നേപ്പാളിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി മുറുകുന്നു: രാജിവെച്ചൊഴിഞ്ഞ് മന്ത്രിമാർ; അതിർത്തിയിൽ 'നൂറു രൂപ' നിയന്ത്രണം; വിശദമായി അറിയാം

നേപ്പാളിൽ വലിയ പ്രതീക്ഷകളോടെ അധികാരമേറ്റ ബാലേന്ദ്ര ഷാ (ബാലൻ) സർക്കാരിന് ഭരണത്തിന്റെ ആദ്യ മാസങ്ങളിൽ തന്നെ കടുത്ത വെല്ലുവിളികളിലൂടെയാണ് കടന്നു പോകുന്നത്. അഴിമതി വിരുദ്ധ പോരാട്ടമെന്ന വാഗ്ദാനവുമായി അധികാരത്തിലെത്തിയ ഭരണകൂടത്തിലെ പ്രധാനികൾ തന്നെ സാമ്പത്തിക ആരോപണങ്ങളിൽ കുരുങ്ങി രാജിവെക്കേണ്ടി വന്നത് സർക്കാരിന്റെ പ്രതിച്ഛായയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായിട്ടുണ്ട്. ഇതിനു പുറമെ ഇന്ത്യയുമായുള്ള അതിർത്തി വ്യാപാരത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ജനരോഷത്തിന് കാരണമാവുകയാണ്.

മന്ത്രിമാരുടെ രാജി; ബാലേന്ദ്ര ഷായ്ക്ക് കടുത്ത സമ്മർദ്ദം

ബാലേന്ദ്ര ഷാ മന്ത്രിസഭയിലെ ഏറ്റവും കരുത്തനായിരുന്ന ആഭ്യന്തര മന്ത്രി സുധൻ ഗുരുങ് രാജിവെച്ചതാണ് സർക്കാരിനെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉലച്ചത്. ബിസിനസ് ഇടപാടുകളിലെ സുതാര്യതയില്ലായ്മയും സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളും ആരോപിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്നാണ് ഗുരുങ്ങിന്റെ പടിയിറക്കം. സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഇത്തരമൊരു രാജിയുണ്ടായത് അഴിമതി തുടച്ചുനീക്കുമെന്ന ബാലേന്ദ്ര ഷായുടെ വാഗ്ദാനത്തിന് മങ്ങലേൽപ്പിച്ചു. ഇതിന് പിന്നാലെ മറ്റൊരു മന്ത്രി കൂടി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞതോടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി മൂർച്ഛിച്ചു. 2025-ലെ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി കടന്നുവന്ന യുവ ഭരണകൂടം ഇപ്പോൾ ഭരണകക്ഷികൾക്കുള്ളിലെ തന്നെ തർക്കങ്ങളിൽ വലയുകയാണ്.

അതിർത്തിയിലെ 'നൂറു രൂപ' നിയന്ത്രണം: ജനങ്ങൾ തെരുവിലേക്ക്

ഭരണപരമായ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും സാധാരണക്കാരെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രകോപിപ്പിച്ചത് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള സാധനങ്ങൾക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ പുതിയ കസ്റ്റംസ് നിയമമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് 100 നേപ്പാളി രൂപയ്ക്ക് (ഏകദേശം 62 ഇന്ത്യൻ രൂപ) മുകളിൽ വിലയുള്ള ഏതൊരു സാധനം വാങ്ങി നേപ്പാളിലേക്ക് കടന്നാലും അതിന് കസ്റ്റംസ് ഡ്യൂട്ടി നൽകണമെന്ന ഉത്തരവ് ഷാ സർക്കാർ കർശനമാക്കി.

നേരത്തെ ഒരു പരിധി വരെ നികുതിയില്ലാതെ സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ അനുവദിച്ചിരുന്ന സ്ഥാനത്താണിത്. നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങൾക്ക് പോലും ഇന്ത്യൻ വിപണികളെ ആശ്രയിക്കുന്ന അതിർത്തി നിവാസികൾക്ക് ഈ തീരുമാനം ഇരട്ട പ്രഹരമായി. ബിർഗഞ്ച് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അതിർത്തി മേഖലകളിൽ ജനങ്ങൾ ഇതിനെതിരെ കടുത്ത പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തിറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. സാധാരണക്കാരുടെ പക്കൽ നിന്നും നിസ്സാര തുകകൾക്ക് പോലും നികുതി ഈടാക്കുന്നത് പ്രായോഗികമല്ലെന്നാണ് വിമർശനം.

ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധവും സാമ്പത്തിക ആഘാതവും

നേപ്പാളിന്റെ ഈ നീക്കം ഇന്ത്യയുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളിൽ വലിയ വിള്ളലുകൾ വീഴ്ത്തുകയാണ്. 1,750 കിലോമീറ്ററോളം ദൈർഘ്യമുള്ള തുറന്ന അതിർത്തിയിൽ ദശാബ്ദങ്ങളായി തുടരുന്ന സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരത്തെ ഇത് ബാധിച്ചു. ഉത്തരാഖണ്ഡ്, യുപി, ബിഹാർ അതിർത്തികളിലെ വിപണികളിൽ നേപ്പാളി ഉപഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു. ഇത് ഇന്ത്യൻ വ്യാപാരികളെയും സാമ്പത്തികമായി തളർത്തുന്നുണ്ട്.

അനധികൃത കടത്തുകൾ തടയാനും ആഭ്യന്തര വിപണിയെ ശക്തിപ്പെടുത്താനുമാണ് ഈ നടപടിയെന്നാണ് പ്രധാനമന്ത്രി ബാലേന്ദ്ര ഷായുടെ നിലപാടെങ്കിലും, അത് നടപ്പിലാക്കുന്ന രീതി വലിയ രീതിയിലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടു. രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരതയ്ക്കിടയിൽ ജനങ്ങളുടെ മേൽ അനാവശ്യ ഭാരം അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നു എന്നാണ് നേപ്പാളി കോൺഗ്രസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ ആരോപിക്കുന്നത്.

മന്ത്രിമാരുടെ രാജിയിലൂടെ ഉണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടിയും അതിർത്തിയിലെ ഈ വിവാദ തീരുമാനവും ബാലേന്ദ്ര ഷാ എന്ന യുവ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് മുന്നിലെ വലിയ കടമ്പകളാണ്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഈ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ അയവ് വരുത്താൻ സർക്കാർ തയ്യാറാകുമോ എന്നതാണ് ഏവരും ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.

English Summary: The Balendra Shah government in Nepal faces a major political crisis following the resignation of key ministers amid corruption allegations and growing internal friction. Public outrage is intensifying over a controversial new policy imposing customs duties on all Indian purchases exceeding Rs 100, severely impacting cross-border trade and local livelihoods. This analysis explores the economic implications of these decisions and their potential to strain the long-standing diplomatic and commercial ties between India and Nepal.