വോട്ടുപെട്ടി നിറച്ചു, പക്ഷേ ഖജനാവ് കാലിയാകുന്നു: ലഡ്കി ബഹിൻ പദ്ധതി മഹാരാഷ്ട്രയെ കടക്കെണിയിലാക്കുമോ?

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വൻ വിജയം നേടിക്കൊടുത്ത ഒരു ജനപ്രിയ പദ്ധതി, എന്നാൽ അത് സംസ്ഥാനത്തെ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നത് വലിയൊരു കടക്കെണിയിലാകുമോ? മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ബിജെപി നേതൃത്വത്തിലുള്ള മഹായുതി സഖ്യത്തിന് 288-ൽ 230 സീറ്റും നേടി അധികാരത്തുടർച്ച ഉറപ്പാക്കിയ മുഖ്യമന്ത്രി മാഝി ലഡ്‌കി ബഹൻ യോജന സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ ഇളക്കുകയാണെന്ന മുന്നറിയിപ്പുമായി എത്തിയിരിക്കുകയാണ് കൺട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ. സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കമില്ലാത്ത പണവിതരണ പദ്ധതികൾ ഖജനാവിനെ എങ്ങനെ ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ് മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭയിൽ വെച്ച പുതിയ സിഎജി റിപ്പോർട്ട് നൽകുന്നത്.

കുതിച്ചുയർന്ന ബജറ്റ് വിഹിതവും കുറയുന്ന വികസനവും

ലഡ്കി ബഹിൻ പദ്ധതിയുടെ വരവോടെ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ സ്ത്രീ ക്ഷേമ ബജറ്റിൽ ഒറ്റയടിക്ക് 12,700 ശതമാനത്തിന്റെ വർധനവാണ് ഉണ്ടായത്. 2023-24 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ വെറും 261.7 കോടി രൂപയായിരുന്ന സ്ത്രീ ക്ഷേമ ഫണ്ട്, 2024-25 വർഷത്തിൽ 33,554.3 കോടി രൂപയായി കുതിച്ചുയർന്നു. ഇരുപത്തിയൊന്നിനും അറുപത്തിയഞ്ചിനും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള, വാർഷിക വരുമാനം 2.5 ലക്ഷം രൂപയിൽ താഴെയുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രതിമാസം 1,500 രൂപ നൽകുന്നതാണ് 2024 ജൂണിൽ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി.

സാമൂഹിക ക്ഷേമ മേഖലയിലേക്കുള്ള ഈ പണമൊഴുക്ക് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആകെ ചെലവിന്റെ വെറും 14 ശതമാനം മാത്രമാണ് ഇപ്പോൾ മൂലധന ചെലവുകൾക്കായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുള്ളത്. സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക വിഭവം മുഴുവൻ സൗജന്യ പണവിതരണത്തിലേക്ക് മാറുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണിത്.

കടക്കെണിയിലേക്കോ മഹാരാഷ്ട്ര?

മഹാരാഷ്ട്ര ഒരു വലിയ കടക്കെണിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണോ എന്ന ഗുരുതരമായ ചോദ്യമാണ് സിഎജി റിപ്പോർട്ട് ഉയർത്തുന്നത്. സർക്കാരിന് നേരിട്ട് കടമെടുക്കുന്നതിന് പകരം സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഏജൻസികൾ വഴി വായ്പയെടുക്കുന്ന 'ഓഫ്-ബജറ്റ്' കടമെടുപ്പ് രീതിയെ സംസ്ഥാനം കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കുന്നതിനെ സിഎജി രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുന്നുണ്ട്. 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ കണക്കുകൾ ഈ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്; സംസ്ഥാനത്തിന്റെ റവന്യൂ കമ്മി 29,994 കോടി രൂപയും ധനക്കമ്മി 1.2 ലക്ഷം കോടി രൂപയുമായി ഉയർന്നപ്പോൾ, മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ആകെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ 8.6 ലക്ഷം കോടി രൂപയായാണ് കുതിച്ചുയർന്നിരിക്കുന്നത്.

മികച്ച ആഭ്യന്തര ഉത്പാദന വളർച്ചയുടെ പിൻബലത്തിലാണ് മഹാരാഷ്ട്രയുടെ സാമ്പത്തിക ആരോഗ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ, വർധിച്ചുവരുന്ന റവന്യൂ കമ്മി കാരണം മൂലധന ചെലവുകൾ കണ്ടെത്താൻ വിപണിയിൽ നിന്നുള്ള കടമെടുപ്പിനെ സർക്കാരിന് കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ കടം തിരിച്ചടയ്ക്കാനുള്ള ശേഷിയെ അപകടത്തിലാക്കുമെന്ന് സിഎജി റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

ഫണ്ട് ക്ഷാമം: മുടങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ധനസഹായം

പ്രതിമാസം ഗുണഭോക്താക്കൾക്കായി 3,700 കോടി രൂപയാണ് സർക്കാർ ഈ പദ്ധതി വഴി ചെലവാക്കുന്നത്. പദ്ധതി കാരണം മറ്റ് സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ കടുത്ത ഫണ്ട് ക്ഷാമം നേരിടുകയാണെന്ന് ഭരണകക്ഷി നേതാക്കൾ തന്നെ മുൻപ് തുറന്നുസമ്മതിച്ചിരുന്നു. ഈ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ഗുണഭോക്താക്കൾക്കുള്ള പണവിതരണത്തെയും ബാധിച്ചുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ കാത്തിരിക്കുന്ന ജൂൺ മാസത്തെ ഗഡുവായ 1,500 രൂപ ഇതുവരെയും വിതരണം ചെയ്തിട്ടില്ല. ജൂലൈ മാസം പകുതിയോളമായിട്ടും പണം ലഭിക്കാത്തത് ഗുണഭോക്താക്കൾക്കിടയിൽ ആശങ്ക വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ജൂലൈ 17-ഓടെ അർഹരായ സ്ത്രീകളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിൽ ജൂൺ മാസത്തെ തുകയെത്തുമെന്നാണ് സർക്കാർ വൃത്തങ്ങൾ നൽകുന്ന അനൗദ്യോഗിക വിവരം. ഇതിനുമുൻപും സമാനമായ രീതിയിൽ പണവിതരണം വൈകിയിരുന്നു. മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലെ തുക (3000 രൂപ) മെയ് മാസത്തിലും, മെയ് മാസത്തെ തുക ജൂൺ 15-നു ശേഷവുമാണ് ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് ലഭിച്ചത്.

വ്യാജ ഗുണഭോക്താക്കളും വെട്ടിച്ചുരുക്കലും

ഭീമമായ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയ്ക്ക് പുറമെ, പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വലിയ ക്രമക്കേടുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. വ്യാജ വിവരങ്ങൾ നൽകി 14,298 പുരുഷന്മാർ ഈ പദ്ധതിയിൽ അനധികൃതമായി ചേർന്നിരുന്നതായി 2025 ജൂലൈയിൽ നടന്ന പരിശോധനയിൽ കണ്ടെത്തി. 10 മാസത്തോളം ഇവർ പദ്ധതിയുടെ ആനുകൂല്യം കൈപ്പറ്റിയതിലൂടെ സംസ്ഥാന ഖജനാവിന് 21.4 കോടി രൂപയുടെ നഷ്ടമുണ്ടായെന്ന് വനിതാ ശിശുവികസന വകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കി. നിലവിൽ ഇവരുടെ അക്കൗണ്ടുകളിലേക്കുള്ള പണമടയ്ക്കൽ നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. കൂടാതെ, ജൂണിൽ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ 80 ലക്ഷത്തോളം സ്ത്രീകൾ പദ്ധതിക്ക് അർഹരല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഇ-കെവൈസി നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള ഏപ്രിൽ 30 ലെ സമയപരിധി കഴിഞ്ഞതോടെ, ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം 2.4 കോടിയിൽ നിന്ന് 1.7 കോടിയായി കുത്തനെ കുറഞ്ഞു.

എന്നാൽ, സാമ്പത്തിക ബാധ്യത താങ്ങാനാവാതെ സർക്കാർ തന്നെ മനപ്പൂർവ്വം ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം വെട്ടിച്ചുരുക്കുകയാണെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷം ആരോപിക്കുന്നത്. വോട്ട് ബാങ്ക് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഇത്തരം പദ്ധതികൾ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നതെന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് ഇപ്പോൾ മറനീക്കി പുറത്തുവരുന്നത്.