സൗദിക്ക് സ്വന്തമായി യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കാമോ? അമേരിക്കയുമായുള്ള പുതിയ ആണവ കരാറിന്റെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിൽ അടുത്തിടെ ഒപ്പുവെച്ച 30 വർഷത്തെ ആണവ സഹകരണ കരാർ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും ആഗോള തലത്തിലും വലിയ ചർച്ചകൾക്കും വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഊർജ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സൗദി അറേബ്യയിൽ ആണവ നിലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അമേരിക്കൻ സാങ്കേതികവിദ്യ നൽകുക എന്നതാണ് കരാറിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ, ഈ കരാറിലെ പല വ്യവസ്ഥകളും ഭാവിയിൽ ആണവ വ്യാപനത്തിനും പുതിയൊരു ആയുധ മൽസരത്തിനും കാരണമാകുമെന്ന ഭയമാണ് നയതന്ത്ര വിദഗ്ധർ പങ്കുവെക്കുന്നത്.

എന്താണ് അമേരിക്ക-സൗദി ആണവ കരാർ?

സൗദി അറേബ്യയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന ഊർജ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി ആണവ നിലയങ്ങൾ നിർമിക്കാൻ അമേരിക്കൻ കമ്പനികളുടെ സഹായം ലഭ്യമാക്കുന്ന ഒരു കരാറാണിത്. ഇതിലൂടെ രാജ്യത്തെ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന് കൂടുതലായി ആണവോർജം ഉപയോഗിക്കാനും, അതുവഴി ലാഭിക്കപ്പെടുന്ന എണ്ണ കൂടുതൽ അളവിൽ വിദേശത്തേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യാനും സൗദി ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഏകദേശം പതിനായിരക്കണക്കിന് കോടി ഡോളറിന്റെ ഈ പദ്ധതി അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കും. ഒപ്പം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ അതിവേഗം വളരുന്ന ആണവ വിപണിയിൽ ചൈനയും റഷ്യയും ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്നത് തടയുക എന്നതും അമേരിക്കയുടെ സുപ്രധാന ലക്ഷ്യമാണ്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ കരാർ ആശങ്കയുണർത്തുന്നത്?

കരാർ സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ളതാണെങ്കിലും, ഇതിലെ ചില വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ആഗോള തലത്തിൽ വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിനുള്ള സാധ്യത:

ഏതൊരു ആണവ പദ്ധതിയിലും ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഘടകം യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണമാണ്. സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം, ഉയർന്ന തോതിൽ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കുന്നത് ആണവായുധ നിർമാണത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യ പടിയാണ്. സൗദി അറേബ്യക്ക് സ്വന്തം മണ്ണിൽ വെച്ച് യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കാൻ ഭാവിയിൽ ഈ കരാർ അവസരമൊരുക്കിയേക്കാം എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഭയം. "ഇറാൻ ഒരു ആണവായുധം നിർമിക്കുകയാണെങ്കിൽ, സൗദിയും ഉടൻ തന്നെ അത് ചെയ്യും" എന്ന് സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ നേരത്തെ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് ഈ ആശങ്കയുടെ വ്യാപ്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു.

കർശന പരിശോധനകളുടെ അഭാവം:

അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയുടെ (IAEA) 'അഡീഷണൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ' സൗദി അറേബ്യ ഒപ്പുവെക്കണമെന്ന് അമേരിക്ക ഈ കരാറിൽ നിർബന്ധിച്ചിട്ടില്ല എന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സംശയമുള്ള ഏത് ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിലും മുന്നറിയിപ്പില്ലാതെ കർശന പരിശോധനകൾ നടത്താൻ ഐഎഇഎയ്ക്ക് അധികാരം നൽകുന്നതാണ് ഈ പ്രോട്ടോക്കോൾ. ഇതില്ലാത്തത് സൗദിയുടെ ആണവ പരിപാടികളിലെ സുതാര്യതയെക്കുറിച്ച് വലിയ സംശയങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.

മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ആണവ ആയുധ മൽസരം:

സൗദി അറേബ്യ സ്വന്തമായി ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുന്നത് മേഖലയിൽ ദൂരവ്യാപകമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഇറാനും സൗദിയും തമ്മിലുള്ള ശീതയുദ്ധം നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ നീക്കം ഈജിപ്ത്, തുർക്കി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളെയും സമാനമായ ആണവ അവകാശങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. ഇത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഒരു വലിയ ആണവ വ്യാപനത്തിന് വഴിവെക്കുമെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

ട്രംപിന്റെ തന്ത്രവും ഇസ്രായേലുമായുള്ള ബന്ധവും

വെറുമൊരു ഊർജ പങ്കാളിത്തം എന്നതിലുപരി വലിയൊരു ജിയോപൊളിറ്റിക്കൽ തന്ത്രം ഇതിന് പിന്നിലുണ്ട്. കരാർ ഒപ്പുവെച്ചതിന് പിന്നാലെ ട്രംപ് ഒരു സുപ്രധാന വ്യവസ്ഥ മുന്നോട്ടുവെച്ചു: സൗദി അറേബ്യ 'അബ്രഹാം കരാറിന്റെ' (Abraham Accords) ഭാഗമാവുകയും ഇസ്രായേലുമായി ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്ര ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഈ അമേരിക്കൻ ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ പൂർണ്ണമായും ലഭ്യമാകൂ.

2020-ൽ അമേരിക്കയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഒപ്പുവെക്കപ്പെട്ട സുപ്രധാന നയതന്ത്ര കരാറുകളാണ് അബ്രഹാം കരാറുകൾ. ഇസ്രായേലും അറബ് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പതിറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട ശത്രുത അവസാനിപ്പിച്ച് നയതന്ത്രബന്ധം സാധാരണ നിലയിലാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ കരാർ തയ്യാറാക്കിയത്. യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (യുഎഇ), ബഹ്‌റൈൻ എന്നീ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളാണ് ആദ്യമായി ഇതിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്. പിന്നീട് മൊറോക്കോ, സുഡാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി.

എന്നാൽ സൗദി അറേബ്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതൊരു വലിയ കടമ്പയാണ്. സ്വതന്ത്ര പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യക്തമായ രൂപരേഖയില്ലാതെ ഇസ്രായേലുമായി ബന്ധം സാധാരണ നിലയിലാക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് റിയാദ്. മറുവശത്ത്, ഇറാനെതിരെ സൗദിയും ഇസ്രായേലും ഒന്നിക്കുന്നത് അമേരിക്ക ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സൗദി ഒരു ആണവ ശക്തിയായി മാറുന്നത് ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷാ വൃത്തങ്ങളിലും വലിയ ആശങ്കയുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അതായത്, ട്രംപ് ഭരണകൂടം കൊണ്ടുവന്ന ഈ പുതിയ ആണവ കരാർ അമേരിക്ക, സൗദി അറേബ്യ, ഇസ്രായേൽ, ഇറാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യമാണ്. സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി, പതിറ്റാണ്ടുകളായി അമേരിക്ക പിന്തുടരുന്ന 'ആണവ വ്യാപന വിരുദ്ധ' നയങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ വരുത്തുന്നത് ഭാവിയിൽ ലോകത്തിന് തന്നെ ഭീഷണിയായി മാറിയേക്കാം എന്നതാണ് ഈ കരാർ നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ മുന്നറിയിപ്പ്.