കോഴിക്കോട്ട് നാല് വയസ്സുകാരിയുടെ ജീവനെടുത്ത ഷിഗെല്ല അണുബാധയെ തുടർന്ന് സംസ്ഥാനത്ത് ആരോഗ്യവകുപ്പ് കനത്ത ജാഗ്രതാ നിർദ്ദേശം പുറപ്പെടുവിച്ചു. കോഴിക്കോടിന് പുറമെ വയനാട്ടിലും കുട്ടികളിൽ രോഗബാധ കണ്ടെത്തിയതോടെ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി പ്രതിരോധ നടപടികളും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പരിശോധനകളും സർക്കാർ ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ആരോഗ്യവകുപ്പ് അധികൃതർ നൽകുന്ന ഔദ്യോഗിക വിവരമനുസരിച്ച്, ഇതുവരെ ആകെ 339 പേർക്കാണ് ഷിഗെല്ലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗലക്ഷണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്.
വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ബാക്ടീരിയ ഉള്ളിൽച്ചെന്നാൽ പോലും ഒരാൾക്ക് രോഗബാധയുണ്ടാകാം. വയറിളക്കം, വയറുവേദനയും കോച്ചിപ്പിടുത്തവും, പനി, മനംപുരട്ടൽ, ഛർദ്ദി എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ
കൃത്യമായ ശ്രദ്ധയും സമയബന്ധിതമായ ചികിത്സയും ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്ന ഒന്നാണ് ഈ അണുബാധ. ആഗോളതലത്തിൽ പ്രതിവർഷം 8 കോടി മുതൽ 16.5 കോടി വരെ ആളുകൾ ഷിഗെല്ല അണുബാധയ്ക്ക് ഇരയാകുന്നുണ്ടെന്നാണ് ഇന്റർനാഷണൽ വാക്സിൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഏകദേശം ആറ് ലക്ഷത്തോളം പേരാണ് ഓരോ വർഷവും ഈ രോഗം ബാധിച്ച് മരിക്കുന്നത്. അഞ്ച് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളിലാണ് രോഗബാധ ഏറ്റവും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്. സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലും, ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടുന്ന ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലുമാണ് ഷിഗെല്ല രോഗവ്യാപന നിരക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ളതെന്ന് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്താണ് ഷിഗെല്ലോസിസ്?
ഷിഗെല്ല എന്ന ബാക്ടീരിയ മൂലം കുടലിലുണ്ടാകുന്ന അതിതീവ്രമായ അണുബാധയാണ് ഷിഗെല്ലോസിസ്. ദഹനവ്യവസ്ഥയെ പ്രധാനമായും ബാധിക്കുന്ന ഈ രോഗം വളരെ വേഗത്തിൽ പടർന്നുപിടിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ബാക്ടീരിയ ഉള്ളിൽച്ചെന്നാൽ പോലും ഒരാൾക്ക് രോഗബാധയുണ്ടാകാം. വയറിളക്കം, വയറുവേദനയും കോച്ചിപ്പിടുത്തവും, പനി, മനംപുരട്ടൽ, ഛർദ്ദി എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. ചില രോഗികളിൽ രക്തത്തോട് കൂടിയ വയറിളക്കത്തിനും കടുത്ത നിർജ്ജലീകരണത്തിനും ഇത് കാരണമാകാറുണ്ട്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ അടിയന്തര വൈദ്യസഹായം അനിവാര്യമാണ്.
വ്യക്തിശുചിത്വമില്ലായ്മ, മലിനമായ ഭക്ഷണം, കൈകൾ കൃത്യമായി കഴുകാതിരിക്കുക എന്നിവയിലൂടെ ഈ ബാക്ടീരിയ വളരെ വേഗത്തിൽ പകരുന്നു. അതിനാൽ, ജനത്തിരക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഈ രോഗം അതിവേഗം പടർന്നുപിടിക്കാൻ വലിയ സാധ്യതയുണ്ട്.
മലിനമായ കുടിവെള്ളം, ശരിയായി പാകം ചെയ്യാത്തതോ പഴകിയതോ ആയ ഭക്ഷണം, വ്യക്തിശുചിത്വമില്ലായ്മ, രോഗികളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കം എന്നിവയാണ് രോഗം വേഗത്തിൽ പടരാൻ കാരണമാകുന്നത്.
ഏറ്റവും അപകടസാധ്യതയുള്ളവർ ആര്?
പകർച്ചവ്യാധി വിദഗ്ധരുടെ മുന്നറിയിപ്പ് പ്രകാരം, അഞ്ച് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളാണ് ഷിഗെല്ല അണുബാധയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി നേരിടുന്നത്. പ്രതിരോധസംവിധാനം പൂർണ്ണമായി വികസിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഇവരുടെ ശരീരത്തിന് അണുബാധയെ ഫലപ്രദമായി ചെറുക്കാൻ കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല. കൂടാതെ, ഷിഗെല്ലോസിസിന്റെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ സങ്കീർണ്ണതയായ നിർജ്ജലീകരണം ചെറിയ കുട്ടികളെ അതിവേഗം ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രായമായവരാണ് ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള മറ്റൊരു വിഭാഗം. വാർദ്ധക്യസഹജമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും കുറഞ്ഞ പ്രതിരോധശേഷിയും കാരണം ഇവരിൽ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഗുരുതരമാകാനും, രോഗമുക്തി നേടാൻ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കാനും ഇടയുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ, ക്യാൻസർ രോഗികൾ, എച്ച്.ഐ.വി ബാധിതർ, പ്രതിരോധശേഷി കുറയ്ക്കുന്ന മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവർ, മറ്റ് വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളുള്ളവർ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലും ഈ അണുബാധ അതിഗുരുതരമായി മാറിയേക്കാം.
രോഗം പകരുന്നത് എങ്ങനെ?
രോഗബാധിതരുടെ വിസർജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ബാക്ടീരിയകൾ കുടിവെള്ളത്തിലൂടെയോ ഭക്ഷണത്തിലൂടെയോ വായ്ക്കുള്ളിൽ എത്തുന്നതിലൂടെയാണ് പ്രധാനമായും ഷിഗെല്ല പകരുന്നത്. വളരെ ചെറിയ അളവിൽ പോലും ഈ ബാക്ടീരിയ ഉള്ളിൽച്ചെന്നാൽ അതിതീവ്രമായ അണുബാധയുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മലിനമായ കുടിവെള്ളം, ശരിയായി പാകം ചെയ്യാത്തതോ പഴകിയതോ ആയ ഭക്ഷണം, വ്യക്തിശുചിത്വമില്ലായ്മ, രോഗികളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കം എന്നിവയാണ് രോഗം വേഗത്തിൽ പടരാൻ കാരണമാകുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ, മതിയായ ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങളില്ലാത്തതും ജനസാന്ദ്രതയേറിയതുമായ ചുറ്റുപാടുകളും രോഗവ്യാപനത്തിന്റെ ആക്കം കൂട്ടുന്നു. ശുദ്ധജലവും കൃത്യമായ സാനിറ്റേഷൻ സംവിധാനങ്ങളും ലഭ്യമല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ഈ രോഗം അതിവേഗം പടർന്നുപിടിക്കാൻ സാധ്യതയേറെയാണ്.
ഷിഗെല്ല അണുബാധയുടെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം നിർജ്ജലീകരണമാണ്. തുടർച്ചയായ ഛർദ്ദിയും വയറിളക്കവും മൂലം ശരീരത്തിൽ ജലാംശം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് രോഗിയെ പെട്ടെന്ന് തളർത്തുന്നു. തലകറക്കം, രക്തസമ്മർദ്ദം കുറയുക തുടങ്ങിയവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷണങ്ങൾ. സ്ഥിതി വഷളായാൽ ഇത് അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം തകരാറിലാക്കുന്ന ഗുരുതരാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിച്ചേക്കാം.
തുടർച്ചയായ കടുത്ത പനി, മലത്തിൽ രക്തം കാണുക, മൂത്രത്തിന്റെ അളവ് ഗണ്യമായി കുറയുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമായാൽ അടിയന്തരമായി വൈദ്യസഹായം തേടേണ്ടതാണ്. കടുത്ത നിർജ്ജലീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അമിതമായ ദാഹം, വായ വരണ്ടുപോകുക, അമിതമായ തളർച്ചയോ അല്ലെങ്കിൽ മാനസികമായ ആശയക്കുഴപ്പമോ അനുഭവപ്പെടുക എന്നിവയും ഉണ്ടാകാം. ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ സ്വയം ചികിത്സയ്ക്ക് മുതിരാതെ ഒട്ടും വൈകാതെ തന്നെ വിദഗ്ദ്ധ ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കേണ്ടതാണ്.
അണുബാധ എങ്ങനെ പ്രതിരോധിക്കാം?
സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് കൈകൾ ഇടയ്ക്കിടെ കഴുകുക. ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപും ശേഷവും, ശൗചാലയം ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷം, കുട്ടികളുടെ ഡയപ്പർ മാറ്റിയ ശേഷം, ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് എന്നിവയിൽ നിർബന്ധമായും കൈകൾ കഴുകണം.
പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും നന്നായി കഴുകി വൃത്തിയാക്കിയ ശേഷം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക.
നീന്തൽക്കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കുളിക്കുമ്പോൾ വെള്ളം വായിലേക്ക് പോകാതെ ശ്രദ്ധിക്കുക.
ഉപയോഗിച്ച ഡയപ്പറുകൾ അടപ്പുള്ള മാലിന്യത്തൊട്ടിയിൽ മാത്രം നിക്ഷേപിക്കുക.
കുടിവെള്ളത്തിന്റെ ശുചിത്വത്തിൽ സംശയമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ കുപ്പി വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുകയോ, വെള്ളം നന്നായി തിളപ്പിച്ച് ആറ്റിയ ശേഷം മാത്രം കുടിക്കാനോ പാചകം ചെയ്യാനോ ഉപയോഗിക്കുക.
നിങ്ങളോ നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിയോ വയറിളക്കമുള്ള അവസ്ഥയിലാണെങ്കിൽ, രോഗം പൂർണ്ണമായി ഭേദമായതിന് ശേഷം ഒരാഴ്ച വരെ ലൈംഗിക ബന്ധം ഒഴിവാക്കുക.
അമേരിക്കൻ സെന്റർ ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഭൂരിഭാഗം രോഗികളും അഞ്ച് മുതൽ ഏഴ് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളുടെ സഹായമില്ലാതെ തന്നെ രോഗമുക്തി നേടാറുണ്ട്. രോഗലക്ഷണങ്ങൾ തീവ്രമല്ലാത്തവർക്ക് ആവശ്യത്തിന് വെള്ളവും വിശ്രമവും മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, രോഗം ഗുരുതരമാവുകയാണെങ്കിൽ ഡോക്ടർമാർ ആന്റിബയോട്ടിക് ചികിത്സ നിർദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്. അതേസമയം, ബാക്ടീരിയയുടെ ചില വകഭേദങ്ങളിൽ എല്ലാ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളും ഫലപ്രദമാകണമെന്നില്ല. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ മരുന്ന് കണ്ടെത്തുന്നതിനായി കൂടുതൽ വൈദ്യപരിശോധനകൾ ആവശ്യമായി വരും.
ഷിഗെല്ല അണുബാധയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അനാവശ്യ ഭീതി ഒഴിവാക്കി, കൃത്യമായ ശാസ്ത്രീയ ജാഗ്രത പാലിക്കുകയാണ് ഈ സാഹചര്യത്തിൽ വേണ്ടത്. വ്യക്തിശുചിത്വവും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിലൂടെ ഈ രോഗത്തെ ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ സാധിക്കും. ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ അവഗണിക്കാതെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ചികിത്സ തേടാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക.
English Summary
The Kerala Health Department has issued a high alert following a Shigella outbreak, with cases reported in Kozhikode and Wayanad. This comprehensive guide details the nature of the Shigellosis infection, its symptoms, and high-risk groups. It emphasizes that while the infection is serious, it can be effectively managed through proper hygiene, safe food handling, and timely medical intervention. The article also includes CDC-based treatment advice and essential preventive measures to ensure public safety.