ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മില് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പ്രാദേശിക സംഘര്ഷങ്ങള് അവസാനിപ്പിക്കാനായി നടത്തുന്ന സമാധാന ചര്ച്ചകള് നിര്ണയക ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോഴും അന്തിമ കരാറിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സമായി നില്ക്കുന്നത് ഒരു നയമാണ്. വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ നോ ഡസ്റ്റ്, നോ ഡോളേഴ്സ്' (No dust, no dollars) എന്ന കടുത്ത ആഭ്യന്തര നയമാണത്. ഈ ഒറ്റ നയം കാരണം ആഗോള എണ്ണ വിപണിയും സാമ്പത്തിക ലോകവും കടുത്ത അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്.
അമേരിക്കന് ഭരണകൂടം ആഭ്യന്തരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അതീവ രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള ഒരു സാമ്പത്തിക-ആണവ വിലപേശല് തന്ത്രമാണിത്. ഇവിടെ 'ഡസ്റ്റ്' (Dust) എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഇറാന്റെ പക്കലുള്ള ആണവ അവശിഷ്ടങ്ങളെയും അതീവ സമ്പുഷ്ടമായ യുറേനിയം ശേഖരത്തെയുമാണ് (Highly Enriched Uranium). നിലവില് ഇറാന്റെ പക്കല് ഏകദേശം 1,000 പൗണ്ടോളം വരുന്ന അതീവ സമ്പുഷ്ടമായ യുറേനിയം ശേഖരമുണ്ടെന്നാണ് യുഎസ് രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജന്സികള് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
അമേരിക്കയുടെ ഈ കടുത്ത നയം അനുസരിച്ച്, ഇറാന് തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള ഈ യുറേനിയം ശേഖരം പൂര്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുകയോ അല്ലെങ്കില് രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്കു മാറ്റുകയോ ചെയ്യാതെ, അവര്ക്ക് മേല് ചുമത്തിയിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളില് (Sanctions relief) യാതൊരുവിധ ഇളവുകളും നല്കില്ല. അതായത്, ആണവ അവശിഷ്ടങ്ങള് (Dust) പൂര്ണമായി ഒഴിവാക്കാതെ ഇറാന് അമേരിക്കന് ഡോളറോ (Dollars) മരവിപ്പിച്ചു നിര്ത്തിയിരിക്കുന്ന വിദേശ ആസ്തികളോ വിട്ടുകൊടുക്കില്ലെന്ന ട്രംപിന്റെ കടുത്ത വാശിയാണിത്.
എന്നാല് അമേരിക്കയുടെ ഈ 'നോ ഡസ്റ്റ്, നോ ഡോളേഴ്സ്' തിയറിയെ ഇറാന് പൂര്ണമായി തള്ളിക്കളയുകയാണ്. ആണവ വിഷയങ്ങള് ഈ ചര്ച്ചകളുടെ പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തില് ഉള്പ്പെടുന്നില്ലെന്നും, ലെബനന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിലെ അടിയന്തര വെടിനിര്ത്തലിനാണ് തങ്ങള് ഇപ്പോള് മുന്ഗണന നല്കുന്നതെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്. തങ്ങളുടെ മരവിപ്പിച്ച വിദേശ ആസ്തികളുടെ ഒരു നിശ്ചിത വിഹിതം ചര്ച്ചകളുടെ ആദ്യ ഘട്ടത്തില് തന്നെ റിലീസ് ചെയ്യണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ കടുത്ത ആവശ്യം.
അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് ഈ വിഷയത്തില് കടുത്ത നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചര്ച്ചകള് ഒന്നുകില് വലിയ വിജയമാകണം, അല്ലെങ്കില് കരാറേ വേണ്ട എന്ന സമ്മർദ തന്ത്രത്തിലാണ് യുഎസ് ഭരണകൂടം. ഇതേസമയം, ആണവ പരീക്ഷണങ്ങള് തടസപ്പെടുത്തുന്ന നീക്കങ്ങളില്നിന്ന് പിന്മാറില്ലെന്ന് ഇറാന്റെ തസ്നിം, ഫാര്സ് വാര്ത്താ ഏജന്സികള് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. കരാർ ഒപ്പിട്ട് 60 ദിവസത്തിന് ശേഷം മാത്രമേ ആണവ കാര്യങ്ങളില് ചര്ച്ചയ്ക്കുള്ളൂയെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാന്.
രണ്ട് വന്ശക്തികള് തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക-ആണവ താല്പര്യങ്ങളില് ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നത് ആഗോള ക്രൂഡ് ഓയില് വിപണിയെയും ഇന്ത്യന് ഓഹരി വിപണിയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ആകെ എണ്ണക്കടത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും കടന്നുപോകുന്ന 'സ്ട്രെയിറ്റ് ഓഫ് ഹോര്മുസ്' (Strait of Hormuz) കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂര്ണമായി വിട്ടുകൊടുക്കാന് ഇറാന് തയ്യാറാകാത്തതും ഇതിനോട് ചേര്ത്തുവായിക്കേണ്ടതാണ്.
ഈ തന്ത്രപ്രധാനമായ കടലിടുക്കിലെ തടസ്സങ്ങള് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയില് എണ്ണവില കുതിച്ചുയരാന് കാരണമാകും. ഇത് ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളില് കടുത്ത പണപ്പെരുപ്പത്തിനും ഓഹരി വിപണിയില് വലിയ തകര്ച്ചയ്ക്കും വഴിതുറന്നേക്കാം. ചര്ച്ചകള് പരാജയപ്പെട്ടാല് ആഗോള ഊര്ജവിതരണ ശൃംഖല പൂര്ണമായി പ്രതിസന്ധിയിലാകുമെന്ന ഭയത്തിലാണ് സാമ്പത്തികലോകം. വരും ദിവസങ്ങളില് ഈ സാമ്പത്തിക യുദ്ധത്തില് ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങള് പോലും ആഗോള വിപണിയുടെ ഭാവി നിര്ണയിക്കും.
English summary:
The ongoing peace talks between Iran and the United States are facing a major hurdle due to Washington’s strict “No Dust, No Dollars” policy, which demands that Iran completely eliminate or remove its stockpile of highly enriched uranium before receiving any sanctions relief or access to frozen assets. Iran has rejected the condition, insisting that nuclear issues are not part of the initial negotiations and prioritizing regional ceasefires instead. The disagreement has increased uncertainty in global oil and financial markets, especially because of tensions surrounding the strategic Strait of Hormuz, through which much of the world’s oil supply passes. Analysts warn that failure in the talks could trigger rising oil prices, inflation, and instability in global markets, including India.
