തനിക്കെതിരെ ഇന്റർനെറ്റിൽ പ്രചരിക്കുന്ന വ്യാജ എഐ നിർമ്മിത ദൃശ്യങ്ങളും അശ്ലീല ഉള്ളടക്കങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് നടിയും എംപിയുമായ കങ്കണ റണാവത്ത് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. ഇത്തരം വ്യാജ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ തനിക്ക് അപകീർത്തിയുണ്ടാക്കുന്നുവെന്നും വ്യക്തിത്വ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നുവെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഹർജി പരിഗണിച്ച ജസ്റ്റിസ് വികാസ് മഹാജൻ കേസിൽ എതിർകക്ഷികൾക്ക് സമൻസ് അയക്കുകയും ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കുമെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. കേസ് തുടർവാദങ്ങൾക്കായി 2027 ഫെബ്രുവരിയിലേക്ക് മാറ്റി.
കങ്കണയുടെ പേരിൽ തെറ്റായ പ്രസ്താവനകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള വീഡിയോകളും അശ്ലീല ദൃശ്യങ്ങളുമാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പടരുന്നതെന്ന് അഭിഭാഷകൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഫാക്ട് ചെക്ക് പരിശോധനയിലൂടെ ഇവ യഥാർത്ഥ ചിത്രങ്ങളല്ലെന്ന് വ്യക്തമായിട്ടുണ്ടെന്നും നിയമസംഘം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതേസമയം, ഓൺലൈനിൽ പ്രചരിക്കുന്ന ട്രോളുകൾക്കോ മീമുകൾക്കോ എതിരെ തങ്ങൾ നിലവിൽ നിയമനടപടി ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ലെന്നും കങ്കണയുടെ അഭിഭാഷകൻ വ്യക്തമാക്കി.
ഇത്തരത്തിൽ വ്യക്തിത്വ അവകാശ സംരക്ഷണം ആവശ്യപ്പെട്ട് കേസ് നൽകിയ വിജയ് ദേവരകൊണ്ടയുടെ ഹർജിയിലും ഹൈക്കോടതി ഇടക്കാല ഉത്തരവിറക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. താരത്തിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ എഐ ഉപയോഗിച്ച് വ്യാജ പരസ്യങ്ങളിലൂടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിറ്റഴിക്കുന്നതിനും അശ്ലീല സന്ദേശങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമെതിരെയാണ് വിജയ് ദേവരകൊണ്ട കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
പോയിന്റ് ബ്ലാങ്ക് തലത്തിൽ, താരങ്ങളുടെ അനുമതിയില്ലാതെ അവരുടെ പേരോ രൂപമോ ശബ്ദമോ വാണിജ്യപരമായോ അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലോ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയുന്ന ഇടക്കാല ഉത്തരവുകളാണ് ഇത്തരം കേസുകളിൽ കോടതികൾ നൽകുന്നത്. തങ്ങളുടെ മാത്രമായ പ്രത്യേക സവിശേഷതകൾ മറ്റൊരാൾ അനുവാദമില്ലാതെ വാണിജ്യപരമായോ തെറ്റായ രീതിയിലോ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തടയാനുള്ള നിയമപരമായ സംരക്ഷണമാണിത്. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21 ഉറപ്പുനൽകുന്ന സ്വകാര്യതയ്ക്കും മാന്യമായി ജീവിക്കാനുമുള്ള അവകാശത്തിലാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. വ്യക്തിഗത അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്ന അക്കൗണ്ടുകൾ കണ്ടെത്തി നീക്കം ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഇത്തരം നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്.
പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ പേര്, ശബ്ദം, ചിത്രം എന്നിവ അനുമതിയില്ലാതെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത് തടഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ പുറപ്പെടുവിച്ച സുപ്രധാന വിധികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു അമിതാഭ് ബച്ചന്റേത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ ഇവ വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചതിനെതിരെയായിരുന്നു നിയമനടപടി. ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തി മറ്റൊരാൾ സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്നത് അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് കേസ് പരിഗണിക്കവേ കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ വ്യക്തിത്വ അവകാശങ്ങൾ (Personality Rights) സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വിധിയായി ഇത് മാറി. ഈ കേസ് ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. മുൻപും ഐശ്വര്യ റായ്, സൽമാൻ ഖാൻ, മോഹൻലാൽ, കാജോൾ, ആർ. മാധവൻ, പവൻ കല്യാൺ, അല്ലു അർജുൻ, സുനിൽ ഗവാസ്‌കർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ തങ്ങളുടെ പേരും ചിത്രങ്ങളും ശബ്ദവും അനുമതിയില്ലാതെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത് തടയാൻ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ച് അനുകൂല ഉത്തരവുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
നിലവിൽ വ്യക്തിത്വ അവകാശങ്ങൾക്കായി ഇന്ത്യയിൽ പ്രത്യേകമായ ഒരു നിയമനിർമ്മാണം നിലവിലില്ലാത്തതിനാലാണ് സെലിബ്രിറ്റികൾ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെയും മറ്റും സമീപിക്കുന്നത്. പകർപ്പവകാശ നിയമവും ട്രേഡ്മാർക്ക് നിയമവും വ്യക്തിയുടെ സ്വത്വത്തെ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ല. ഐടി നിയമത്തിലെ 79-ാം വകുപ്പ് നൽകുന്ന ഇളവുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പല ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും ഇത്തരം നിയമലംഘനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനം നടക്കുന്നതിനാൽ ഹൈക്കോടതികൾക്ക് ഇത്തരം വിഷയങ്ങളിൽ വിപുലമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കും.
Actor and MP Kangana Ranaut has approached the Delhi High Court seeking removal of fake AI-generated and obscene content allegedly using her identity. The court has issued notice to the respondents and indicated that it will consider an interim order.