ഡല്‍ഹിയിലെ എസ്‌ഐആര്‍ വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പൊലീസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ അതിക്രമങ്ങളില്‍ പ്രതിഷേധിച്ച് രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള അഭിഭാഷക സമൂഹം വീണ്ടും ഒന്നിച്ചിരിക്കുകയാണ്. സുപ്രീം കോടതി ബാര്‍ അസോസിയേഷന്റെ ആഹ്വാനപ്രകാരം വെള്ള റിബണ്‍ ധരിച്ചും ഡല്‍ഹി ഹൈക്കോടതി ബാര്‍ അസോസിയേഷന്റെ നിര്‍ദ്ദേശപ്രകാരം കറുത്ത റിബണ്‍ ധരിച്ച് ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖം വായിച്ചും അഭിഭാഷകര്‍ തങ്ങളുടെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം അറിയിച്ചു. മുമ്പും രാജ്യത്തെ അഭിഭാഷകര്‍ പലതവണ ഒരുമിച്ച് തെരുവിലിറങ്ങുകയും തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ ഉന്നയിക്കുകയും പ്രതിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പൗരകാശങ്ങള്‍ക്കായി ഡല്‍ഹി ഹൈക്കോടതിയില്‍ പ്രതിഷേധം
മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണര്‍ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ നീക്കം ചെയ്യണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തില്‍ പങ്കെടുത്ത അഭിഭാഷകര്‍ക്ക് നേരെ പൊലീസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ അതിക്രമങ്ങളില്‍ പ്രതിഷേധിച്ച് ഒക്ടോബര്‍ 12-ന് ഡല്‍ഹി ഹൈക്കോടതി ബാര്‍ അസോസിയേഷന്‍ സമരം പ്രഖ്യാപിച്ചു. കറുത്ത റിബണ്‍ ധരിച്ച് കോടതിയില്‍ ഹാജരായ അഭിഭാഷകര്‍, ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ഹൈക്കോടതി വളപ്പില്‍ ഒത്തുചേര്‍ന്ന് ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖം വായിച്ചു കേള്‍പ്പിച്ചു. നിയമവാഴ്ച സംരക്ഷിക്കപ്പെടണമെന്ന ഉറച്ച സന്ദേശമാണ് ഈ പ്രതിഷേധത്തിലൂടെ നല്‍കിയത്. എന്നാല്‍ ഇതേസമയം തൊട്ടടുത്ത് ഒത്തുചേര്‍ന്ന ചില അഭിഭാഷകര്‍ 'വന്ദേമാതരം' ആലപിക്കുകയാണുണ്ടായത്.
മേഘാലയ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറലിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ട് കോടതി ബഹിഷ്‌കരണം
വനിതാ ലോ ഇന്റേണിന് നേരെയുണ്ടായ അതിക്രമത്തില്‍ ബാര്‍ അസോസിയേഷനുകള്‍ കൃത്യമായി ഇടപെട്ടില്ല എന്ന് വിമര്‍ശിച്ചതിനെ തുടര്‍ന്ന് മേഘാലയ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറല്‍ അമിത് കുമാറും ബാര്‍ അസോസിയേഷനുകളും തമ്മില്‍ രൂക്ഷമായ തര്‍ക്കം ഉടലെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തെ അംഗത്വത്തില്‍ നിന്നും നീക്കം ചെയ്ത അസോസിയേഷനുകള്‍, ഒക്ടോബര്‍ ഒന്നു മുതല്‍ സംസ്ഥാന വ്യാപകമായി കോടതി നടപടികള്‍ ബഹിഷ്‌കരിച്ചു. തര്‍ക്കം രൂക്ഷമായതോടെ, ഹൈക്കോടതി ബെഞ്ച് ഈ ബഹിഷ്‌കരണം 'നിയമവിരുദ്ധമാണ്' എന്ന് നിരീക്ഷിക്കുകയും ബന്ധപ്പെട്ട അഭിഭാഷകര്‍ക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടികള്‍ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
നാല്‍സാര്‍ എന്റോള്‍മെന്റ് തടയലും ബി.സി.ഐ പിന്മാറ്റവും
നാഷണല്‍ അക്കാദമി ഓഫ് ലീഗല്‍ സ്റ്റഡീസ് ആന്‍ഡ് റിസര്‍ച്ച് (നാല്‍സാര്‍) സര്‍വകലാശാലാ ബിരുദദാന ചടങ്ങിലേക്ക് അന്നത്തെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിനെ ക്ഷണിച്ചതിനെ വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ എതിര്‍ത്തതാണ് ബാര്‍ കൗണ്‍സില്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യ(ബി.സി.ഐ)യെ ചൊടിപ്പിച്ചത്. തുടര്‍ന്ന് 2026 ബാച്ചിലെ എന്റോള്‍മെന്റ് തടയാന്‍ ബി.സി.ഐ നിര്‍ദ്ദേശം നല്‍കിയതോടെ അഭിഭാഷക സമൂഹത്തില്‍ നിന്നും വലിയ രീതിയിലുള്ള പ്രതിഷേധം ഉണ്ടായി. പ്രതിഷേധം ശക്തമായതിനെ തുടര്‍ന്ന് ബി.സി.ഐ ചെയര്‍മാന്‍ മനന്‍ മിശ്ര മാപ്പുപറയുകയും വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്കെതിരായ നടപടികള്‍ അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
വെര്‍ച്വല്‍ പൊലീസ് മൊഴിയെടുപ്പിനെതിരെയുള്ള സമരം
2025 ഓഗസ്റ്റില്‍, പൊലീസുകാര്‍ക്ക് സ്റ്റേഷനുകളില്‍ ഇരുന്നുതന്നെ വെര്‍ച്വലായി കോടതികളില്‍ സാക്ഷിമൊഴികളും തെളിവുകളും നല്‍കാന്‍ അനുമതി നല്‍കിക്കൊണ്ടുള്ള ഡല്‍ഹി ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവര്‍ണറുടെ വിജ്ഞാപനം വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് വഴിവെച്ചു. ക്രിമിനല്‍ കേസുകളില്‍ തങ്ങളെത്തന്നെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന പ്രതികള്‍ക്ക് ഇത് അനീതിയാണെന്നും നീതിന്യായ പ്രക്രിയയുടെ സുതാര്യതയെ ബാധിക്കുമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അഭിഭാഷകര്‍ മൂന്നു ദിവസത്തെ പണിമുടക്ക് നടത്തി. ഒടുവില്‍ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ കോടതിയില്‍ നേരിട്ട് ഹാജരാകണം എന്ന് അധികൃതര്‍ ഉത്തരവിറക്കിയതോടെയാണ് സമരം അവസാനിച്ചത്.
പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കല്‍
അഭിഭാഷകര്‍ കോടതി ബഹിഷ്‌കരിക്കുന്നതും പണിമുടക്കുന്നതും തടഞ്ഞുകൊണ്ട് കേന്ദ്ര നിയമ മന്ത്രാലയം കൊണ്ടുവന്ന 2025-ലെ അഡ്വക്കേറ്റ്സ് ഭേദഗതി ബില്ലിനെതിരെ രാജ്യവ്യാപകമായി വന്‍ പ്രതിഷേധമാണ് ഉയര്‍ന്നത്. ബില്ലിലെ സെക്ഷന്‍ 35 എ പ്രകാരം, സമരം ചെയ്യുന്ന അഭിഭാഷകരുടെ ലൈസന്‍സ് റദ്ദാക്കാനും വലിയ തുക പിഴ ഈടാക്കാനും വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. 'ജനാധിപത്യ വിരുദ്ധവും അഭിഭാഷകരുടെ അവകാശങ്ങള്‍ കവരുന്നതുമാണ്' എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ബാര്‍ അസോസിയേഷനുകള്‍ നടത്തിയ ശക്തമായ സമരത്തെ തുടര്‍ന്ന് കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ ഈ കരട് ബില്‍ പിന്‍വലിക്കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായി. സമാനമായി 2017-ലും ലോ കമ്മീഷന്റെ ഭേദഗതി ബില്ലിനെതിരെ ബി.സി.ഐയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ രാജ്യവ്യാപക പണിമുടക്ക് നടന്നിരുന്നു.
Lawyers across India have repeatedly mobilised to protest police action, judicial procedures, professional regulations and restrictions on their right to strike. The latest protests followed alleged police excesses against lawyers participating in demonstrations in Delhi against the Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls and demanding the removal of Chief Election Commissioner Gyanesh Kumar. On October 12, the Delhi High Court Bar Association called for a protest, with lawyers wearing black ribbons and reading the Preamble to the Constitution to underline the importance of the rule of law. The Supreme Court Bar Association also called for lawyers to wear white ribbons in protest.