ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ സർക്കാർ ഇടപെടലുകൾ വലിയ തോതിൽ വർധിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. സർക്കാരിനെതിരെയുള്ള വിമർശനങ്ങളെയും വിയോജിപ്പുകളെയും അടിച്ചമർത്താൻ ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന അപ്രഖ്യാപിത സെൻസർഷിപ്പിന്റെ ഞെട്ടിക്കുന്ന കണക്കുകളാണ് പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. 2026 മാർച്ച് മുതൽ ജൂലൈ വരെയുള്ള വെറും അഞ്ച് മാസ കാലയളവിനുള്ളിൽ ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, ഫേസ്ബുക്ക്, യൂട്യൂബ് എന്നീ പ്രമുഖ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലായി 1.95 ലക്ഷത്തോളം ബ്ലോക്കിങ് നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് വിവിധ സർക്കാർ ഏജൻസികൾ നൽകിയത്. ഓരോ 68 സെക്കൻഡിലും ഒരു പോസ്റ്റോ അക്കൗണ്ടോ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ഈ അമിതാധികാര പ്രയോഗം, ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തെ പൗരന്മാരുടെ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് നേരെയുള്ള കടുത്ത കടന്നുകയറ്റമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
പ്രതിദിനം ശരാശരി 1275 ഓർഡറുകൾ അഥവാ ഓരോ സെക്കൻഡിലും ഒരു ബ്ലോക്കിങ് നിർദ്ദേശം എന്ന നിരക്കിലാണ് ഈ നടപടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നത്. മുൻവർഷത്തെ കണക്കുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഈ വർധനവിന്റെ യഥാർത്ഥ വ്യാപ്തി മനസിലാകുക. 2024 ഒക്ടോബർ മുതൽ 2025 ഒക്ടോബർ വരെയുള്ള ഒരു വർഷ കാലയളവിൽ 19 ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കായി ആകെ 2,312 ബ്ലോക്കിങ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ (പ്രതിദിനം ശരാശരി 6 ഓർഡറുകൾ) മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ കുതിച്ചുചാട്ടം സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതിലേക്കുള്ള സർക്കാരിന്റെ മാറ്റത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ 90 ശതമാനവും ഫേസ്ബുക്കും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമും ഉൾപ്പെടുന്ന മെറ്റാ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കാണ് ലഭിച്ചത്. ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന് ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം നിർദ്ദേശങ്ങളും ഫേസ്ബുക്കിന് 80,000-ത്തോളം നിർദ്ദേശങ്ങളും ലഭിച്ചപ്പോൾ, യൂട്യൂബിന് ലഭിച്ചത് 15,000-ത്തോളം നിർദ്ദേശങ്ങളാണ്. ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഈ കണക്കുകൾ നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ എണ്ണത്തെ മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് എന്നതാണ്. ഒരു ബ്ലോക്കിങ് ഓർഡർ വഴി നൂറുകണക്കിന് പോസ്റ്റുകൾ നീക്കം ചെയ്യാനാകുമെന്നതിനാൽ, സെൻസർഷിപ്പിന് ഇരയായ ഉള്ളടക്കങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ എണ്ണം ഇതിലും എത്രയോ മടങ്ങ് കൂടുതലായിരിക്കും.
കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സഹയോഗ് പോർട്ടൽ വഴിയാണ് ഈ കൂച്ചുവിലങ്ങുകൾ തീർത്തിരിക്കുന്നത്. രാജ്യസുരക്ഷയോ ക്രമസമാധാനമോ മാത്രമല്ല ഈ ബ്ലോക്കിങ് നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനം. വിദ്യാർഥികളുടെ പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമരങ്ങൾ, സർക്കാരിന്റെ എഥനോൾ നയത്തിനെതിരെയുള്ള വിമർശനങ്ങൾ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വിഷയങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പോസ്റ്റുകൾ വ്യാപകമായി നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധങ്ങളെയും സർക്കാരിന്റെ നയപരമായ വീഴ്ചകളെയും മൂടിവെക്കാനും ഓൺലൈൻ ചർച്ചകളെ നിയന്ത്രിക്കാനുമുള്ള ആയുധമായി സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ തെളിവാണിത്.
ഡിജിറ്റൽ അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ആശങ്കയുയർത്തുന്നത് മെറ്റാ പോലുള്ള ടെക് കമ്പനികളുടെ നിലപാടാണ്. ലഭിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ 90 ശതമാനവും നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്കും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമുമാണ്. സർക്കാരിന്റെ സഹയോഗ് പോർട്ടലുമായി തങ്ങളുടെ സിസ്റ്റത്തെ സംയോജിപ്പിച്ചതിലൂടെ, യാതൊരു മാനുഷിക പരിശോധനയോ സുതാര്യതയോ ഇല്ലാതെ സർക്കാരിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ സ്വയമേവ നടപ്പിലാക്കാൻ മെറ്റാ തയ്യാറായിരിക്കുന്നു.
സഹയോഗ് പോർട്ടലുമായി മെറ്റാ തങ്ങളുടെ സിസ്റ്റത്തെ സംയോജിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഡിജിറ്റൽ അവകാശ പ്രവർത്തകർക്കിടയിൽ വലിയ ആശങ്കയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള ചില ടേക്ക് ഡൗൺ അഭ്യർത്ഥനകൾ സ്വയം പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാൻ ഇത് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ മനുഷ്യന്റെ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടൽ കുറയുന്നത്, അകാരണമായി പല പോസ്റ്റുകളും അക്കൗണ്ടുകളും ബ്ലോക്ക് ചെയ്യപ്പെടാൻ കാരണമാകുമെന്ന ഭയം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
നിയമവിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങൾ തടയാൻ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവശ്യമാണെങ്കിലും, സുതാര്യതയില്ലാതെ ലക്ഷക്കണക്കിന് പോസ്റ്റുകൾ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്ന ഈ രീതി ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനമാണ്. രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങളെയും ജനകീയ സമരങ്ങളെയും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് നിന്ന് മായ്ച്ചു കളയാനുള്ള ഈ നീക്കം സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിനും ജനാധിപത്യ സംവാദങ്ങൾക്കും കടുത്ത ഭീഷണിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.
Between March and July 2026, Indian government agencies issued nearly 1.95 lakh blocking orders to major social media platforms, including Instagram, Facebook, and YouTube. This staggering figure translates to about 1,275 orders daily, or one every 68 seconds, marking a massive surge compared to previous years. The majority of these orders were directed at Meta platforms via the Union Home Ministry's 'Sahyog' portal. While the government cites the removal of unlawful content as the primary objective, reports indicate that posts related to student protests, government policy criticisms, and elections were also targeted. Meta's automated integration with the Sahyog portal has further fueled concerns among digital rights advocates regarding the lack of human review and potential overreach in digital censorship.