ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ സ്തംഭിപ്പിച്ച പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷത്തിന് അയവു വരുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള യുഎസ്-ഇറാൻ ചർച്ചകൾക്ക് പാകിസ്ഥാൻ തലസ്ഥാനം വേദിയാകും. ഇന്ന് രാവിലെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അമേരിക്കൻ സംഘം ഇസ്ലാമാബാദിലെ നൂർ ഖാൻ എയർബേസിലിറങ്ങി. പാക് സൈനിക മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ ആസിം മുനീർ നേരിട്ടെത്തിയാണ് വാൻസിനെ സ്വീകരിച്ചത്. മുഹമ്മദ് ബാഖർ ഖാലിബാഫ് നയിക്കുന്ന ഇറാന്റെ പ്രതിനിധി സംഘവും പാക് പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹബാസ് ഷെരീഫുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതോടെ, 2018-ന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും സുപ്രധാനമായ നയതന്ത്ര നീക്കത്തിനാണ് ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.
ചർച്ചകളിൽ വലിയ പുരോഗതി ദൃശ്യമാകുന്നതിന്റെ സൂചനയായി, വിദേശ ബാങ്കുകളിൽ മരവിപ്പിച്ചിരുന്ന ഇറാന്റെ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകാൻ അമേരിക്ക സമ്മതിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു. ഖത്തറിലെ ബാങ്കുകളിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന 600 കോടി ഡോളർ (ഏകദേശം 50,000 കോടി രൂപ) വിട്ടുനൽകാൻ പ്രാഥമിക ധാരണയായതായി റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു
പശ്ചാത്തലം: 2018-ൽ മരവിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ തുക, 2023-ൽ തടവുകാരെ കൈമാറുന്ന കരാറിന്റെ ഭാഗമായി വിട്ടുനൽകാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഒക്ടോബർ 7-ലെ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ബൈഡൻ ഭരണകൂടം ഇത് വീണ്ടും തടഞ്ഞുവെക്കുകയായിരുന്നു.
ലക്ഷ്യം: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതുമായി ഈ ആസ്തി കൈമാറ്റത്തിന് നേരിട്ട് ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് ഇറാനിയൻ വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ ഈ നീക്കത്തെ ചർച്ചകളിലെ 'ഗൗരവമായ സമീപനം' എന്നാണ് ഇറാൻ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന മൂന്ന് കാര്യങ്ങളിലാണ് നയതന്ത്ര തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകേണ്ടത്:
ആണവ നിയന്ത്രണം: ഇറാൻ ആണവായുധം നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന പുതിയ ഉടമ്പടിയാണ് അമേരിക്കയുടെ ലക്ഷ്യം. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം നിർത്തലാക്കുന്നതിലാണ് വാഷിംഗ്ടൺ ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്: ലോകത്തെ എണ്ണക്കപ്പലുകളുടെ പ്രധാന പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പൂർണ്ണമായും തുറന്നുനൽകുക. കപ്പലുകൾക്ക് വൻതുക ടോൾ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള ഇറാന്റെ നീക്കത്തെ അമേരിക്ക ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു.
ലബനൻ പ്രതിസന്ധി: ലബനനിലെ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങൾ നിർത്തലാക്കാതെ പൂർണ്ണമായ സമാധാനം സാധ്യമല്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. വരും ചൊവ്വാഴ്ച വാഷിംഗ്ടണിൽ ഇസ്രായേലും ലബനൻ സർക്കാരും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കാനിരിക്കുന്നുണ്ട്
ഈ ചർച്ചകളിൽ വാൻസിന്റെ സാന്നിധ്യം അതീവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഭരണഘടനാപരമായ പദവിയുള്ള വൈസ് പ്രസിഡന്റിനെ തന്നെ ചർച്ചകൾക്ക് വേണമെന്ന് ഇറാൻ നിർബന്ധം പിടിച്ചതായാണ് വിവരം. "വിജയിച്ചാൽ ട്രംപിന് ക്രെഡിറ്റ്, പരാജയപ്പെട്ടാൽ പഴി വാൻസിന്" എന്ന ട്രംപിന്റെ സമീപനം വാൻസിന് വലിയ സമ്മർദ്ദമാണ് നൽകുന്നത്. വാൻസിന്റെ നയതന്ത്ര പാടവം അളക്കുന്നതിനുള്ള ഉരകല്ലായി ഈ ചർച്ചകൾ മാറും
രണ്ടാഴ്ചത്തെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ ഒരു ശാശ്വത കരാർ എന്നത് അസാധ്യമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും, മരവിപ്പിച്ച ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുനൽകാനുള്ള നീക്കം ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ ജീവൻ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ലബനനിൽ വെടിനിർത്തലില്ലെന്ന് ഇസ്രായേൽ ആവർത്തിക്കുന്നത് ഇപ്പോഴും പ്രധാന തടസ്സമായി തുടരുന്നു.
സമഗ്രമായൊരു സമാധാന ഉടമ്പടിയിലേക്ക് ചർച്ചകൾ ഉടനടി എത്തിയേക്കില്ലെങ്കിലും, യുദ്ധോത്സുകത വെടിഞ്ഞ് നയതന്ത്രത്തിന്റെ മേശയ്ക്കരികിലേക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളും മടങ്ങിയെത്തിയത് ശുഭസൂചനയാണ്. ഊർജ്ജസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ആഭ്യന്തര വിപണിയിലെ ഇന്ധനവില നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഈ സമാധാനനീക്കങ്ങളുടെ വിജയം ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതിനിർണ്ണായകമാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ചരക്കുനീക്കം സുഗമമായാൽ മാത്രമേ ആഗോള വിപണിയിലെ അനിശ്ചിതത്വത്തിന് അറുതിയാകൂ. വരും ആഴ്ചകളിൽ തടസ്സങ്ങളില്ലാത്തതും സുതാര്യവുമായ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ശാശ്വത സമാധാനം പുലരാൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
English Summary: High-level delegations from the United States and Iran have convened in Islamabad for a "make-or-break" diplomatic summit aimed at ending weeks of intense conflict. Led by U.S. Vice President JD Vance and Iranian Parliament Speaker Mohammad Bagher Ghalibaf, the talks focus on a crucial 15-point peace proposal involving nuclear de-escalation and regional security. In a significant breakthrough, reports indicate the U.S. has agreed to unfreeze $6 billion in Iranian assets held in Qatar to signal commitment to the negotiations.