ചിതറിപ്പോയ ഒരു സമരം, പട്ടിണികിടക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യൻ: ജന്തർമന്തറിലെ സിജെപി പ്രതിഷേധം സോനം വാങ്ചുക്കിലേക്ക് ചുരുങ്ങിയതെങ്ങനെ?

സന്ധ്യ മയങ്ങുമ്പോൾ ഡൽഹി ജന്തർമന്തറിലെ പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ പതിയെ നേർത്തുതുടങ്ങും. അവിടെയെത്തിയ പലരും വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങും. എന്നാൽ അവിടെ ഒരു മാറ്റവുമില്ലാതെ, ഒരു കിടക്കയിൽ രണ്ട് ചെറിയ ടേബിൾ ഫാനുകളുടെ കാറ്റേറ്റ് 59 വയസ്സുകാരനായ ഒരാൾ കിടപ്പുണ്ട്- ലഡാക്കിൽ നിന്നുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകനായ സോനം വാങ്ചുക്ക്. കഴിഞ്ഞ 19 ദിവസമായി അദ്ദേഹം ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലുമിറക്കാതെ നിരാഹാരത്തിലാണ്.

വിദ്യാർഥികൾ ഒരു ആക്ഷേപഹാസ്യമായി (Satirical movement) ആരംഭിച്ച കോക്ക്റോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി സമരത്തിന്റെ ജീവനും മുഖവും ഇന്ന് ഈ മനുഷ്യനാണ്. ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയുടെ നിശ്ചയദാർഢ്യം എങ്ങനെയാണ് രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്ന ഒരു മഹാസമരമായി മാറുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയാണ് ജന്തർമന്തറിലെ ഈ കാഴ്ചകൾ.

എന്താണ് കോക്ക്റോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി സമരം?

തൊഴിലില്ലാത്ത ചെറുപ്പക്കാരെ ഒരിക്കൽ സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പാറ്റകൾ, പരാദങ്ങൾ (parasites) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു എന്നതിലെ അമർഷത്തിൽ നിന്നാണ് 'കോക്ക്റോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി' എന്ന വേറിട്ട പേരും പ്രസ്ഥാനവും ജനിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ ക്രമക്കേടുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച്, കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ രാജിവെക്കണം എന്നാവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടാണ് സിജെപി ഓൺലൈനായി സമരം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് ജൂൺ 6-ന് ഡൽഹി ജന്തർമന്തറിൽ ഇത് തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ നേരിട്ടുള്ള സമരമായി സിജെപി മാറ്റി.

ചിതറിക്കിടന്ന സമരത്തിന് ജീവൻ നൽകിയ വാങ്ചുക്ക്

ജൂൺ 6-ന് സിജെപിയുടെ ആദ്യത്തെ ഓഫ്‌ലൈൻ പ്രതിഷേധം നടക്കുമ്പോൾ അതൊരു ശൈശവാവസ്ഥയിലുള്ള സമരമായിരുന്നു. മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉച്ചത്തിലായിരുന്നു, പക്ഷേ അവയ്ക്കൊരു ലക്ഷ്യബോധമില്ലായിരുന്നു. പ്രതിഷേധക്കാർ കൂട്ടംകൂട്ടമായി നിന്ന് മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ വിളിച്ചു. സിജെപി സ്ഥാപകൻ അഭിജീത് ഡിപ്കെയും മറ്റ് വക്താക്കളും ജനക്കൂട്ടത്തെ ഒരുമിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, സമരത്തിന് അന്ന് വ്യക്തമായൊരു കേന്ദ്രബിന്ദു ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

അപ്പോഴാണ് ലഡാക്കിൽ നിന്ന് സോനം വാങ്ചുക്ക് അവിടെയെത്തുന്നത്. സിജെപി നേതാക്കളുടെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾക്ക് കഴിയാതിരുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സാധിച്ചെടുത്തു. അതുവരെ ചിതറിനിന്നിരുന്ന വിദ്യാർഥികൾ ഒരൊറ്റ ബിന്ദുവിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. അവരുടെ സംസാരം നിലച്ചു, ക്യാമറകൾ അദ്ദേഹത്തിന് നേരെ തിരിഞ്ഞു. ചിതറിക്കിടന്ന ആ സമരത്തിന് പെട്ടെന്നൊരു കേന്ദ്രബിന്ദു ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് അനിശ്ചിതകാല നിരാഹാരം പ്രഖ്യാപിച്ച വാങ്ചുക്ക് സമരപ്പന്തലിലെ മാറ്റമില്ലാത്ത ഏക സാന്നിധ്യമായി മാറി.

ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉയർന്നുവരുന്ന നിരവധി മുഖങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഡിപ്കെ ആയിരുന്നു സ്ഥാപകൻ. വിജേത ദാഹിയ, സൗരവ് ദാസ്, അശുതോഷ് റാങ്ക എന്നിവർ വക്താക്കളായി. അവരിൽ ആർക്ക് വേണമെങ്കിലും ജന്തർമന്തറിലെ ആ സമരത്തിന്റെ മുഖമായി മാറാമായിരുന്നു. എന്നാൽ, എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ പതിഞ്ഞത് സമരപ്പന്തലിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ മനുഷ്യനിലാണ്.

സിജെപിയുടെ യുവനേതാക്കൾക്ക് വഴിതെറ്റിയത് എവിടെ?

സമരത്തിന്റെ മുഖമായി വാങ്ചുക്ക് മാറിയപ്പോൾ, സിജെപിയുടെ മറ്റ് നേതാക്കൾ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് പതിയെ മാഞ്ഞുതുടങ്ങി. വാങ്ചുക്കിന്റെ ധാർമിക നിലപാട് ഉയർന്നുവന്നപ്പോൾ, യുവനേതാക്കൾ സമരത്തെ നയിക്കുന്നതിന് പകരം സ്വന്തം വിവാദങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന തിരക്കിലായി.

വാങ്ചുക്ക് അനിശ്ചിതകാല നിരാഹാരം തുടങ്ങിയപ്പോൾ തന്നെ ആദ്യ ചോദ്യമുയർന്നു, എന്തുകൊണ്ട് സിജെപി സ്ഥാപകനായ ഡിപ്കെ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം നിരാഹാരം കിടക്കുന്നില്ല? തനിക്ക് മൈഗ്രേൻ ഉണ്ടെന്നായിരുന്നു ഡിപ്കെയുടെ വിശദീകരണം. എന്നാൽ വാങ്ചുക്ക് പട്ടിണികിടക്കുമ്പോൾ ഡിപ്കെ കച്ചോരിയും നൂഡിൽസും കഴിക്കുന്നതിന്റെ വീഡിയോകൾ ഓൺലൈനിൽ പ്രചരിച്ചതോടെ വിമർശനം രൂക്ഷമായി. സിജെപി അംഗങ്ങൾ സമരപ്പന്തലിൽ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളും നൃത്തം ചെയ്യുന്ന വീഡിയോകളും പുറത്തുവന്നതോടെ ഇവർ സമരത്തെ ഗൗരവമായിട്ടാണോ കാണുന്നത് എന്ന ചോദ്യമുയർന്നു.

രാത്രി വൈകുമ്പോൾ വാങ്ചുക്കിനെ തനിച്ചാക്കി ഈ യുവനേതാക്കൾ മടങ്ങുന്നതും ജനങ്ങളിൽ കടുത്ത അതൃപ്തിയുണ്ടാക്കി. വാങ്ചുക്കിനോട് ജനങ്ങൾക്കുള്ള വിശ്വാസവും മറ്റ് സംഘാടകരോടുള്ള അവിശ്വാസവും തമ്മിലുള്ള അകലം വർധിക്കാൻ ഇത് കാരണമായി.

സർക്കാരുമായി ചർച്ച വേണം; പിന്നോട്ടില്ലെന്ന് വാങ്ചുക്ക്

നിരാഹാരം രണ്ടാഴ്ച പിന്നിട്ടതോടെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും എഴുത്തുകാരും സിവിൽ സൊസൈറ്റി പ്രവർത്തകരും മാധ്യമങ്ങളും സമരത്തെ ഏറ്റെടുത്തു. നിരവധി പ്രമുഖർ നിരാഹാരം അവസാനിപ്പിക്കാൻ വാങ്ചുക്കിനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം വഴങ്ങിയില്ല. "എന്റെ ആരോഗ്യനില അത്ര മികച്ചതല്ല, എന്നാൽ തീരെ മോശവുമല്ല. നിരാഹാരം അവസാനിപ്പിക്കാൻ എന്നോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നതിന് പകരം, ദയവായി ജൂലൈ 20 ന് നടക്കുന്ന സമാധാനപരമായ പാർലമെന്റ് മാർച്ചിൽ പങ്കുചേരുക."

ഒരൊറ്റ രാജി കൊണ്ട് വലിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാകില്ലെന്നും, ജനങ്ങൾ ഉണരുന്ന ആ ദിവസം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഓരോ വകുപ്പിലും മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരു മന്ത്രിയുടെ രാജി എന്നതിലുപരി, പൊതുജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കുക എന്നതാണ് ഈ നിരാഹാരത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരുമായി കൃത്യമായ ചർച്ച നടത്തണമെന്ന നിലപാടിലാണ് അദ്ദേഹം.

സമരം തന്നെയായി മാറിയ മനുഷ്യൻ

പല പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സംഘടനകളിലൂടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ഒടുവിൽ അത് ആ ലക്ഷ്യത്തിനായി ജീവിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും വ്യക്തികളുടെ പേരിലേക്ക് ചുരുങ്ങും. ജന്തർമന്തറിൽ സംഭവിച്ചതും അതാണ്. കോക്ക്റോച്ച് ജനതാ പാർട്ടിയാണ് ഈ പ്രതിഷേധം ആസൂത്രണം ചെയ്തതും വോളണ്ടിയർമാരെ ഇറക്കി സംഘടിപ്പിച്ചതും. പക്ഷേ, ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ജീവനും ധാർമിക മുഖവും നൽകിയത് സോനം വാങ്ചുക്ക് ആണ്.

ഇന്ന് ജനങ്ങൾ അവിടെയെത്തുന്നത് സിജെപിയുടെ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനല്ല, പകരം ശാരീരികമായി തളരുമ്പോഴും പോരാടുന്ന ആ മനുഷ്യനെ ഒരു നോക്ക് കാണാനും പിന്തുണയ്ക്കാനുമാണ്. സിജെപിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതൊരു ആക്ഷേപഹാസ്യ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ആരംഭിച്ചതെങ്കിലും, വാങ്ചുക്കിന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യം ഇതിനെ രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്ന ഒരു മഹാസമരമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഈ സമരത്തിന് ഇന്ന് ഒരൊറ്റ മുഖമേയുള്ളൂ — സോനം വാങ്ചുക്ക്.