ഒക്ടോബർ രണ്ടിന് ഗാന്ധിജയന്തി ആചരിക്കുമ്പോൾ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ആശയങ്ങളും തത്വങ്ങളും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുകയാണ്. ഗാന്ധിജിയെ വെള്ളിത്തിരയിൽ അവതരിപ്പിച്ച അനുഭവം പങ്കുവെക്കുന്നതിനൊപ്പം, 2026-ലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾക്ക് എന്തുകൊണ്ട് പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് പറയുകയാണ് നടന്മാരായ പ്രതീക് ഗാന്ധി, രജിത് കപൂർ, ദർശൻ ജരിവാല എന്നിവർ.
ലോകമെമ്പാടും നടക്കുന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഗാന്ധിജി മുൻപെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം പ്രസക്തനാണെന്ന് ‘ഗാന്ധി’ വെബ് സീരീസിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയായി വേഷമിട്ട പ്രതീക് ഗാന്ധി പറയുന്നു. ലാളിത്യം, ആത്മനിയന്ത്രണം, സമത്വം, പരസ്പര ബഹുമാനം, മാനവികതയോടുള്ള സ്നേഹം തുടങ്ങിയ ഗാന്ധിയൻ മൂല്യങ്ങളാണ് ഇന്നും അദ്ദേഹത്തെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നതെന്നും പ്രതീക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
മനുഷ്യരാശിയുടെ സമാധാനപരമായ നിലനിൽപ്പിനും പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങിയുള്ള ജീവിതത്തിനും ഗാന്ധിയൻ ദർശനങ്ങൾ ഇന്നും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് ‘ഗാന്ധി, മൈ ഫാദർ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഗാന്ധിയായി വേഷമിട്ട ദർശൻ ജരിവാല. സത്യം, അഹിംസ, സത്യാഗ്രഹം തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ കാലാതീതമായ സന്ദേശങ്ങളാണെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ആത്മനിർഭരത എന്ന ആശയം ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ പുതിയ കാലത്തിന്റെ വഴിയായി വീണ്ടും വിലയിരുത്തപ്പെടുകയാണെന്നും ദർശൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
‘ദി മേക്കിങ് ഓഫ് ദി മഹാത്മാ’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ രജിത് കപൂർ, ഗാന്ധിജിയിൽ നിന്ന് പഠിക്കേണ്ട ഏറ്റവും വലിയ പാഠം ‘പറയുന്നത് പ്രവർത്തിക്കുക’ എന്നതാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ‘നിങ്ങളിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മാറ്റം നിങ്ങളിൽ തന്നെ തുടങ്ങുക’ എന്ന സന്ദേശം സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെ തന്നെ ഗാന്ധിജി പകർത്തിക്കാട്ടിയെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ ഊർജത്തിലും ദീർഘവീക്ഷണത്തിലും തനിക്ക് വിശ്വാസമുണ്ടെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി സുരക്ഷിതമായ കൈകളിലാണെന്നതിൽ സന്തോഷമുണ്ടെന്നും രജിത് കപൂർ പറഞ്ഞു. അതുപോലെ തന്നെ, ഗാന്ധിയെ അവതരിപ്പിച്ച അനുഭവം വ്യക്തിപരമായി വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയ ഒന്നായിരുന്നുവെന്നും, സ്വന്തം അഹന്തയും മുൻവിധികളും മാറ്റിവെച്ച്, ഒരു മാധ്യമമായി മാറിയാണ് ആ കഥാപാത്രത്തെ ഉൾക്കൊണ്ടതെന്നും ദർശൻ ജരിവാല കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഗാന്ധിജിയുടെ ജീവിതവും ആശയങ്ങളും പ്രമേയമാക്കി ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. 1982-ൽ ബെൻ കിംഗ്‌സ്‌ലി ഗാന്ധിയായി എത്തിയ വിഖ്യാത ചിത്രം ‘ഗാന്ധി’ എട്ട് ഓസ്‌കർ പുരസ്കാരങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കുകയും 11 വിഭാഗങ്ങളിൽ നാമനിർദേശം നേടുകയും ചെയ്തു. 1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘സർദാർ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അന്നു കപൂറും, 2000-ൽ കമൽ ഹാസൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ഹേ റാം’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ നസറുദ്ദീൻ ഷായും ഗാന്ധിയുടെ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ലഗേ രഹോ മുന്നാഭായി’യിൽ ദിലീപ് പ്രഭാവൽക്കർ അവതരിപ്പിച്ച ഗാന്ധിയൻ സങ്കൽപം ഏറെ ജനപ്രീതി നേടിയിരുന്നു. ഗാന്ധിജിയും മൂത്തമകൻ ഹരിലാൽ ഗാന്ധിയും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധത്തിന്റെ കഥ പറഞ്ഞ ‘ഗാന്ധി, മൈ ഫാദർ’ ആകട്ടെ, പൊതുപ്രവർത്തകൻ എന്ന നിലയ്ക്കപ്പുറം കുടുംബജീവിതത്തിൽ ഗാന്ധിജി നേരിട്ട വൈകാരിക സംഘർഷങ്ങളിലേക്കും ആഴത്തിൽ കടന്നുചെന്ന ചിത്രമായിരുന്നു.
വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളിലായി സിനിമയിൽ ഗാന്ധിജിയുടെ ജീവിതവും ആശയങ്ങളും വിവിധ രീതികളിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഗാന്ധിജയന്തിയോടനുബന്ധിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ അവതരിപ്പിച്ച നടന്മാർ പങ്കുവെച്ച അനുഭവങ്ങളിലും അഭിപ്രായങ്ങളിലും സത്യം, അഹിംസ, സമത്വം തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ പ്രധാനമായി ഉയർന്നുവരുന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ ജീവിതത്തെയും ചിന്തകളെയും ആസ്പദമാക്കിയ സിനിമകൾ ഇന്നും ചർച്ചയാകുന്നതും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
Gandhi Jayanti 2026 revisits Mahatma Gandhi’s enduring relevance through the experiences of actors who portrayed him on screen. Pratik Gandhi, Rajit Kapur and Darshan Jariwala discuss Gandhi’s values, their experiences portraying him and his continuing influence. The article also explores notable Bollywood films that have depicted Gandhi across different eras.