പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേരിട്ട കനത്ത പരാജയത്തിന് പിന്നാലെ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പിളർപ്പിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലാണ് മമതാ ബാനർജിയുടെ നിഴലായിരുന്ന സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷ ചന്ദ്രിമ ഭട്ടാചാര്യ പാർട്ടിയുടെ എല്ലാ പദവികളും രാജിവെക്കുന്നത്. മമതാ ബാനർജിയുടെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരിൽ ഒരാളും, ഒരു മാസം മുൻപ് മാത്രം പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷയായി നിയമിതയാവുകയും ചെയ്ത ചന്ദ്രിമ ഭട്ടാചാര്യയുടെ രാജി മമത ക്യാമ്പിനെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പിടിച്ചുകുലുക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ വിമത വിഭാഗം പാർട്ടി ആസ്ഥാനമായ തൃണമൂൽ ഭവൻ പിടിച്ചെടുത്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളാണ് ചന്ദ്രിമയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള രാജിയിലേക്ക് നയിച്ചത്. ഋതബ്രത ബാനർജിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിമതർ കൊൽക്കത്തയിലെ പാർട്ടി ആസ്ഥാനത്ത് എത്തിയപ്പോൾ ചന്ദ്രിമ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ ഉടൻ തന്നെ അവിടെനിന്നും മടങ്ങി. വിമതർക്ക് പാർട്ടി ഓഫീസ് പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചന്ദ്രിമ കൂട്ടുനിന്നു എന്ന് ആരോപിച്ച് മമതാ ബാനർജി ഫോണിലൂടെ അവരെ കഠിനമായി ശകാരിച്ചിരുന്നു. തന്റെ വിശ്വസ്തതയെ മമത ചോദ്യം ചെയ്തതിൽ കടുത്ത മനോവിഷമമുണ്ടെന്നും, വിശ്വാസമില്ലാത്ത ഒരിടത്ത് ഇനി തുടരുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ലെന്നും ചന്ദ്രിമ മാധ്യമങ്ങളോട് വ്യക്തമാക്കി.
ഒരു സുപ്രധാന പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ, നിഴൽ പോലെ ഒപ്പം നിന്ന ഒരു നേതാവിനെ അവിശ്വസിക്കുകയും ഫോണിലൂടെ ശകാരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നത് മമതയുടെ നേതൃശൈലിയിലുള്ള വലിയ പാളിച്ചയായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
ആരാണ് ചന്ദ്രിമ ഭട്ടാചാര്യ? ഈ രാജി എന്തിന് ഇത്രയധികം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു?
ചന്ദ്രിമ ഭട്ടാചാര്യ കേവലം ഒരു തൃണമൂൽ നേതാവ് മാത്രമല്ല. മമതാ ബാനർജിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടങ്ങളിൽ സ്ത്രീ വോട്ടർമാരെ ഒപ്പം നിർത്താൻ സഹായിച്ച 'വനിതാ ബ്രിഗേഡിന്റെ' മുൻനിര പോരാളി കൂടിയായിരുന്നു. മുൻ തൃണമൂൽ സർക്കാരിൽ ധനകാര്യം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ സുപ്രധാന വകുപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത അവർ, അടുത്തിടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷയായി നിയമിതയായത്.
70-കാരിയായ ചന്ദ്രിമ ഭട്ടാചാര്യ, അടുത്തിടെ വിമതരെ നയിച്ച് NCPI-ൽ ലയിച്ച ലോകസഭാ എംപി കാകോലി ഘോഷ് ദസ്തിദാറിനെപ്പോലെ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിന്റെ രൂപീകരണ സമയം മുതൽ മമതയ്ക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന ആളല്ല. നിലവിലെ ബംഗ്ലാദേശിലെ മൈമൻസിങിലാണ് (Maimansingha) ചന്ദ്രിമയുടെ വേരുകൾ. 1976-ൽ കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയ്ക്ക് കീഴിലുള്ള ഹസ്ര ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് എൽഎൽബി ബിരുദം നേടി. പ്രമുഖ അഭിഭാഷകൻ സഞ്ജയ് ഭട്ടാചാര്യയുടെ കീഴിൽ പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ച അവർ, പിന്നീട് പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ എംപിയുമായ ദേവിചരൺ പാലിനോട് അടുത്തു. 1978 മുതൽ 2011 വരെ കൊൽക്കത്ത ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകയായിരുന്നു.
1998-ൽ മമതാ ബാനർജി കോൺഗ്രസ് വിട്ട് തൃണമൂൽ രൂപീകരിച്ചപ്പോഴും ചന്ദ്രിമ കോൺഗ്രസിൽ തന്നെ തുടർന്നു. 2002 മുതൽ 2008 വരെ കോൺഗ്രസിന്റെ മഹിളാ വിഭാഗം അധ്യക്ഷയായിരുന്നു. കൂടാതെ സൗത്ത് കൊൽക്കത്ത ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, എഐസിസി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2008-ൽ അവർ കോൺഗ്രസിൽ നിന്നും രാജിവെച്ചു.
തൃണമൂലിലേക്കുള്ള മാറ്റവും മന്ത്രിപദവിയും
കോൺഗ്രസ് വിട്ട ശേഷം, സിംഗൂർ-നന്ദിഗ്രാം പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ കാലത്താണ് അവർ മമതാ ബാനർജിയോട് അടുക്കുന്നത്. 2009-ൽ തൃണമൂലിൽ ചേർന്ന അവർ ഉടൻ തന്നെ പാർട്ടിയുടെ മഹിളാ വിഭാഗം വർക്കിങ് പ്രസിഡന്റായി. തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് ബംഗാളിൽ ആദ്യമായി അധികാരത്തിൽ വന്ന 2011-ൽ 'ദം ദം ഉത്തർ' മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് അവർ ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തി. 2012-ൽ അഭിഭാഷകവൃത്തി പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ച് മമതയുടെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭയിൽ സഹമന്ത്രിയായി (MoS) ചുമതലയേറ്റു. പിന്നീട് നിയമം, ആരോഗ്യം, പഞ്ചായത്ത്, ഭൂപരിഷ്കരണം തുടങ്ങിയ സുപ്രധാന വകുപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്തു.
2016-ൽ ദം ദം ഉത്തറിൽ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും, 2017-ൽ ദക്ഷിൺ കാന്തി മണ്ഡലത്തിലെ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി മന്ത്രിയായി. 2021-ൽ വീണ്ടും ദം ദം ഉത്തർ മണ്ഡലം തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും മമത മന്ത്രിസഭയിൽ ധനകാര്യ സഹമന്ത്രിയായി നിയമിതയാവുകയും ചെയ്തു. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിജെപിയുടെ സൗരവ് സിക്ദാറിനോട് 26,000-ത്തിലധികം വോട്ടുകൾക്ക് ദം ദം ഉത്തർ മണ്ഡലത്തിൽ ചന്ദ്രിമ പരാജയപ്പെട്ടു.
അതേസമയം, നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 'ദം ദം ഉത്തർ' മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും അവർ പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ, ഈ രാജി നിയമസഭയിലെ തൃണമൂലിന്റെ സീറ്റ് എണ്ണത്തെ ബാധിക്കില്ല. എന്നാൽ, തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും പോഷക സംഘടനകളുടെയും ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് മുന്നിൽ ഔദ്യോഗികമായി ഒപ്പിടാനുമുള്ള അധികാരം ചന്ദ്രിമയ്ക്കായിരുന്നു. അവരുടെ രാജി പാർട്ടിയുടെ സാമ്പത്തിക കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് തടസ്സപ്പെടുത്തും. മാത്രമല്ല, ചന്ദ്രിമയുടെ രാജി കേവലം പാർട്ടിയിലെ കൊഴിഞ്ഞുപോക്കിന്റെ ആക്കം കൂട്ടുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; മമതാ ബാനർജിയുടെ നേതൃത്വത്തെയും അവരുടെ സ്വീകാര്യതയെയും അത് നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.
തകരുന്ന തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്: കണക്കുകൾ ഇങ്ങനെ
2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിജെപി 207 സീറ്റുകൾ നേടി അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ, തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് കേവലം 80 സീറ്റുകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങിയിരുന്നു. എന്നാൽ നിലവിൽ ഈ 80 എംഎൽഎമാരിൽ 60 പേരും അരൂപ് റോയിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിമത പക്ഷത്താണ് നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്; മമതയ്ക്കൊപ്പം ഇപ്പോൾ അവശേഷിക്കുന്നത് കേവലം 20 പേർ മാത്രമാണ്. ലോക്സഭയിലും പാർട്ടിയുടെ അവസ്ഥ സമാനമാണ്. ആകെയുള്ള 28 തൃണമൂൽ എംപിമാരിൽ കാകോലി ഘോഷ് ദസ്തിദാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 20 പേരും പാർട്ടി വിടുകയും 'നാഷണലിസ്റ്റ് സിറ്റിസൺസ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ' (NCPI) എന്ന സംഘടനയിൽ ലയിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെല്ലാം പുറമെ കൊൽക്കത്തയിലെ പ്രധാന പാർട്ടി ആസ്ഥാനമായ തൃണമൂൽ ഭവന്റെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണവും വിമതർ പിടിച്ചെടുത്തതോടെ, മമതാ ബാനർജി സ്വന്തം പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തീർത്തും ഒറ്റപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലായിരിക്കുകയാണ്.
ചന്ദ്രിമയുടെ തുറന്നുപറച്ചിലുകളും മമതയ്ക്ക് നേരെ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങളും
ശനിയാഴ്ച രാജി സമർപ്പിച്ച ശേഷം നിയമസഭയിലെത്തിയ ചന്ദ്രിമ, മമതയ്ക്ക് കനത്ത ആഘാതം നൽകിക്കൊണ്ട് വിമത വിഭാഗം നേതാക്കളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. "ഒരാളുടെ വിശ്വസ്തതയെ ചോദ്യം ചെയ്താൽ പിന്നെ അവിടെ തുടരുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ല. വിമതർക്ക് പാർട്ടി ഓഫീസ് പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഞാൻ അനുവാദം നൽകി എന്നാണ് എന്നോട് പറഞ്ഞത്. അത് കേട്ട ശേഷം എനിക്ക് അവിടെ തുടരാനാകില്ല."- മാധ്യമങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവർ തന്റെ അമർഷം പരസ്യമാക്കി. കൂടാതെ മുൻ സർക്കാരിൽ താൻ ധനമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്തെ മമതയുടെ ഏകാധിപത്യ ശൈലിയെയും അവർ പരസ്യമായി വിചാരണ ചെയ്തു. "ഞാൻ നിയമസഭയിൽ ബജറ്റ് വായിച്ചിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ അത് ഒരിക്കലും ഞാൻ തയ്യാറാക്കിയതല്ല. സഭാ സമ്മേളനം തുടങ്ങുന്നതിന് മിനിറ്റുകൾക്ക് മുൻപ് മാത്രമാണ് ബജറ്റ് പേപ്പറുകൾ എന്റെ കൈകളിൽ തന്നിരുന്നത്."
തന്റെ മകനും കൊൽക്കത്ത മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ കൗൺസിലറുമായ സൗരവ് ബസു മമതയെ മാറ്റി അരൂപ് റോയിയെ ചെയർപേഴ്സണാക്കിയ വിമതരുടെ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിനെ ചന്ദ്രിമ ന്യായീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മകന് സ്വന്തമായി തീരുമാനമെടുക്കാൻ പ്രായമായെന്നും, അവൻ വിമതർക്കൊപ്പം പോയതുമുതൽ താൻ അവനുമായി രാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കാറില്ലെന്നുമാണ് അവർ വ്യക്തമാക്കിയത്.
ഋതബ്രത ബാനർജിയും അരൂപ് റോയിയും നയിക്കുന്ന വിമത വിഭാഗം തങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ തൃണമൂൽ എന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് പാർട്ടിയുടെ ചിഹ്നത്തിനും ഫണ്ടിനുമായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ സമീപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, മമതയുടെ വിശ്വസ്തയും പാർട്ടിയുടെ ലീഗൽ അതോറിറ്റിയുമായിരുന്ന ചന്ദ്രിമ ഭട്ടാചാര്യയുടെ പടിയിറക്കം മമതാ ബാനർജിയെ സ്വന്തം പാർട്ടിയിൽ തീർത്തും ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയും അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുകയും ചെയ്യും.
Following a massive defeat in the 2026 West Bengal Assembly elections—where the party was reduced to just 80 seats against the BJP's 207—the Trinamool Congress is facing a historic internal rebellion. The resignation of Chandrima Bhattacharya, the newly appointed state party president and one of Mamata Banerjee's most trusted aides, deals a severe blow to the party chief. Bhattacharya’s resignation highlights Mamata Banerjee's increasing isolation as the party splinters at every level.