കോമിക്സ് ജേണലിസം എന്ന ജനപ്രിയ മാധ്യമപ്രവര്ത്തന ശൈലിയുടെ ആഗോള വക്താവായ മാള്ട്ടീസ്-അമേരിക്കന് എഴുത്തുകാരന് ജോ സാക്കോയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ഗ്രാഫിക് നോവല് ദി വണ്സ് ആന്ഡ് ഫ്യൂച്ചര് റയട്ട് ഇന്ത്യയില് വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.
2002-ലെ ഗുജറാത്ത് കലാപത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ വര്ഗീയ സംഘര്ഷങ്ങളിലൊന്നായ 2013-ലെ മുസാഫര്നഗര് കലാപത്തെയും, രാജ്യത്തെ തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാവി പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ളതാണ് ഈ പുസ്തകം.
എന്നാല്, പുസ്തകം വിപണിയിലെത്തുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പ്രമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രസാധകരായ പെന്ഗ്വിന് റാന്ഡം ഹൗസ് ഇന്ത്യ ഇതിന്റെ വിതരണത്തില് നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരണത്തില് നിന്നും പെട്ടെന്ന് പിന്വാങ്ങി. ഇതോടെ, പതിവുപോലെ ലിബറല് ചിന്താഗതിക്കാര്ക്കിടയിലും സാഹിത്യോത്സവ സര്ക്യൂട്ടുകളിലും കുറ്റപ്പെടുത്തലുകള് മുഴുവന് നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തിന് നേരെ തിരിഞ്ഞു. എന്നാല് വസ്തുതകള് പരിശോധിക്കുമ്പോള്, ഇവിടെ വില്ലന് ഭരണകൂടമല്ല, മറിച്ച് പ്രസാധകരുടെ തന്നെ 'മുന്കൂര് ഭീരുത്വം' ആണെന്ന് വ്യക്തമാകും
പതിവു പ്രതിക്കൂട്ടില് ഭരണകൂടം; പക്ഷേ യാഥാര്ത്ഥ്യം മറ്റൊന്ന്
ഇന്ത്യയില് പുസ്തകങ്ങള് നിരോധിച്ചതിന് മുന്പും ചരിത്രമുണ്ടെന്നത് നേരാണ്. എന്നാല് ജോ സാക്കോയുടെ ഈ പുസ്തകത്തിന് മേല് സര്ക്കാര് യാതൊരുവിധ നിരോധനവും ഏര്പ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല എന്നതാണ് ഒന്നാമത്തെ വസ്തുത. രാജ്യത്ത് നിലവില് ഈ പുസ്തകം കൈവശം വെക്കാനോ വായിക്കാനോ നിയമപരമായ യാതൊരു തടസ്സവുമില്ല.
ഇവിടെ സംഭവിച്ചത് തികച്ചും 'പ്രീ-എംപ്റ്റീവ്' അഥവാ വരാനിരിക്കുന്ന ഭവിഷ്യത്തുകളെ മുന്കൂട്ടി കണ്ട് ഭയന്നുള്ള ഒരു കോര്പ്പറേറ്റ് പിന്മാറ്റമാണ്. തങ്ങള് പുസ്തകം പിന്വലിച്ചാല് അതിന്റെ കുറ്റം സ്വാഭാവികമായും ഹിന്ദുത്വ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തലയില് വീണുകൊള്ളുമെന്ന ലളിതമായ കണക്കുകൂട്ടലിലാണ് പെന്ഗ്വിന് ഈ ലില്ലി-ലിവേര്ഡ് (ഭീരുത്വം നിറഞ്ഞ) നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത്.
അഞ്ച് പേജുള്ള തിരുത്തലുകള്; വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ സാക്കോ
പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി അഞ്ച് പേജുകള് വരുന്ന വലിയൊരു ഭേദഗതി നിര്ദ്ദേശമാണ് പെന്ഗ്വിന് സാക്കോയ്ക്ക് നല്കിയത്. ഇതില് രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ പ്രസ്താവനകള് നീക്കം ചെയ്യാനും ചില ചിത്രങ്ങളുടെ ആംഗിളുകള് മാറ്റാനുമുള്ള ആവശ്യങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല് തന്റെ മാധ്യമപ്രവര്ത്തന സത്യസന്ധതയിലും രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളിലും ഉറച്ചുനിന്ന ജോ സാക്കോ ഈ ഭേദഗതികള് പൂര്ണ്ണമായി നിരസിക്കുകയാണുണ്ടായത്.
പ്രസാധകര് പിന്മാറിയെങ്കിലും പുസ്തകം ഇന്ത്യന് വായനക്കാരിലേക്ക് എത്താതിരിക്കില്ല. മറ്റ് നിരവധി മുന്നിര ഇന്ത്യന് പ്രസാധകര് പുസ്തകം ഏറ്റെടുക്കാന് നിലവില് ജോ സാക്കോയ്ക്ക് പിന്നാലെയുണ്ട്. തന്റെ പുസ്തകം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വായനക്കാരിലേക്ക് തന്നെ എത്തിക്കണമെന്നാണ് ആഗ്രഹമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
വരകളുടെ ദൃശ്യവിസ്മയം
കേവലം 144 പേജുകള് മാത്രമുള്ള ഈ പുസ്തകം വായിച്ചുതീര്ക്കാന് രണ്ട് മണിക്കൂര് മതിയാകും. എന്നാല് വാക്കുകളേക്കാള് ശക്തമായി ഇതില് സംസാരിക്കുന്നത് സാക്കോയുടെ മാസ്റ്റര് ക്ലാസ് രേഖാചിത്രങ്ങളാണ്. അതിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മുഖഭാവങ്ങളും, പകുതി തിരിഞ്ഞുനില്ക്കുന്ന ഒരു ട്രാക്ടര് പോലും വാക്കുകളില്ലാതെ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.
വായനയെ തടയാന് ആര്ക്കുമാവില്ല
മുന്തലമുറകള് വ്ലാഡിമിര് നബക്കോവിന്റെ ലോലിതയും, ഡി.എച്ച്. ലോറന്സിന്റെ 'ലേഡി ചാറ്റര്ലീസ് ലവറും' ഒക്കെ തങ്ങളുടെ വലിയ സയന്സ് പ്രാക്ടിക്കല് ഫോള്ഡറുകള്ക്കിടയില് ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ച് വായിച്ചുതീര്ത്തവരാണ്. സല്മാന് റുഷ്ദിയുടെ മാജിക്കല് റിയലിസം ശൈലി ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവര് പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകം തേടിപ്പിടിച്ച് വായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജോ സാക്കോ തന്റെ 'ദി വണ്സ് ആന്ഡ് ഫ്യൂച്ചര് റയട്ട്' എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ ഡിജിറ്റല് കോപ്പി ലഭ്യമാക്കിയതോടെ, പ്രസാധകര് ഉയര്ത്തിയ വാദങ്ങള് എത്രത്തോളം ബാലിശമായിരുന്നു എന്ന് വായനക്കാര്ക്ക് ബോധ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നാണ് നിരീക്ഷകര് പറയുന്നത്. രാഷ്ട്രീയമായി തങ്ങള്ക്ക് 'അപകടമുണ്ടാക്കിയേക്കാം' എന്ന് പ്രസാധകര് ഭയക്കുന്ന ഒരു കൃതിയെ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ തലയില് കെട്ടിവെച്ച് വായനക്കാരില് നിന്ന് അകറ്റിനിര്ത്താന് ശ്രമിച്ച പെന്ഗ്വിന് ഇന്ത്യയുടെ നടപടി പ്രസാധകരംഗത്തെ വലിയൊരു അപചയമാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതെന്നും അവര് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
The latest graphic novel by Maltese-American writer Joe Sacco, one of the world's leading advocates of comics journalism, has sparked widespread debate in India. The Once and Future Riot examines the 2013 Muzaffarnagar riots—one of India's worst communal clashes since the 2002 Gujarat riots—and explores the long-term consequences of the country's rising Hindutva politics. However, just before the book was due to hit the shelves, leading international publisher Penguin Random House India abruptly withdrew from publishing and distributing it. As expected, many liberal commentators and literary circles blamed the current government for the decision. But a closer look at the facts suggests that the real issue was not government intervention, but rather the publisher's own pre-emptive self-censorship, driven by fear of possible repercussions.