കുയിലുകളുടെ നാദത്തിന് ഒരു രൂപമുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഒരുപക്ഷേ എസ് ജാനകി എന്നായിരിക്കും. മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ജാനകിയമ്മ വെറുമൊരു ഗായികയല്ല, അതൊരു വികാരമാണ്. അമ്മയുടെ വാത്സല്യത്തോടെ താരാട്ടുപാടിയും, പ്രണയത്തിന്റെ മാധുര്യത്തോതെ കാതിൽ തേന്മഴ ചൊരിഞ്ഞും, വിരഹത്തിന്റെ നൊമ്പരമായി ഒഴുകിയിറങ്ങിയുമെല്ലാം ആ ശബ്ദം പതിറ്റാണ്ടുകളായി നമ്മോടൊപ്പമുണ്ട്. "തുമ്പി വാ തുമ്പക്കുടത്തിൻ...", "ഉണരൂ ഉണരൂ...", "നാഥാ നീ വരും കാലൊച്ച കേൾക്കാൻ..." തുടങ്ങി എത്രയെത്ര ഗാനങ്ങൾ! അക്ഷരസ്ഫുടതയുടെയും ഭാവതീവ്രതയുടെയും പര്യായമായ ഈ ഇതിഹാസ ഗായികയുടെ സംഗീതയാത്ര സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്.
ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂരിൽ ജനിച്ച്, തെന്നിന്ത്യൻ സംഗീത ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലെത്തിയ ആ യാത്ര അവിശ്വസനീയമാണ്. 1957-ൽ 'വിധിയിൻ വിളയാട്ട്' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ജാനകി പിന്നണി ഗാനരംഗത്തേക്ക് വരുന്നത്. പിന്നീട് അഞ്ചര പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടുനിന്ന സംഗീത ജീവിതത്തിൽ അവർ പാടിത്തീർത്തത് 48,000-ത്തോളം ഗാനങ്ങൾ. തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, മലയാളം, ഹിന്ദി തുടങ്ങി 17-ഓളം ഭാഷകളിൽ ആ മാന്ത്രിക ശബ്ദം മുഴങ്ങി. മലയാളിയല്ലാതിരുന്നിട്ടും മലയാള ഭാഷയിലെ സൂക്ഷ്മമായ ഉച്ചാരണങ്ങൾ പോലും വള്ളിപുള്ളി തെറ്റാതെ അവർ പാടി ഫലിപ്പിച്ചു. എം എസ് ബാബുരാജിന്റെ ഈണങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകിയത് കൂടുതലും ജാനകിയമ്മയായിരുന്നു. ഇളയരാജ, എസ് പി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം എന്നിവർക്കൊപ്പമുള്ള ജാനകിയമ്മയുടെ കൂട്ടുകെട്ട് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംഗീതത്തിൽ ഒരു സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നാല് തവണയും, വിവിധ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ പുരസ്കാരം മുപ്പത്തിമൂന്ന് തവണയും അവർ സ്വന്തമാക്കി.
പുരസ്കാരങ്ങളേക്കാൾ വലുത് ആത്മാഭിമാനം
2013 ജനുവരി 25, റിപ്പബ്ലിക് ദിന തലേന്ന് രാജ്യം പത്മ പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിന് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് എസ് ജാനകിയെ 'പത്മഭൂഷൺ' നൽകി ആദരിക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. സംഗീതലോകവും ആരാധകരും സന്തോഷം കൊണ്ട് നിറയുമ്പോൾ, ജാനകിയമ്മയുടെ പ്രതികരണം ഏവരെയും ഞെട്ടിച്ചു. അവർ ആ വലിയ സിവിലിയൻ ബഹുമതി സ്നേഹപൂർവ്വം, എന്നാൽ തീർപ്പുകളോടെ നിരസിച്ചു.
"എനിക്ക് പത്മഭൂഷൺ വേണ്ട. ഇത് എന്നെത്തേടി വരുന്നത് വളരെ വൈകിയാണ്," -അവർ പ്രതികരിച്ചു. അതൊരു ധിക്കാരമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാകാരന്മാരോടുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാരുകളുടെ അവഗണനയ്ക്കെതിരെയുള്ള മൃദുവായ, എന്നാൽ ശക്തമായ ഒരു പ്രതിഷേധമായിരുന്നു അത്.
"അഞ്ചര പതിറ്റാണ്ടായി ഞാൻ പാടുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ എന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ട്. ആ സ്നേഹമാണ് എനിക്ക് ലഭിച്ച ഏറ്റവും വലിയ പുരസ്കാരം. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രതിഭകൾക്ക് അർഹിക്കുന്ന അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നില്ല."
ഭാരതരത്ന പോലുള്ള പരമോന്നത ബഹുമതികൾക്ക് അർഹതയുള്ള ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പ്രതിഭകളെ വർഷങ്ങളായി തഴയുന്നതിലുള്ള ഒരു യഥാർത്ഥ കലാകാരിയുടെ വേദനയും പ്രതിഷേധവുമായിരുന്നു ആ വാക്കുകളിൽ നിഴലിച്ചത്. നാല് ദേശീയ അവാർഡുകളും, വിവിധ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ മുപ്പതിലധികം പുരസ്കാരങ്ങളും നേടിയ അവർക്ക് ഒരു കേന്ദ്ര സർക്കാർ ബഹുമതിക്കായി തലകുനിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലായിരുന്നു.
ജാനകിയമ്മയുടെ ആ തീരുമാനം ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ വലിയ ചർച്ചയായി. കലാകാരന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന് മുന്നിൽ സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കൊന്നും വലിയ വിലയില്ലെന്ന് അവർ തെളിയിച്ചു. കലയെയും കലാകാരനെയും യഥാസമയം അംഗീകരിക്കാത്തത് അവർക്ക് ചെയ്യുന്ന അപമാനമാണെന്ന് ആ നിരസിക്കൽ ഭരണകൂടങ്ങളെ ഓർമിപ്പിച്ചു.
ഇന്ന് ഈ ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോഴും, എസ് ജാനകി പാടിവെച്ച ആയിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾക്ക് മരണമില്ല. ഏതൊരു പുരസ്കാരത്തിനും നൽകാൻ കഴിയുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ മടങ്ങ് വലുതാണ്, കാലങ്ങളായി ഇന്ത്യക്കാർ ജാനകിയമ്മയ്ക്ക് നൽകിയ സ്നേഹവും ആദരവും. ആ ശബ്ദം ഇനി ചരിത്രത്തിൽ സ്വർണ്ണ ലിപികളിൽ പാടിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും.
S. Janaki, who recently passed away at 88, was one of India's most celebrated playback singers. Over a career spanning more than five decades, she recorded tens of thousands of songs across 17 languages, winning four National Film Awards and an unprecedented 33 State Film Awards. Despite her monumental success, Janaki made headlines across the country in 2013 for a very different reason: she politely but firmly rejected the Padma Bhushan, India’s third-highest civilian award.