വോട്ട് നിർബന്ധമാക്കില്ല; വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് കരുത്തുപകർന്ന് സുപ്രീം കോടതി

രാജ്യത്ത് വോട്ട് ചെയ്യുന്നത് നിർബന്ധമാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള ഹർജി സുപ്രീം കോടതി തള്ളി. വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുക എന്നത് ഒരാളുടെ അവകാശമാണെന്നും എന്നാൽ അത് നിർബന്ധിതമാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസുമാരായ സഞ്ജയ് കിഷൻ കൗൾ, സുധാൻഷു ധൂലിയ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.

വോട്ട് ചെയ്യണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശം പൗരനുണ്ടെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഒരാളെ നിർബന്ധിച്ച് വോട്ട് ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനമാകുമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

എന്താണ് കോടതി പറഞ്ഞത്?

ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കിഷൻ കൗൾ ഉൾപ്പെട്ട ബെഞ്ചിന്റെ നിരീക്ഷണം ലളിതമാണ്: "ഒരു പൗരനെ വോട്ട് ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നത് അയാളുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണ്." ഒരാൾക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയോടും താല്പര്യമില്ലെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തോട് വിയോജിപ്പുണ്ടെങ്കിൽ വോട്ട് ചെയ്യാതിരിക്കാൻ അയാൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്. വോട്ട് ചെയ്യുക എന്നത് നിയമപരമായ ബാധ്യതയല്ല, മറിച്ച് ഒരു അവകാശമാണ് .

സാധാരണക്കാരനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും?

ഈ വിധി സാധാരണക്കാരന് നൽകുന്ന പ്രധാന ആശ്വാസം പിഴയോ മറ്റ് ശിക്ഷാ നടപടികളോ ഭയപ്പെടാതെ സ്വന്തം തീരുമാനം എടുക്കാം എന്നതാണ്. വോട്ട് നിർബന്ധമാക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ:

വോട്ട് ചെയ്യാത്തവർക്ക് പിഴയോ സർക്കാർ ആനുകൂല്യങ്ങൾ തടയുന്നതോ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വരുമായിരുന്നു.

ജോലിക്കായി ദൂരസ്ഥലങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവർക്കും ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവർക്കും വോട്ട് ചെയ്യാൻ എത്തുക എന്നത് വലിയ സാമ്പത്തിക-ശാരീരിക ബാധ്യതയാകുമായിരുന്നു.

വോട്ട് ചെയ്യാതിരിക്കാനുള്ള പൗരന്റെ 'നിശബ്ദ പ്രതിഷേധം' ഇല്ലാതാകുമായിരുന്നു.

രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് മുന്നിലെ വെല്ലുവിളി

ഈ വിധി രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് നൽകുന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമാണ്. ജനങ്ങളെ നിയമം മൂലം പോളിംഗ് ബൂത്തിൽ എത്തിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം, മികച്ച ഭരണത്തിലൂടെയും വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളിലൂടെയും ജനങ്ങളെ വോട്ട് ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കേണ്ടത് പാർട്ടികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. വോട്ടിംഗ് നിർബന്ധമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, വോട്ടർമാരെ ബൂത്തിലെത്തിക്കാൻ പാർട്ടികൾ കൂടുതൽ അധ്വാനിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ജനാധിപത്യത്തിന് ഗുണമോ ദോഷമോ?

നിർബന്ധിത വോട്ടിംഗ് ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന വാദത്തിന് വിരുദ്ധമായാണ് കോടതി നിലപാട്. ജനാധിപത്യം എന്നത് സ്വതന്ത്രമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്. അവിടെ സമ്മർദ്ദത്തിന് സ്ഥാനമില്ല. 'നോട്ട' (NOTA) നിലവിലുള്ളപ്പോൾ തന്നെ വോട്ട് ചെയ്യാതിരിക്കാനുള്ള അവകാശം കൂടി നിലനിൽക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പക്വതയാണ് കാണിക്കുന്നത്.

താഴെത്തട്ടിൽ വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകൾ എത്തിക്കുന്നതിനും വോട്ടിംഗ് കൂടുതൽ ലളിതമാക്കുന്നതിനും ഭരണകൂടങ്ങൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണമെന്ന സൂചനയും ഈ വിധിയിലുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ, വോട്ട് എന്നത് ഒരു പൗരന്റെ ബോധപൂർവ്വമായ തീരുമാനമായിരിക്കണം, അല്ലാതെ ശിക്ഷ ഭയന്ന് ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തിയാകരുത് എന്നതാണ് ഈ നിയമപോരാട്ടത്തിന്റെ സാരം.

തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പോളിംഗ് ശതമാനം കുറയുന്നത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് വോട്ടിംഗ് നിർബന്ധമാക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഹർജിക്കാരൻ കോടതിയിൽ ഉന്നയിച്ചത്. എന്നാൽ, ഇതിനായി നിയമനിർമ്മാണം നടത്താൻ സർക്കാരിനോട് നിർദേശിക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമവിദ്യാർത്ഥിയായ ഭരത് താക്കൂർ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയാണ് സുപ്രീം കോടതി തീർപ്പാക്കിയത്. നേരത്തെ സമാനമായ വിഷയത്തിൽ ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയും സുപ്രീം കോടതി പരാമർശിച്ചു.

English Summary: The Supreme Court on Thursday (April 16) rejected a Public Interest Litigation seeking directions to introduce compulsory voting in India along with penal consequences for citizens who deliberately abstain from voting, observing that participation in elections cannot be enforced through coercive measures.

https://www.livelaw.in/top-stories/cant-compel-people-to-vote-supreme-court-rejects-plea-seeking-to-make-voting-mandatory-530468