന്ന ഇ-20 പെട്രോൾ പ്രതിസന്ധി. 20 ശതമാനം എഥനോൾ കലർത്തിയ പെട്രോൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയതോടെ, പ്രത്യേകിച്ച് 2023-ന് മുൻപ് നിർമിച്ച വാഹനങ്ങളുടെ എൻജിനുകൾക്ക് ഗുരുതരമായ തകരാറുകൾ സംഭവിക്കുന്നുവെന്നാണ് പരക്കെ ഉയരുന്ന പരാതി. മൈലേജ് വലിയ തോതിൽ കുറയുന്നതായും ജനങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. കേന്ദ്ര പെട്രോളിയം മന്ത്രാലയം എൻജിൻ തകരാറുകൾ നിഷേധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് ശതമാനം വരെ മൈലേജ് കുറയുമെന്ന കാര്യം ഔദ്യോഗികമായി സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാധാരണക്കാരന്റെ പോക്കറ്റ് ചോർത്തുന്നതും നിത്യജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നതുമായ ഈ വിഷയത്തിലും പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന്റെ ശക്തമായ ഇടപെടൽ താഴെത്തട്ടിൽ ദൃശ്യമാകുന്നില്ല.
ഈ നിർണായക ഘട്ടത്തിലാണ് രാഹുൽ ഗാന്ധി വീണ്ടും അപ്രത്യക്ഷനായിരിക്കുന്നത് എന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രതിപക്ഷത്തെ കൂടുതൽ ദുർബലമാക്കുന്നത്. ഒരു ജനകീയ വിഷയം ഏറ്റെടുത്ത് വലിയ തോതിൽ പ്രചാരണം നൽകുകയും, പിന്നീട് രംഗത്തുനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനാകുകയും ചെയ്യുന്ന രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ പഴയ ശൈലി തന്നെയാണ് ഇപ്പോഴും തുടരുന്നതെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.
പരീക്ഷാ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച, തൊഴിലില്ലായ്മ എന്നീ വിഷയങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ജൂൺ 17-ന് വലിയ ആഘോഷങ്ങളോടെയാണ് കോൺഗ്രസ് 'ഛാത്രോം കി ഗൂഞ്ച്' എന്ന രാജ്യവ്യാപക കാമ്പെയ്ൻ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. വിദ്യാർഥികളുടെ ശബ്ദമായി മാറുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ രാഹുൽ ഗാന്ധി തന്നെ ആരംഭിച്ച 'ഛാത്രോം കി ഗൂഞ്ച്' എന്ന ഡിജിറ്റൽ കാമ്പെയ്ൻ വിദ്യാർഥികൾക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതീക്ഷകൾ നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും, അതിന്റെ പ്രധാന പരിപാടികൾ നടക്കേണ്ട സമയത്ത് അദ്ദേഹം രാജ്യത്തില്ല എന്നത് കോൺഗ്രസിനെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാനിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ട് യൂത്ത് കോൺഗ്രസും എൻഎസ്യുഐയും പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, കാമ്പെയ്ൻ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം രാജസ്ഥാനിലെ കോട്ടയിൽ മാത്രമാണ് രാഹുൽ ഗാന്ധി പങ്കെടുത്ത ഏക റാലി നടന്നത്.
തുടർന്ന് ജൂലൈ 10-ന് പ്രയാഗ്രാജിലും, ജൂലൈ 11-ന് പട്നയിലും, ജൂലൈ 14-ന് ദില്ലിയിലും നടക്കേണ്ടിയിരുന്ന പ്രധാന റാലികൾ രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ വിദേശ പര്യടനം നീണ്ടതിനെ തുടർന്ന് അനിശ്ചിതമായി മാറ്റിവെച്ചു. പുതുക്കിയ തീയതികൾ ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുമില്ല. പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിന് തൊട്ടുമുൻപ് ജൂലൈ 17-ന് മാത്രമേ അദ്ദേഹം തിരിച്ചെത്തുകയുള്ളൂ എന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. സ്വന്തം പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ നേതാക്കൾക്ക് പോലും അദ്ദേഹം എവിടെയാണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ വിവരമില്ല എന്നത് കാമ്പെയ്നിന്റെ ആവേശം തന്നെ കെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
കോൺഗ്രസിന്റെ കാമ്പെയ്ൻ മന്ദഗതിയിലായപ്പോൾ, പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകൾക്കെതിരെ മറ്റ് സംഘടനകൾ ശക്തമായ സമരത്തിലാണ്. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ട് കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി ദില്ലിയിലെ ജന്തർ മന്തറിൽ നടത്തുന്ന പ്രതിഷേധം മൂന്നാഴ്ച പിന്നിട്ടു. അവർക്ക് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് പ്രമുഖ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ സോനം വാങ്ചുക് നടത്തുന്ന അനിശ്ചിതകാല നിരാഹാര സമരം പതിനഞ്ചാം ദിവസത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്. പാർലമെന്റ് സമ്മേളനം ആരംഭിക്കുന്ന ജൂലൈ 20-ന് പാർലമെന്റിലേക്ക് മാർച്ച് നടത്താനും ഇവർ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വലിയ ജനകീയ സമരത്തിന് പിന്തുണ നൽകാനോ, ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവന ഇറക്കാനോ പോലും കോൺഗ്രസ് ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
കഴിഞ്ഞ 20 ദിവസമായി രാഹുൽ ഗാന്ധി പൊതുവേദികളിൽ എവിടെയും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അദ്ദേഹം നിലവിൽ വിദേശ പര്യടനത്തിലാണെന്ന ഊഹാപോഹങ്ങൾ ശക്തമാണെങ്കിലും കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം ഇതിൽ കൃത്യമായ ഒരു വിശദീകരണം നൽകാൻ തയ്യാറാകുന്നില്ല. വരാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പഞ്ചാബ് പോലെയുള്ള അതിർത്തി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പാർട്ടിയിൽ ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങൾ രൂക്ഷമായിരിക്കെ, ദേശീയ നേതാവിന്റെ ഈ താൽക്കാലിക പിന്മാറ്റം പാർട്ടി അണികളിലും നിരാശ പടർത്തുന്നുണ്ട്.
ഈ സാഹചര്യത്തെ ബിജെപി തങ്ങളുടെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കി മാറ്റിക്കഴിഞ്ഞു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി തന്റെ വിദേശ പര്യടനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് രാജ്യത്തിന് നയതന്ത്ര നേട്ടങ്ങളുമായി മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ, ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ട പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിന് തൊട്ടുമുൻപ് രാജ്യം വിട്ട് അടച്ചിട്ട മുറികളിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുകയാണെന്ന് ബിജെപി വക്താക്കൾ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. ലണ്ടൻ, ഐസ്ലൻഡ്, ജർമനി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് നടത്തുന്ന ഇത്തരം രഹസ്യ യാത്രകൾ ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവിന് യോജിച്ചതാണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഭരണപക്ഷം ഉയർത്തുന്നത്.
പാർലമെന്റും പാർട്ടി സംവിധാനവും പൊതുജീവിതവും നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഈ സമയത്ത്, ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളേക്കാൾ പ്രാധാന്യം നൽകാൻ തക്കവണ്ണം എന്താണ് വിദേശത്തുള്ളതെന്നാണ് ബിജെപി ഐടി സെൽ മേധാവി അമിത് മാളവ്യ ചോദിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധി എന്ന നിലയിലുള്ള 22 വർഷത്തെ ജീവിതത്തിനിടയിൽ 60 കോടി രൂപ ചിലവഴിച്ച് 54 വിദേശയാത്രകൾ രാഹുൽ നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും മാളവ്യ മുൻപ് ആരോപിച്ചിരുന്നു.
ഒരു വിഷയം ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരികയും നിർണായക സമയത്ത് അപ്രത്യക്ഷനാകുകയും ചെയ്യുന്ന രാഹുലിന്റെ ശൈലിക്ക് ചരിത്രവുമുണ്ട്. 2015-ലെ ബജറ്റ് സമ്മേളനത്തിലും വിവാദമായ ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ ബിൽ ചർച്ചയ്ക്കിടയിലും അദ്ദേഹം രണ്ടുമാസത്തോളം അവധിയിലായിരുന്നു. 2020 ഡിസംബറിൽ കർഷക സമരം കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ട സമയത്തും, 2024 ഒക്ടോബറിൽ ഹരിയാന, മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ സമയത്ത് ചിലി സന്ദർശിച്ചതും വലിയ വിവാദമായിരുന്നു. 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ ഉപരാഷ്ട്രപതി സി പി രാധാകൃഷ്ണന്റെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് ഒഴിവാക്കിയും അദ്ദേഹം വിദേശത്തായിരുന്നു.
ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് വിദേശയാത്ര നടത്തുന്നതിൽ യാതൊരു തെറ്റുമില്ലെന്നാണ് പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകനായ റഷീദ് കിദ്വായ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ഔദ്യോഗിക പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് എവിടെയാണെന്ന് അറിയാൻ ജനങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്. അദ്ദേഹം ഒരു ഫുട്ബോൾ മത്സരം കാണാനാണ് പോയതെങ്കിൽ പോലും അത് വെളിപ്പെടുത്തണം. ഈ വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കുന്നത് ബിജെപിക്ക് ആക്രമിക്കാനുള്ള വടി നൽകുകയും, നേതാവ് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടുന്നു എന്ന തോന്നൽ ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. സുതാര്യത പുലർത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ ഒഴിവാക്കാമായിരുന്ന അനാവശ്യ വിവാദങ്ങളാണ് കോൺഗ്രസ് ഇപ്പോൾ നേരിടുന്നത്.
ജൂലൈ 20-ന് ആരംഭിക്കുന്ന പാർലമെന്റിന്റെ വർഷകാല സമ്മേളനത്തിൽ രാമക്ഷേത്ര വിവാദവും നീറ്റ് ക്രമക്കേടുകളും ഇ-20 പെട്രോൾ പ്രതിസന്ധിയും ഉയർത്തി സർക്കാരിനെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കാൻ ഇന്ത്യ മുന്നണി ഒരുങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഈ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ദിശാബോധം നൽകേണ്ട നായകൻ തുടക്കത്തിൽ കാണിച്ച ആവേശം തുടർന്നുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കാണിക്കുന്നില്ല എന്ന വിമർശനം ശക്തമാണ്. പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ നടത്താൻ എളുപ്പമാണെന്നും എന്നാൽ അതിൽ സ്ഥിരത പുലർത്തുകയും ജനങ്ങളോട് മറുപടി പറയുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഒരു യഥാർത്ഥ നേതാവ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നും ഓർമിപ്പിക്കുന്നതാണ് രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ ഈ നിലവിലെ അസാന്നിധ്യം. പാർലമെന്റ് സമ്മേളനം ആരംഭിക്കുമ്പോഴേക്കും അദ്ദേഹം മടങ്ങിയെത്തി ഈ ജനകീയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടാത്തപക്ഷം, പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
As the Parliament's Monsoon Session approaches on July 20, the opposition has a prime opportunity to corner the government on multiple front-burner issues. Accusations of a massive 20,000 crore financial scam in the Ram Mandir construction funds have triggered fierce protests from regional allies like the Shiv Sena. Concurrently, the rollout of E20 petrol has sparked widespread public anger, with motorists reporting engine damage and reduced mileage in pre-2023 vehicles—a fuel efficiency drop the petroleum ministry has partially conceded. However, the opposition's momentum is visibly stalling on the ground due to the prolonged, unannounced foreign visit of Lok Sabha Leader of the Opposition, Rahul Gandhi.