മാര്ച്ചിലെ ഒരു തെളിഞ്ഞ പ്രഭാതം. ഉത്തര്പ്രദേശിലെ റഹ്മാന്പൂരിലുള്ള 'വേപ്പര് ഹീറ്റ് ട്രീറ്റ്മെന്റ്' പ്ലാന്റിലേക്ക് കറുത്ത കോട്ടണിഞ്ഞ ജാപ്പനീസ് ക്വാറന്റൈന് ഉദ്യോഗസ്ഥര് നടന്നുകയറുമ്പോള്, അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഇന്ത്യന് അധികൃതര് അതൊരു പതിവ് സന്ദര്ശനം മാത്രമായിരിക്കുമെന്നാണ് കരുതിയത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിപണി മൂല്യമുള്ള, മധുരമൂറുന്ന ഇന്ത്യന് മാമ്പഴങ്ങള്ക്കു ജപ്പാനിലേക്കുള്ള വഴി തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന വെറുമൊരു ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങായി അവര് അതിനെ കണ്ടു.
എന്നാല്, ജപ്പാൻ സംഘത്തിന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്നത് വെറുമൊരു ഡയറിയായിരുന്നില്ല, വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ജാപ്പനീസ് കൃത്യതയുടെ അളവുകോലായിരുന്നു അത്. പ്ലാന്റിലെ പൊടിപിടിച്ച കോണുകളും പ്രോട്ടോക്കോള് പാലിക്കാത്ത അണുനശീകരണ സംവിധാനങ്ങളും കണ്ട അവരുടെ മുഖം കടുത്തു. അവര് തങ്ങളുടെ പേനയെടുത്ത് ഡയറിയില് കുറിച്ചു: 'അയോഗ്യം!'
ഒരൊറ്റ ഒപ്പ്. 20 വര്ഷമായി ഇന്ത്യ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ഒരു വലിയ വ്യാപാര സാമ്രാജ്യമാണ് ആ ഒപ്പിലൂടെ തകര്ന്നടിഞ്ഞത്. 2026 മാമ്പഴ സീസണില് ഒരൊറ്റ ഇന്ത്യന് മാമ്പഴം പോലും ജപ്പാന്റെ മണ്ണില് തൊടില്ലെന്ന പ്രഖ്യാപനം വന്നു. പുറമേ ഇതൊരു 'സാങ്കേതിക പ്രശ്നം' എന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും സൂക്ഷ്മമായി നോക്കിയാല് ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ അതിഭയങ്കരമായ നിരുത്തരവാദത്തിന്റെയും അനാസ്ഥയുടെയും കഥയാണ്.
ഈ കഥയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസം എന്തെന്നാല്, ജപ്പാന് പരീക്ഷ നടത്തുന്ന തീയതിയും അതിലെ ചോദ്യങ്ങളും ഇന്ത്യക്ക് 20 വര്ഷമായി കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നു എന്നതാണ്!
പഴ ഈച്ചകളുടെ ശല്യം കാരണം 1986-ല് ജപ്പാന് ഇന്ത്യന് മാമ്പഴങ്ങള് നിരോധിച്ചതാണ്. തുടര്ന്ന് രണ്ടു പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട നയതന്ത്ര ചര്ച്ചകള്ക്കൊടുവില്, 2006 ജൂണ് 23-നാണ് ജപ്പാന് ആ നിരോധനം നീക്കിയത്. അന്ന് അവര് വെച്ച നിബന്ധനകള് ലളിതവും എന്നാല് കര്ശനവുമായിരുന്നു: ''നിങ്ങളുടെ മാമ്പഴങ്ങള് വി.എച്ച്.ടി (വേപ്പര് ഹീറ്റ്) പ്ലാന്റില് വെച്ച് രാസവസ്തുക്കള് ഇല്ലാതെ ചൂടുള്ള വായു കടത്തിവിട്ട് പൂര്ണമായും കീടവിമുക്തമാക്കണം. എല്ലാ വര്ഷവും മാര്ച്ചില് ഞങ്ങളുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥര് ഇത് നേരിട്ടുവന്ന് പരിശോധിക്കും.''
രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടായി തടസ്സമില്ലാതെ നടന്ന ഈ പരീക്ഷയ്ക്കായി പ്ലാന്റുകള് ഒരുക്കാന് ഇന്ത്യക്കു മുന്നില് മാസങ്ങളുടെ 'ഓഫ്-സീസണ്' സമയം ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നിട്ടും, പരീക്ഷാ ദിവസം വന്നെത്തിയപ്പോള് റഹ്മാന്പൂരിലെ പ്ലാന്റ് പരാജയപ്പെട്ടു. ഇത് അപ്രതീക്ഷിതമായി സംഭവിച്ച ഒന്നല്ല, മറിച്ച് 'എല്ലാം എങ്ങനെയെങ്കിലും നടക്കും' എന്ന ഇന്ത്യന് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉദാസീനമായ ചിന്താഗതിക്ക് ഏറ്റ തിരിച്ചടിയാണ്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കൊങ്കണ് തീരത്ത്, കടുത്ത ഉഷ്ണതരംഗത്തില് വെന്തുരുകുന്ന തങ്ങളുടെ മാന്തോപ്പുകളിലേക്ക് നോക്കി കണ്ണീര് വാര്ക്കുന്ന കര്ഷകനാണ് ഈ കഥയിലെ യഥാര്ത്ഥ ഇര. ഉഷ്ണതരംഗം കാരണം ഈ വര്ഷം അല്ഫോന്സോ മാമ്പഴങ്ങളുടെ ഉല്പ്പാദനം പകുതിയായി കുറഞ്ഞിരുന്നു. ഇതിനിടയ്ക്കാണ് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധസമാനമായ അന്തരീക്ഷം കാരണം വിമാന ചരക്കുകൂലി കുത്തനെ ഉയര്ന്നത്. ഈ ഇരട്ടപ്രഹരങ്ങള്ക്കിടയിലും കര്ഷകന്റെ ഒരേയൊരു പ്രതീക്ഷ ജപ്പാന് വിപണിയായിരുന്നു.
കാരണം, ഒരു കിലോ മാമ്പഴത്തിന് ലോകത്തില് ഏറ്റവും കൂടുതല് പണം (പ്രീമിയം വില) നല്കുന്നത് ജാപ്പനീസ് ഉപഭോക്താക്കളാണ്. കര്ഷകന്റെ ആ അവസാന പ്രതീക്ഷയാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അനാസ്ഥ കാരണം ഇല്ലാതായത്. എന്നാല് ഈ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിലും കേന്ദ്ര കയറ്റുമതി ഏജന്സിയായ അപെഡയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ താല്പ്പര്യമില്ലായ്മ അമ്പരപ്പിക്കുന്നതാണ്.
ചുവപ്പുനാടയുടെ മൗനം: മാര്ച്ച് 25 മുതല് നിരോധനം നിലവില് വന്നിട്ടും വിപണിയിലെ ഏറ്റവും സജീവമായ ഏപ്രില്-ജൂണ് മാസങ്ങള് പകുതി പിന്നിട്ടിട്ടും ജപ്പാനുമായി അടിയന്തര ചര്ച്ച നടത്താനോ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനോ അധികൃതര്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ചെറിയ വിപണി' എന്ന ന്യായീകരണം: 'ജപ്പാനിലേക്ക് നമ്മള് കുറഞ്ഞ അളവിലല്ലേ കയറ്റി അയക്കുന്നുള്ളൂ, യു.എ.ഇയും യു.എസും ഉണ്ടല്ലോ' എന്ന ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വാദം കര്ഷകനെ പരിഹസിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.
ബിസിനസ്സില് പണത്തേക്കാള് വിലപ്പെട്ടതാണ് 'വിശ്വാസ്യത'. കൃഷിയിലും കയറ്റുമതിയിലും ജപ്പാന് ഒരു രാജ്യത്തിന് ചുവപ്പ് കാര്ഡ് കാണിച്ചാല്, അത് ലോകത്തെ മറ്റ് വികസിത രാജ്യങ്ങള്ക്കിടയില് ഇന്ത്യയുടെ ബ്രാന്ഡ് മൂല്യത്തെയാണ് ബാധിക്കുന്നത്. ഓസ്ട്രേലിയ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, യൂറോപ്യന് യൂണിയന് തുടങ്ങിയ വിപണികള് നാളെ ഇന്ത്യന് മാമ്പഴങ്ങള്ക്ക് നേരെ സംശയക്കണ്ണോടെ നോക്കാന് ഈ ഒരൊറ്റ വീഴ്ച മതിയാകും.
മെക്സിക്കോയും തായ്ലന്ഡും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങള് തങ്ങളുടെ ക്വാറന്റൈന് പ്ലാന്റുകള് അത്യാധുനിക ലാബുകളെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുമ്പോഴാണ്, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ പ്ലാന്റുകളിലെ അടിസ്ഥാന ശുചിത്വം പോലും ഉറപ്പാക്കാതെ വിദേശ പ്രതിനിധികളെ പരിശോധനയ്ക്ക് ക്ഷണിച്ചത്.
റഹ്മാന്പൂരിലെ ആ പ്ലാന്റിലെ തകരാര് പരിഹരിച്ച് ജപ്പാനെ വീണ്ടും ബോധ്യപ്പെടുത്താന് ഇനി എത്ര നാളെടുക്കുമെന്ന് ആര്ക്കും അറിയില്ല. ഒരുപക്ഷേ ഈ വര്ഷത്തെ സീസണ് പൂര്ണ്ണമായും അവസാനിച്ചേക്കാം. ഇന്ത്യക്ക് ജപ്പാന് വിപണി നഷ്ടപ്പെട്ടത് അവിടെ മികച്ച മറ്റൊരു രാജ്യം മത്സരിക്കാന് വന്നതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തങ്ങള് മറന്നതുകൊണ്ടാണ്.
കോടികളുടെ പരസ്യങ്ങള് നല്കി 'മേക്ക് ഇന് ഇന്ത്യ' എന്ന് ആഗോളതലത്തില് വിളിച്ചുപറയുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ വിപണിയിലെ ഉല്പ്പന്നങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കാന് ചുവപ്പുനാടകള്ക്ക് കഴിയുന്നില്ലെങ്കില്, നഷ്ടപ്പെടുന്നത് കര്ഷകന്റെ വിയര്പ്പും രാജ്യത്തിന്റെ അന്തസ്സും മാത്രമായിരിക്കും.
English summary:
India lost its Alphonso mango export opportunity to Japan due to alleged administrative negligence and failure to maintain required quarantine standards at a vapor heat treatment facility in Uttar Pradesh. It explains that although Japan lifted its ban in 2006 under strict inspection conditions, India failed a 2026 inspection, leading to a suspension of exports. The piece criticizes bureaucratic inefficiency, lack of urgency from export agencies, and poor infrastructure maintenance, while highlighting the economic hardship faced by farmers already affected by climate-related production losses and rising freight costs. It argues that this failure damages India’s credibility in global markets and undermines long-term export prospects.