സംസ്ഥാനത്തെ ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ നേരിടുന്നത് ഗുരുതരമായ പ്രതിസന്ധിയെന്ന് റിപ്പോർട്ട്. കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ഭക്ഷണം ലഭ്യമാക്കിയിരുന്ന ജനകീയ ഹോട്ടലുകള്, സാധാരണ തൊഴിലാളികൾക്കും സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്കും ആശ്വാസകേന്ദ്രമായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ ആറ് വർഷത്തിനിടെ 543 ഹോട്ടലുകൾ പൂട്ടിയതോടെ പദ്ധതിയുടെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. സർക്കാർ സബ്സിഡി അവസാനിപ്പിച്ചതും, നടത്തിപ്പ് ചെലവുകൾ കുത്തനെ ഉയർന്നതുമാണ് പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന കാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്ന കുടുംബശ്രീ യൂണിറ്റുകളില് പലതിനും ഇതുമൂലം വലിയ കടബാധ്യതകളാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്.
പദ്ധതിയുടെ തുടക്കവും ലക്ഷ്യവും
‘വിശപ്പുരഹിത കേരളം’ എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി 2020ൽ ആരംഭിച്ച ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ, സംസ്ഥാനത്ത് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള വലിയ സാമൂഹിക ഇടപെടലായാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടത്. കുടുംബശ്രീയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഈ ഹോട്ടലുകളിൽ 20 രൂപയ്ക്ക് ഊണും 25 രൂപയ്ക്ക് പാർസലും ലഭ്യമാക്കിയിരുന്നു. കോവിഡ് മഹാമാരിക്കാലത്ത് പോലും സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ഭക്ഷണം ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. തൊഴിലില്ലായ്മയും വരുമാന കുറവും അനുഭവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ, നിരവധി കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഈ സംരംഭം ആശ്വാസമായിരുന്നു. തുടക്കത്തിൽ ലഭിച്ച വലിയ പിന്തുണയും ജനപ്രീതിയുമാണ് പദ്ധതിയുടെ വ്യാപനത്തിന് കാരണമായത്.
അടച്ചൂപൂട്ടല് ഭീഷണി
പദ്ധതി ആരംഭിച്ച സമയത്ത് സംസ്ഥാനത്ത് 1198 ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കാലക്രമേണ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ വർധിച്ചതോടെ, ഇവയിൽ 543 എണ്ണം പൂട്ടി. ശേഷിക്കുന്ന ഹോട്ടലുകളും കടുത്ത സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വരുമാനവും ചെലവും തമ്മിലുള്ള അസന്തുലിതാവസ്ഥ ശക്തമായതോടെ, നിരവധി യൂണിറ്റുകൾക്ക് പ്രവർത്തനം തുടരുന്നത് തന്നെ അസാധ്യമായി മാറി. പല സ്ഥലങ്ങളിലും ദിവസേന ലഭിക്കുന്ന ഉപഭോക്തൃ സംഖ്യ കുറഞ്ഞതും വരുമാനത്തെ നേരിട്ട് ബാധിച്ചു.
തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ ബാധ്യതയും പരാജയവും
ജനകീയ ഹോട്ടലുകളുടെ നടത്തിപ്പിനായി കെട്ടിട വാടക, വെള്ളക്കരം, വൈദ്യുതി ബിൽ തുടങ്ങിയ ചിലവുകൾ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ വഹിക്കുമെന്നായിരുന്നു സർക്കാർ പ്രഖ്യാപനം. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക പരിമിതികൾ കാരണം ഈ വാഗ്ദാനം പലയിടങ്ങളിലും നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇതോടെ ഹോട്ടലുകളുടെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടുകയും, പദ്ധതി ആരംഭിച്ച് രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ 165 ഹോട്ടലുകൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ട സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പിന്തുണ ലഭിക്കാത്തത് പദ്ധതിയുടെ സ്ഥിരതയെ ഗൗരവമായി ബാധിച്ച പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നായി മാറി.
തിരുവനന്തപുരത്തെ അനുഭവം
തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ പരിധിയിൽ വൈദ്യുതി ബിൽ അടച്ചില്ലെന്ന കാരണത്താൽ കെഎസ്ഇബി ഹോട്ടലുകളുടെ വൈദ്യുതി ബന്ധം വിച്ഛേദിച്ച സംഭവവും പ്രതിസന്ധിയുടെ തീവ്രത വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഹോട്ടലുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിച്ചിരുന്ന വനിത ജീവനക്കാർ സ്വന്തം താലി പണയം വച്ച് പണം കണ്ടെത്തി സ്ഥാപനം വീണ്ടും തുറക്കേണ്ടിവന്നത് പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹിക പ്രാധാന്യത്തെയും അതേ സമയം അതിന്റെ ദുരവസ്ഥയെയും ഒരുപോലെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന സംഭവമായി മാറി. ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ പല ഭാഗങ്ങളിലും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.
സബ്സിഡി നിർത്തലാക്കലിന്റെ ആഘാതം
ഊണിന് 10 രൂപ സബ്സിഡി നൽകുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു സർക്കാർ സഹായം. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കഴിഞ്ഞ വർഷം ഈ സബ്സിഡി പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കി. ഇതോടെ ഹോട്ടലുകളുടെ സാമ്പത്തിക ഘടന തകർന്നുവീഴാൻ തുടങ്ങി. കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ഭക്ഷണം നൽകാൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ പല യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ മാത്രം ഏകദേശം 60 ഹോട്ടലുകൾ ഇതിനകം അടച്ചുപൂട്ടപ്പെട്ടതായി കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
വിലക്കയറ്റവും ഉപഭോക്തൃ കുറവും
സബ്സിഡി അവസാനിച്ചതോടെ 20 രൂപയായിരുന്ന ഊണിന്റെ വില 35 മുതൽ 40 രൂപ വരെ ഉയർന്നു. ഇതോടെ സാധാരണക്കാരുടെ വരവ് കുറഞ്ഞു. മുമ്പ് വലിയ തിരക്കുണ്ടായിരുന്ന ഹോട്ടലുകളിൽ ഉപഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു. തിരുവനന്തപുരം എസ്.എം.വി സ്കൂളിന് സമീപമുള്ള ‘അനന്തപുരി’ ഹോട്ടലിൽ ഒരുകാലത്ത് ദിവസേന 1150 ഊണുകൾ വിറ്റുപോയിരുന്നപ്പോൾ, ഇപ്പോൾ അത് ഏകദേശം 350 ആയി കുറഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. വില വർധനയും സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളും ഉപഭോക്തൃ പെരുമാറ്റത്തെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
പാചകവാതക ക്ഷാമം
പശ്ചിമേഷ്യൻ മേഖലയിലെ സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്ന് പാചകവാതക ലഭ്യതയിൽ ഉണ്ടായ തടസ്സവും വില വർധനയും ഹോട്ടലുകളുടെ നടത്തിപ്പിനെ കൂടുതൽ പ്രയാസകരമാക്കി. ഇതോടൊപ്പം അവശ്യ സാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റവും കൂടി വന്നതോടെ ചെലവ് കുത്തനെ ഉയർന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പല ഹോട്ടലുകളിലും ഊണിന്റെ വില 45 മുതൽ 50 രൂപ വരെയായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. വരുമാനത്തേക്കാൾ ചെലവ് കൂടുതലായ സാഹചര്യത്തിൽ യൂണിറ്റുകൾക്ക് നിലനിൽപ്പ് തന്നെ വെല്ലുവിളിയായി മാറി.
ഭാവി ആശങ്കയിൽ
സബ്സിഡി നിർത്തലാക്കുകയും ചിലവുകൾ വർധിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ ജനകീയ ഹോട്ടൽ പദ്ധതിയുടെ ഭാവി ഇപ്പോൾ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. സാധാരണക്കാരുടെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായിരുന്ന ഈ സംരംഭം തുടർന്നും നിലനിൽക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക ശക്തമാകുകയാണ്. പദ്ധതിയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ സർക്കാർ ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണെന്നാണ് പൊതുവായ വിലയിരുത്തൽ. നിലവിലെ സാഹചര്യം തുടർന്നാൽ കൂടുതൽ ഹോട്ടലുകൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടിവരുമെന്ന ഭയം ബന്ധപ്പെട്ട വൃത്തങ്ങളിൽ ഉയരുന്നുണ്ട്.
English Summary: Kerala’s Janakeeya Hotels, once a key affordable food initiative, are facing a severe crisis with 543 units shut in six years due to subsidy withdrawal, rising costs, and declining customers.