2026 ഒക്ടോബർ 30-ന് അർമേനിയയിലെ യെരവാനിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ജൈവവൈവിധ്യ സമ്മേളനം സമാപിച്ച അതേ ദിവസമാണ്, കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കംപ്ട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറലിന്റെ ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവരുന്നത്. യെരവാനിൽ ലോകരാജ്യങ്ങൾ കുൻമിങ്-മോൺട്രിയൽ ആഗോള ജൈവവൈവിധ്യ ചട്ടക്കൂടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിലെ പുരോഗതി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും നഗരസഭകളിലും മൃഗങ്ങളുടെ കശാപ്പും മാംസവിൽപ്പനയും പ്രാഥമിക വെറ്ററിനറി പരിശോധനകളോ മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ലാതെയാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് സി.എ.ജി കണക്കുകൾ സഹിതം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നിപ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജന്തുജന്യ രോഗങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിൽ ലോകത്തിന് മാതൃകയാണെന്നും, 2018-ൽ ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി ആന്റിമൈക്രോബയൽ റെസിസ്റ്റൻസ് തടയാൻ നയം രൂപീകരിച്ച സംസ്ഥാനമാണെന്നും കേരളം അവകാശപ്പെടാറുണ്ട്. പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധത്തിലും അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിലുമുള്ള ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ അനിവാര്യവുമാണ്. എന്നാൽ ആശുപത്രി വാർഡുകളിൽ രോഗികളെ രക്ഷിക്കാൻ കാണിക്കുന്ന ജാഗ്രത, രോഗാണുക്കൾ മനുഷ്യരിലേക്കും ഭൂഗർഭജലത്തിലേക്കും പടരുന്ന അറവുശാലകളുടെ കാര്യത്തിൽ പൂർണ്ണമായും അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ് സി.എ.ജി കണ്ടെത്തൽ. തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ലൈസൻസിങ് അധികാരവും മൃഗസംരക്ഷണ-ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ-മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ വകുപ്പുകളുടെ പരിശോധനാ ചുമതലയും തമ്മിലുള്ള ഘടനാപരമായ വിടവാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ കാതൽ.
സി.എ.ജി ഓഡിറ്റിലെ കണക്കുകളും തദ്ദേശ ഭരണത്തിലെ റെഗുലേറ്ററി വിടവുകളും
2024 മാർച്ചിൽ അവസാനിച്ച കാലയളവിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം പരിശോധിച്ച സി.എ.ജി റിപ്പോർട്ട്, കേരളത്തിലെ വികേന്ദ്രീകൃത ഭരണക്രമത്തിലെ വലിയൊരു വൈരുദ്ധ്യത്തിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. ഒരു വശത്ത്, തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അനുവദിച്ച 3,863 കോടി രൂപ ചെലവഴിക്കാതെ പാഴാക്കിക്കളഞ്ഞു. മറുവശത്ത്, പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയ ഭൂരിഭാഗം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളിലും മുൻസിപ്പാലിറ്റികളിലും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുള്ള ഒരു പൊതു അറവുശാല പോലുമില്ല. ഓഡിറ്റ് ചെയ്ത 19 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിൽ മാത്രം 61 അനധികൃത മാംസവിൽപ്പന ശാലകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി സി.എ.ജി കണ്ടെത്തി. നാല് നഗരസഭകളിൽ 24 അനധികൃത മാംസ സ്റ്റാളുകൾ യാതൊരു പൂട്ടൽ നടപടിയുമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കണക്കുകൾ ഇതിലും ഗൗരവമുള്ള മറ്റൊരു ചിത്രം കൂടി നൽകുന്നുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തുടനീളം ആയിരക്കണക്കിന് പന്നികളെയാണ് യാതൊരു വെറ്ററിനറി പരിശോധനയുമില്ലാതെ കശാപ്പ് ചെയ്ത് മാംസമായി വിറ്റഴിച്ചത്. അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് കന്നുകാലികളെയും പന്നികളെയും കൊണ്ടുവരുന്ന അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ പരിശോധന നടത്താൻ വെറ്ററിനറി ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെയില്ല. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും സംസ്ഥാന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡും നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ ഒരു പരിശോധനയും നടത്തുന്നില്ല. ഇതിനെല്ലാം പുറമെ, മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളിൽ ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകൾ ഉണ്ടായിട്ടും അറവുശാലകൾക്ക് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് 'കൺസെന്റ്' പുതുക്കി നൽകി. സംസ്കരിക്കാത്ത അറവുമാലിന്യങ്ങളും രക്തവും കലർന്ന മലിനജലം ഭൂമിക്കടിയിലെ കുഴികളിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുക്കിവിടുകയാണെന്നും, ഇത് ഭൂഗർഭജല സ്രോതസ്സുകളെ മലിനമാക്കുന്നുവെന്നും ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നിയമപരമായ മുൻ ഉപാധികളും സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവുകളുടെ ലംഘനവും
ഒരു മൃഗത്തെ കശാപ്പ് ചെയ്ത് പൊതുവിപണിയിൽ മാംസമായി വിൽക്കുന്നതിന് ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥ കൃത്യമായ മൂന്ന് ശാസ്ത്രീയ-നിയമ മുൻ ഉപാധികൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. ഒന്ന്; 2001-ലെ പ്രിവൻഷൻ ഓഫ് ക്രൂവൽറ്റി ടു അനിമൽസ് ചട്ടങ്ങളിലെ റൂൾ 3(2), റൂൾ 4(2) എന്നിവ പ്രകാരം രജിസ്റ്റേർഡ് വെറ്ററിനറി ഡോക്ടറുടെ പരിശോധന. പരിശോധന പ്രഹസനമാകാതിരിക്കാൻ ഒരു വെറ്ററിനറി ഡോക്ടർ മണിക്കൂറിൽ 12 മൃഗങ്ങളിലധികമോ ഒരു ദിവസം 96 മൃഗങ്ങളിലധികമോ പരിശോധിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് റൂൾ 4(2) കർശനമായ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 1996-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ചട്ടങ്ങളിലെ റൂൾ 8 പ്രകാരം ഈ പരിശോധനാ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന് 48 മണിക്കൂർ മാത്രമാണ് സാധുത; ഇത് ഫോം II രജിസ്റ്ററിൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം.
രണ്ട്; 2011-ലെ ഫുഡ് സേഫ്റ്റി ആൻഡ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് റെഗുലേഷൻസിലെ ഷെഡ്യൂൾ IV പാർട്ട് IV പ്രകാരമുള്ള പരിശോധനകളും ശുചിത്വ മാനദണ്ഡങ്ങളും. പഞ്ചായത്ത് ചട്ടങ്ങളിലെ റൂൾ 4 പ്രകാരം പന്നികളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുന്നതിന് സാധാരണ അറവുശാലകളിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞത് 90 മീറ്റർ അകലെ പ്രത്യേക അറവുശാലകൾ വേണമെന്നും, റൂൾ 5 പ്രകാരം ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് 90 മീറ്ററും ആശുപത്രികളിൽ നിന്നും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും 150 മീറ്ററും ദൂരപരിധി പാലിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. മൂന്ന്; 1986-ലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ ഷെഡ്യൂൾ I എൻട്രി 50-ഉം 1974-ലെ ജല മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ നിയമവും പ്രകാരമുള്ള മലിനീകരണ സംസ്കരണ പ്ലാന്റുകളും മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിന്റെ അനുമതിയും.
ഈ മൂന്ന് ഉപാധികളും കേരളത്തിൽ കാറ്റിൽ പറത്തപ്പെടുകയാണ്. കേസിൽ ജസ്റ്റിസ് കെ.എസ്. രാധാകൃഷ്ണൻ അധ്യക്ഷനായ സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ച്, റിട്ടയേർഡ് ജില്ലാ ജഡ്ജി കൺവീനറായി എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സമിതി രൂപീകരിക്കാനും ലൈസൻസില്ലാത്ത അറവുശാലകൾ അടച്ചുപൂട്ടാനും കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പരിശോധന നടത്താനും ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. സുപ്രീം കോടതിയുടെ ആ തുടർ ഉത്തരവുകൾ നിലനിൽക്കെയാണ് കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 61-ഉം 24-ഉം വീതം അനധികൃത മാംസശാലകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഭൂഗർഭജലത്തിലേക്ക് അറവുമാലിന്യം ഒഴുക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് എങ്ങനെയാണ് അനുമതി പുതുക്കി നൽകുന്നത്? അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ വെറ്ററിനറി പരിശോധനയില്ലാതെ എത്തുന്ന മാംസത്തിലൂടെ പടരുന്ന രോഗങ്ങൾക്ക് പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയോ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വകുപ്പോ മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പോ, ആരാണ് നിയമപരമായി ഉത്തരം പറയുക?
ഇവിടെയാണ് ഭരണഘടനയുടെ 73, 74 ഭേദഗതികളിലൂടെ കൈവന്ന അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിലെ ഘടനാപരമായ പിഴവ് പുറത്തുവരുന്നത്. 1994-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമത്തിലെ 229 മുതൽ 231 വരെയുള്ള വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം അറവുശാലകൾക്കും മാംസ സ്റ്റാളുകൾക്കും ലൈസൻസ് നൽകാനുള്ള അധികാരം പഞ്ചായത്തുകൾക്കും നഗരസഭകൾക്കുമാണ്. എന്നാൽ മൃഗങ്ങളെ പരിശോധിക്കേണ്ട വെറ്ററിനറി സർജന്മാർ സംസ്ഥാന മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പിന് കീഴിലും, മാംസത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കേണ്ട ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഓഫീസർമാർ ആരോഗ്യ വകുപ്പിന് കീഴിലും, മലിനജലം പരിശോധിക്കേണ്ട എൻജിനീയർമാർ മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിന് കീഴിലുമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങി പഞ്ചായത്തുകൾ അനധികൃത സ്റ്റാളുകൾക്ക് നേരെ കണ്ണടക്കുമ്പോൾ, മറ്റ് മൂന്ന് വകുപ്പുകളും ഉത്തരവാദിത്തം പരസ്പരം പഴിചാരി ഒഴിയുന്നു.
'വൺ ഹെൽത്ത്' ചട്ടക്കൂടും ഭരണഘടനാ ബാധ്യതയും
അറവുശാലകളിലെ ഈ നിയമലംഘനം കേവലം ഒരു ശുചിത്വ പ്രശ്നമല്ല; അന്താരാഷ്ട്ര പരിസ്ഥിതി-ആരോഗ്യ നിയമങ്ങളുടെയും ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 21-ന്റെയും നേരിട്ടുള്ള ലംഘനമാണ്. ഒക്ടോബർ 30-ന് യെരവാനിൽ സമാപിച്ച യു.എൻ ജൈവവൈവിധ്യ സമ്മേളനം വിലയിരുത്തിയ കുൻമിങ്-മോൺട്രിയൽ ചട്ടക്കൂടിലെ ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യം, മൃഗങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും വ്യാപാരവും മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യത്തിന് സുരക്ഷിതമായിരിക്കണമെന്നും രോഗാണുക്കൾ മനുഷ്യരിലേക്കും ജലസ്രോതസ്സുകളിലേക്കും പടരുന്നത് തടയണമെന്നുമാണ്.
ഇതിനൊപ്പം ചേർത്തുവായിക്കേണ്ടതാണ് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന, വേൾഡ് ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ അനിമൽ ഹെൽത്ത്, എഫ്.എ.ഒ, യു.എൻ.ഇ.പി എന്നീ നാല് അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികൾ ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച കർമ്മപദ്ധതി. ഈ സമിതിയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് മനുഷ്യരിൽ രോഗമുണ്ടാക്കുന്ന അണുക്കളിൽ 60 ശതമാനവും, പുതുതായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പകർച്ചവ്യാധികളിൽ 75 ശതമാനവും മൃഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. ഈ കർമ്മപദ്ധതിയിലെ മേഖലകൾ ജന്തുജന്യ രോഗപ്രതിരോധം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ആന്റിമൈക്രോബയൽ പ്രതിരോധം, പരിസ്ഥിതി-ജല സുരക്ഷ എന്നിവയെല്ലാം കേരളത്തിലെ അറവുശാലാ പ്രതിസന്ധിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പന്നിഫാമുകളിലും കന്നുകാലി വളർത്തൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലും അമിതമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ, വെറ്ററിനറി പരിശോധനയില്ലാതെ നടക്കുന്ന കശാപ്പിലൂടെയും ഭൂഗർഭക്കുഴികളിലേക്ക് ഒഴുക്കുന്ന അറവുമാലിന്യങ്ങളിലൂടെയും കേരളത്തിലെ കിണറുകളിലേക്കും ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകളിലേക്കും എത്തുന്നു. ആന്റിമൈക്രോബയൽ പ്രതിരോധം നിയന്ത്രിച്ചില്ലെങ്കിൽ വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാകുമെന്നാണ് ലോകബാങ്കിന്റെ കണക്ക്. മുൻവിധിയോടുകൂടിയുള്ള സമീപനവും ഭൂഗർഭജലത്തിന്മേലുള്ള സർക്കാരിന്റെ പൊതു ട്രസ്റ്റ് ബാധ്യതയും, പരിശോധനയില്ലാത്ത ഒരു അറവുശാല പോലും പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുവദിക്കരുതെന്ന് സർക്കാരിനെ നിർബന്ധിക്കുന്നുണ്ട്.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ മാതൃകയും ഫീസ് അധിഷ്ഠിത ഓഡിറ്റിങ്ങും
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദവും വെറ്ററിനറി ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ക്ഷാമവും എങ്ങനെ മറികടക്കാം എന്നതിന് യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ മാതൃക കൃത്യമായ ഒരു ബദൽ നൽകുന്നുണ്ട്. അറവുശാലകളുടെ പരിശോധന പ്രാദേശിക മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലുകളുടെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റി, താൽപ്പര്യ സംഘട്ടനങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു സ്വതന്ത്ര ദേശീയ ഫുഡ്-ചെയിൻ അതോറിറ്റിയുടെ കീഴിലാണ് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ കൊണ്ടുവന്നത്. സർക്കാർ നിയമിക്കുന്ന വെറ്ററിനറി ഡോക്ടറുടെ നേരിട്ടുള്ള പരിശോധനയും മുദ്രയുമില്ലാതെ ഒരു കഷണം മാംസം പോലും പുറത്തെത്തിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കാൻ പണമില്ലെന്ന തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്ഥിരം ന്യായീകരണത്തിന് ഇതിൽ വ്യക്തമായ മറുപടിയുണ്ട്. കശാപ്പ് ചെയ്യുന്ന ഓരോ മൃഗത്തിനും നിശ്ചിത നിരക്കിലുള്ള ഫീസ് അറവുശാലകളിൽ നിന്ന് നിർബന്ധമായി ഈടാക്കുന്നു. ചെറുകിട ഗ്രാമീണ അറവുശാലകൾ പൂട്ടിപ്പോകാതിരിക്കാൻ ചെറിയ ഇളവുകൾ നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇങ്ങനെ പിരിച്ചെടുക്കുന്ന തുക പഞ്ചായത്തിന്റെ പൊതുഫണ്ടിലേക്കല്ല, മറിച്ച് വെറ്ററിനറി പരിശോധകർക്കും അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകൾക്കും മലിനജല പരിശോധനാ ലാബുകൾക്കും വേണ്ടി മാത്രമുള്ള പ്രത്യേക ഫണ്ടിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. കൂടാതെ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിലൂടെ മൃഗം ഏത് അതിർത്തി കടന്നുവന്നു, ഏത് അറവുശാലയിൽ ഏത് ഡോക്ടർ പരിശോധിച്ചു, ഏത് മാംസ സ്റ്റാളിലെത്തി എന്ന മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും തത്സമയം നിരീക്ഷിക്കാനും സാധിക്കുന്നു.
ഘടനാപരമായ തിരുത്തലുകൾ
സി.എ.ജി ഓഡിറ്റ് തുറന്നുകാട്ടിയ ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ കേവലം ഒറ്റപ്പെട്ട റെയ്ഡുകൾ മതിയാകില്ല; പകരം നാല് നിയമ-സ്ഥാപന തിരുത്തലുകൾ അനിവാര്യമാണ്. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വകുപ്പ്, മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് എന്നിവ തമ്മിലുള്ള അധികാര വിഭജനം അവസാനിപ്പിച്ച്, സുപ്രീം കോടതി വിധിന്യായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി അധികാരമുള്ള ഒരു ഏകീകൃത സമിതി രൂപീകരിക്കണം. അറവുശാലകൾക്ക് ലൈസൻസ് നൽകാനും റദ്ദാക്കാനുമുള്ള അധികാരം പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ സമിതികളിൽ നിന്ന് മാറ്റി ഈ ശാസ്ത്രീയ അതോറിറ്റിക്ക് കീഴിലാക്കണം.
ചെലവഴിക്കാതെ കിടക്കുന്ന തദ്ദേശ ഫണ്ടിൽ നിന്ന് ഒരു നിശ്ചിത വിഹിതം നീക്കിവെച്ച്, ക്ലസ്റ്റർ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എഫ്ലുവന്റ് ട്രീറ്റ്മെന്റ് പ്ലാന്റുകളുള്ള ആധുനിക പൊതു അറവുശാലകൾ നിർമ്മിക്കണം. കശാപ്പ് ഫീസുകൾ പ്രത്യേകമായി മാറ്റിവെച്ച് അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിലെയും അറവുശാലകളിലെയും വെറ്ററിനറി ഡോക്ടർമാരുടെ തസ്തികകൾക്കായി വിനിയോഗിക്കണം. കടലാസ് രജിസ്റ്ററുകൾക്ക് പകരം, ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിലുള്ള കാർക്കസ്-ടു-കൗണ്ടർ ട്രേസബിലിറ്റി പോർട്ടൽ നിർബന്ധമാക്കണം. കേന്ദ്ര ചട്ടത്തിലെ പരിധി ഡിജിറ്റൽ പോർട്ടലിൽ ലോക്ക് ചെയ്യുകയും, വെറ്ററിനറി ഡോക്ടറുടെ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷ്യപത്രമില്ലാത്ത മാംസം വിൽക്കുന്ന സ്റ്റാളുകളുടെ ലൈസൻസ് സ്വാഭാവികമായി റദ്ദാകുന്ന രീതിയിലേക്ക് നിയമം ഭേദഗതി ചെയ്യുകയും വേണം.
ഭൂഗർഭജലത്തിലേക്ക് മാലിന്യം ഒഴുക്കുന്ന അറവുശാലകൾക്ക് പരിശോധനയില്ലാതെ അനുമതി പുതുക്കി നൽകിയ മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നിയമപ്രകാരവും സർവീസ് ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരവും വ്യക്തിഗത ഉത്തരവാദിത്തം ചുമത്തണം. കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യ മാതൃകയും പ്രഖ്യാപനങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ കൊള്ളാവുന്ന ആശയങ്ങളാണ്.
എന്നാൽ അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റിൽ ഒരു വെറ്ററിനറി ഡോക്ടർ പോലുമില്ലാതെയും, ഭൂഗർഭജലത്തിലേക്ക് അറവുമാലിന്യം ഒഴുക്കിയും, ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗങ്ങളെ പരിശോധനയില്ലാതെ കശാപ്പ് ചെയ്തുമാണ് നമ്മുടെ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതെങ്കിൽ, അടുത്ത നിപയോ ആന്റിബയോട്ടിക് പ്രതിരോധ ശേഷിയുള്ള മാരക രോഗാണുക്കളോ ഏത് പഞ്ചായത്തിലെ കുടിവെള്ളത്തിൽ നിന്നാണ് പടരുക എന്ന ഒറ്റ ചോദ്യത്തിനാണ് സർക്കാർ ഉത്തരം നൽകേണ്ടത്.