പാര്ട്ടി പരിപാടികളില് വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വരികള് മാത്രം ആലപിച്ചാല് മതിയെന്ന് കോണ്ഗ്രസ് പ്രവര്ത്തക സമിതി തീരുമാനിച്ചിരിക്കുകയാണ്. കോണ്ഗ്രസ് 1937-ല് എടുത്ത ചരിത്രപരമായ പ്രമേയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ തീരുമാനം. സ്വാതന്ത്ര്യദിന പരിപാടിയിലും പിന്നീട് ഗോവയില് നടന്ന ചടങ്ങിലും വന്ദേമാതരം ആലപിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ബി.ജെ.പി നടത്തിയ വിമര്ശനങ്ങള്ക്കിടയിലാണ് എ.ഐ.സി.സി ജനറല് സെക്രട്ടറി കെ.സി വേണുഗോപാല് പാര്ട്ടിയുടെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. മഹാത്മാഗാന്ധി, ജവഹര്ലാല് നെഹ്റു, രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോര്, സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ്, സര്ദാര് വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേല് എന്നിവരുടെ നിലപാടുകളെ ഉയര്ത്തിക്കാട്ടിയാണ് കോണ്ഗ്രസ് ഈ തീരുമാനത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്.
1937-ലെ കോണ്ഗ്രസ് തീരുമാനം
1875-ല് ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റര്ജിയാണ് സംസ്കൃതം കലര്ന്ന ബംഗാളി ഭാഷയില് വന്ദേമാതരം രചിച്ചത്. 1881-ല് പുറത്തിറങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'അനന്ദമത്' എന്ന നോവലില് ഈ ഗാനം ഉള്പ്പെടുത്തി. 1905-08 കാലഘട്ടത്തിലെ സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കാലത്ത് വന്ദേമാതരം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ പ്രധാന പോരാട്ട മുദ്രാവാക്യമായി മാറി. എന്നാല്, അനന്ദമതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് ഈ ഗാനം മുസ്ലിം വിഭാഗത്തിനിടയില് അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക 1937-ല് സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന് എഴുതിയ കത്തില് ജവഹര്ലാല് നെഹ്റു പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. തുടര്ന്ന് ഇരുവരും രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെ അഭിപ്രായം തേടി.
ഗാനത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് വരികളില് ഏതെങ്കിലും സമുദായത്തെ എതിര്ക്കുന്ന ഒന്നും ഇല്ലെന്ന് ടാഗോര് നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നാല് നോവലിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് പൂര്ണ കവിത വായിക്കുമ്പോള് അത് മുസ്ലീം സമുദായത്തിന്റെ വികാരങ്ങളെ മുറിവേല്പ്പിച്ചേക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. തുടര്ന്ന് 1937 ഒക്ടോബറില് ചേര്ന്ന കോണ്ഗ്രസ് പ്രവര്ത്തക സമിതി, ദേശീയ യോഗങ്ങളില് വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് വരികള് മാത്രം ആലപിച്ചാല് മതിയെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. മഹാത്മാഗാന്ധിയും ഈ നിലപാടിനെ പിന്തുണച്ചു. മറ്റുള്ളവര്ക്ക് എതിര്പ്പുള്ള സാഹചര്യത്തില് നിര്ബന്ധിച്ച് ഗാനം ആലപിക്കരുതെന്നായിരുന്നു ഗാന്ധിയുടെ നിലപാട്. 1950 ജനുവരി 24-ന് ഭരണഘടനാ ശില്പി ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്, വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് വരികളെ 'ജന ഗണ മന' യ്ക്കൊപ്പം ദേശീയ ഗാനത്തിന്റെ പദവി നല്കി ആദരിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പിന്നീടുള്ള നാല് വരികള് വിവാദമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
ആദ്യ രണ്ട് വരികള് രാജ്യത്തിന്റെ പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തെയും സമ്പുഷ്ടിയെയും കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോള്, തുടര്ന്നുള്ള വരികളില് ഹൈന്ദവ ദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിരൂപങ്ങള് കടന്നുവരുന്നു. മൂന്നാമത്തെ വരിയില് രാജ്യത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി വാളെടുക്കാന് തയ്യാറുള്ള കോടിക്കണക്കിന് കരങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. നാലാം വരി രാജ്യത്തിന്റെ രൂപം ഓരോ ക്ഷേത്രത്തിലും കൊത്തിവെക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. അഞ്ചാമത്തെ വരി രാജ്യത്തെ ദുര്ഗ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നീ ദേവിമാരുമായും ഉപമിക്കുന്നു. ഏകദൈവവിശ്വാസത്തില് അധിഷ്ഠിതമായ ഇസ്ലാമിക തത്ത്വങ്ങള് അനുസരിച്ച് അല്ലാഹുവല്ലാത്ത മറ്റൊന്നിനെയും ആരാധിക്കുന്നത് നിഷിദ്ധമാണ്. രാജ്യത്തെ ദേവിയായി ചിത്രീകരിച്ച് ആരാധിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ മതവിശ്വാസത്തിന് എതിരാണെന്നാണ് മുസ്ലിം പണ്ഡിതരുടെ നിലപാട്.
ചരിത്രകാരി തനിക സര്ക്കാരിന്റെ നിരീക്ഷണത്തില്, അനന്ദമതത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് ഗാനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗങ്ങള് ഒരു യുദ്ധ ആഹ്വാനമായി മാറുന്നുണ്ടെന്നും അതില് മുസ്ലിം സമുദായത്തെ എതിരാളികളായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതും രാജ്യത്തെ ഹിന്ദു ദേവിയായി ആവിഷ്കരിക്കുന്നതും മുസ്ലിം വിഭാഗത്തെ അകറ്റാന് കാരണമായെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
രാഷ്ട്രീയ തര്ക്കങ്ങള്
വന്ദേമാതരത്തിന്റെ 150-ാം വാര്ഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പാര്ലമെന്റില് നടന്ന ചര്ച്ചകളില് ഈ വിഷയം വീണ്ടും സജീവമായി. മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സമ്മര്ദ്ദത്തിന് വഴങ്ങി ജവഹര്ലാല് നെഹ്റുവാണ് ഗാനം വെട്ടിച്ചുരുക്കിയതെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ആരോപിച്ചത്. എന്നാല്, അന്നത്തെ വര്ഗീയ ശക്തികള് സൃഷ്ടിച്ച കൃത്രിമ വിവാദമാണിതെന്ന് നെഹ്റു വ്യക്തമാക്കിയ കത്തിലെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങള് ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് പ്രിയങ്ക ഗാന്ധി ഈ ആരോപണത്തെ ചെറുത്തു. നിര്ബന്ധപൂര്വ്വം ഗാനം അടിച്ചേല്പ്പിക്കുന്നത് ദേശീയതയെ മതമാക്കി മാറ്റുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് എ.ഐ.എം.ഐ.എം നേതാവ് അസദുദ്ദീന് ഒവൈസി ഉള്പ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും വാദിക്കുന്നു.
The controversy over Vande Mataram has resurfaced after the Congress Working Committee reaffirmed its long-standing position that only the first two lines of the song should be sung at party events. The decision is based on a 1937 Congress resolution, which followed discussions involving Jawaharlal Nehru, Subhas Chandra Bose and Rabindranath Tagore. Written by Bankim Chandra Chatterjee in 1875 and later included in his novel Anandamath, Vande Mataram became a powerful slogan during the Swadeshi movement. However, concerns were later raised that the song’s broader context and some of its later verses could hurt the sentiments of the Muslim community.