മഹാരാജാ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ മരണത്തിന് രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് ശേഷവും അദ്ദേഹം 1799-ല് സ്ഥാപിച്ച പരമാധികാര സിഖ് സാമ്രാജ്യത്വ മാതൃകയായ 'സര്ക്കാര്-ഇ-ഖല്സ' പഞ്ചാബ് രാഷ്ട്രീയത്തില് വലിയ സ്വാധീനമുള്ള ഒന്നാണ്. എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുപോയ, സിഖ് അഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ഈ ഭരണമാതൃകയെ ഇപ്പോള് ബിജെപി തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ വളര്ച്ചയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാന് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സുനില് ജാഖറിന് പകരം കേവല് സിങ് ധില്ലനെ പഞ്ചാബ് ബിജെപി അധ്യക്ഷനായി നിയമിച്ചതും, പാര്ട്ടി ഓഫീസില് മഹാരാജാ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ കൂറ്റന് ചിത്രം അനാച്ഛാദനം ചെയ്തതും ഇതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ്.
രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ തുല്യനീതിയിലധിഷ്ഠിതമായ ഭരണം പഞ്ചാബില് കൊണ്ടുവരുമെന്നാണ് ബിജെപി ഇപ്പോള് അവകാശപ്പെടുന്നത്. എന്നാല് തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ പ്രത്യയശാസ്ത്രം ഉയര്ത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഒരു പാര്ട്ടി പെട്ടെന്ന് ഒരു സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെ കൂട്ടുപിടിക്കുന്നതിന് പിന്നില് കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ ഒറ്റപ്പെടലില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള തന്ത്രമാണ്.
ജാട്ട് സിഖ് സമവാക്യവും ബാദല് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പകര്പ്പവകാശവും
കേവല് സിങ് ധില്ലന്റെ നിയമനം പഞ്ചാബിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള ഭൂവുടമകളായ ജാട്ട് സിഖ് സമൂഹത്തെ കയ്യിലെടുക്കാനുള്ള ബിജെപിയുടെ നീക്കമാണ്. മഹാരാജാ രഞ്ജിത് സിങ് ജനിച്ച അതേ 'ധില്ലന്' വംശത്തില്പ്പെട്ടയാളാണ് പുതിയ ബിജെപി അധ്യക്ഷനും. ശിരോമണി അകാലിദള് (എസ്എഡി) നേതാവും അഞ്ച് തവണ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന പ്രകാശ് സിങ് ബാദലും ഇതേ വംശജരായിരുന്നു. ബാദല് തന്റെ ഭരണകാലത്ത് രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ ചിത്രങ്ങളും 'സര്ക്കാര്-ഇ-ഖല്സ' എന്ന ആശയവും ജനക്ഷേമ പദ്ധതികള്ക്കായി വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 'ഭരണമല്ല സേവനമാണ്' (രാജ് നഹി സേവ) എന്ന അകാലിദളിന്റെ മുദ്രാവാക്യം പോലും ഇതില് നിന്ന് പ്രചോദനം ഉള്ക്കൊണ്ടതായിരുന്നു. അകാലിദള് ദുര്ബലമായ ഈ സാഹചര്യത്തില്, അവരുടെ പരമ്പരാഗത വോട്ടര്മാരെയും സിഖ് വികാരത്തെയും തങ്ങളിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കാന് ബാദല് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അതേ മാതൃക ബിജെപി കടമെടുക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
കര്ഷക സമരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലവും ബിജെപിയുടെ ഗതികേടും
2020-2021 കാലഘട്ടത്തിലെ കര്ഷക സമരവും കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന്റെ കാര്ഷിക നയങ്ങളും പഞ്ചാബിലെ സിഖ് സമൂഹത്തിനിടയില് ബിജെപിക്കെതിരെ വലിയ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. നഗരങ്ങളിലെ ഹിന്ദു വോട്ടര്മാര്ക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് ഗ്രാമീണ പഞ്ചാബില് പാര്ട്ടിക്ക് യാതൊരു സ്വാധീനവും ഉറപ്പിക്കാന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ബിജെപിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തോട് കടുത്ത അകല്ച്ച പാലിക്കുന്ന സിഖ് ഭൂരിപക്ഷ സംസ്ഥാനത്ത് തങ്ങളുടെ പ്രതിച്ഛായ മാറ്റിയെടുക്കാന് 'പഞ്ചാബിയത്ത്' (പഞ്ചാബി സംസ്കാരം) എന്ന പൊതുവികാരത്തെ ബിജെപി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജാതിക്കും മതത്തിനും അപ്പുറമുള്ള ഈ പ്രാദേശിക വികാരം ഉണര്ത്താന് രഞ്ജിത് സിങ്ങിനേക്കാള് മികച്ച മറ്റൊരു പ്രതീകം ബിജെപിയുടെ മുന്നിലില്ല.
ചരിത്രപരമായ ഉള്ക്കൊള്ളലും ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാര്ത്ഥ്യവും
ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലിങ്ങളും ക്രിസ്ത്യാനികളും അടങ്ങുന്നതായിരുന്നു മഹാരാജാ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ ഭരണകൂടം. എന്നാല് ചരിത്രകാരന്മാര് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് ഈ ഭരണപരമായ ഉള്ക്കൊള്ളല് അന്നത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യമായിരുന്നു എന്നാണ്. അക്കാലത്ത് പഞ്ചാബില് സിഖ് ജനസംഖ്യ വെറും 10 ശതമാനം മാത്രമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരില് നിന്നും വടക്കുപടിഞ്ഞാറന് അതിര്ത്തികളില് നിന്നും നിരന്തരമായ ഭീഷണിയുണ്ടായിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഭരണം നിലനിര്ത്താന് എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളെയും ഒപ്പം കൂട്ടുകയല്ലാതെ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന് മറ്റ് വഴികളില്ലായിരുന്നു. വാരണാസിയിലെ കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന് അദ്ദേഹം 1000 കിലോഗ്രാം സ്വര്ണം ദാനം ചെയ്ത ചരിത്രം എടുത്തുപറഞ്ഞ്, സിഖ്-ഹിന്ദു ഐക്യത്തിന്റെ കഥകള് പ്രചരിപ്പിക്കാനാണ് ബിജെപി ശ്രമിക്കുന്നത്. എന്നാല് കേന്ദ്രീകൃതമായ ഒരു ഭരണം കാഴ്ചവെക്കുന്ന ബിജെപി, പ്രാദേശിക വൈവിധ്യങ്ങളെ മാനിച്ചിരുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പേര് പറയുന്നത് കേവലം വോട്ട് ബാങ്ക് ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ അവസരവാദമാണെന്ന് വിമര്ശകര് വിലയിരുത്തുന്നു.
English Summary: The Bharatiya Janata Party (BJP) is increasingly invoking the legacy of Maharaja Ranjit Singh and the historic Sikh empire known as "Sarkar-e-Khalsa" as part of its strategy to strengthen its position in Punjab. The appointment of Keval Singh Dhillon as the new Punjab BJP president and the party's emphasis on Ranjit Singh's inclusive governance model are being viewed as efforts to connect with the state's influential Sikh population, particularly the Jat Sikh community.