രക്ഷാപ്രവർത്തകർ വേണ്ട, ദുരിതാശ്വാസ സാമഗ്രികൾ മാത്രം; നേപ്പാളിന്റെ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെന്ത്?

ഭോട്ടെ കോശി നദിയിലുണ്ടായ മിന്നൽ പ്രളയത്തിൽ വൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ നേരിടുന്ന നേപ്പാൾ, രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഇന്ത്യ, ചൈന, അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ നൽകിയ സഹായ വാ​ഗ്ദാനങ്ങൾ നിരസിച്ചിരിക്കുകയാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി ബലേൻ ഷായുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാർ തങ്ങളുടെ സ്വന്തം സുരക്ഷാ സേനയ്ക്ക് രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് വ്യക്തമാക്കിയത്.

ഹെലികോപ്റ്ററുകളും പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിച്ച ദുരന്തനിവാരണ സേനകളെയും അയക്കാമെന്ന വാ​ഗ്ദാനമാണ് ബം​ഗ്ലാദേശ്, ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ശ്രീലങ്ക തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മുന്നോട്ട് വെച്ചത്. എന്നാൽ, ഇതിനോട് നന്ദി പറഞ്ഞ നേപ്പാൾ, സ്വന്തം സേനകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തന്നെ കാര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. പ്രളയത്തിൽ ഇതുവരെ നാനൂറോളം ആളുകൾ മരിക്കുകയും 1300-ലധികം ആളുകളെ കാണാതാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ കൈലാസ മാനസസരോവർ യാത്രയ്ക്ക് പോയ ഇന്ത്യക്കാരുൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വിദേശ രാജ്യങ്ങളുടെ രക്ഷാപ്രവർത്തകരെ നേപ്പാൾ നിരസിക്കാൻ പ്രധാന കാരണം 2015ൽ രാജ്യത്തുണ്ടായ വലിയ ഭൂകമ്പത്തിൽ നിന്നുള്ള പാഠങ്ങളാണ്. അന്ന് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാ​ഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സൈനിക വിമാനങ്ങളും രക്ഷാപ്രവർത്തകരും സന്നദ്ധ സംഘടകളും കാഠ്മണ്ഡുവിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയിരുന്നു. അടിയന്തര ഘട്ടത്തിൽ നേപ്പാളിന് അത് വലിയൊരു സഹായമായെങ്കിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരവും ഏകോപനമില്ലായ്മയും വലിയ പ്രതിസന്ധികൾ സൃഷ്ടിച്ചു.

വിദേശ സംഘങ്ങളുടെ പെട്ടെന്നുള്ള ഈ തള്ളിക്കയറ്റം വലിയ രീതിയിലുള്ള ഭരണപരവും ലോജിസ്റ്റിക്കലുമായ പ്രതിസന്ധികൾ സൃഷ്ടിച്ചു. വിമാനത്താവളങ്ങളും റോഡുകളും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും ഇതിനകം തന്നെ തകർന്നിരുന്ന സമയത്ത്, വിദേശ സംഘങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരവും അവരുടെ നീക്കങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ദുരിതാശ്വാസ പ്രവർത്തനങ്ങളെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി. ഈയൊരു സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കുന്നതിനും രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായും നേപ്പാൾ സേനയുടെ കൈകളിൽ തന്നെ നിലനിർത്തുന്നതിനുമാണ് ഇപ്പോൾ വിദേശ സേനകളെ ഒഴിവാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. ഒന്നിലധികം വിദേശ സംഘങ്ങൾ സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കി, വ്യക്തമായ ഒരു നേപ്പാളി കമാൻഡിന് കീഴിൽ കാര്യങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാനാണ് സർക്കാരിന്റെ ശ്രമം.

ഇതിന്റെ ഭാ​ഗമായി മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രക്ഷാപ്രവർത്തന സഹായങ്ങൾ നിരസിച്ച നേപ്പാൾ, പക്ഷേ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങളും ദുരിതാശ്വാസ സാമഗ്രികളും സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്. "നേപ്പാളിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചാണ് ഞങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്" എന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് രൺധീർ ജയ്‌സ്വാളും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അയൽക്കാർ ആദ്യം എന്ന നയത്തിന്റെ ഭാ​ഗമായി ഇന്ത്യ ഇതിനകം തന്നെ സി-130ജെ, സി-17 എന്നീ സൈനിക വിമാനങ്ങളിൽ താത്ക്കാലിക ടെന്റുകൾ, പുതപ്പുകൾ, ശുചിത്വ കിറ്റുകൾ, സോളാർ വിളക്കുകൾ, മരുന്നുകൾ, ഭക്ഷണപ്പൊതികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 47.5ടൺ ​ദുരിതാശ്വാസ സാമ​ഗ്രികൾ എത്തിച്ചുനൽകി. കൂടാതെ, തകർന്ന വലുതും ചെറുതുമായ പാലങ്ങൾക്ക് പകരമായി താത്ക്കാലികമായി ഉപയോ​ഗിക്കാവുന്ന ബെയ്ലീ പാലങ്ങളും ഇന്ത്യ വാ​ഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നേപ്പാൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്തും നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൻ, ലോകബാങ്ക് എന്നിവരും സഹായങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വിദേശ സഹായങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനായി ഏകജാലക സംവിധാനം ആണ് നേപ്പാൾ സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ തങ്ങളുടെ എംബസികൾ വഴി പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ദുരിതാശ്വാസ നിധിയിലേക്ക് മാത്രമേ ഫണ്ടുകൾ സ്വീകരിക്കുകയുള്ളൂ. സഹായങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിലെ ഇരട്ടിപ്പ് ഒഴിവാക്കാനും ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ കൃത്യമായി ഫണ്ട് എത്തിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. ഇതിന് പുറമെ, ദുരന്തത്തിൽ കാണാതായ വിദേശികളെ കണ്ടെത്താനും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനുമായി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ഒരു എമർജൻസി റെസ്പോൺസ് ടീം രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കാണാതായവരിൽ 290-ഓളം ഇന്ത്യക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. വിദേശ പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിവരങ്ങളും ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതും അവർക്ക് ആവശ്യമായ കോൺസുലാർ സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നതും ഈ പ്രത്യേക സംഘമായിരിക്കും. പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നേരിട്ട് വിന്യസിച്ച് സുരക്ഷാ സേനയിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും സർക്കാർ സംവിധാനം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.