ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾ, ചികിത്സ, തെറാപ്പി, പുനരധിവാസം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന ലേഖനമാണ് ഡോ. ടി കെ അബ്ബാസലിയുടേത്. ഇവ കുടുംബത്തിന്റെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്വമല്ല; സമൂഹവും ഭരണകൂടവും പങ്കുവെക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നതാണ് ലേഖനത്തിന്റെ കേന്ദ്രവാദം. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലേഖനം ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ വിവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ പൊതുസമൂഹത്തിനു മുൻപാകെ വലിയ ചർച്ചയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ഭിന്നശേഷിക്കാരായ ഓരോരുത്തരുടേയും കഴിവുകളും ആവശ്യങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ എല്ലാവരെയും പ്രത്യേകമായി താമസിപ്പിച്ച് സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത് പുനരധിവാസത്തിന്റെ അന്തിമ മാതൃകയാകരുത്. ജീവിക്കാനും പഠിക്കാനും തൊഴിൽ ചെയ്യാനും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനും അന്തസ്സോടെ സമൂഹത്തിൽ ഇടപെടാനും ഓരോ വ്യക്തിക്കും അവകാശമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് community-based rehabilitation, independent living, social inclusion എന്നീ ആശയങ്ങൾക്കാണ് ആതവനാട് മോഡലിനേക്കാൾ മുൻഗണന നൽകേണ്ടത്.
കുടുംബ ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ നിന്ന് സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വത്തിലേക്ക്
ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ സംരക്ഷണത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്കും കുടുംബങ്ങളാണ് വഹിക്കുന്നത്. എന്നാൽ മാതാപിതാക്കൾക്ക് പ്രായമാകുന്നതോടെ ഈ സംവിധാനം ദുർബലമാകുമെന്ന ആശങ്ക ലേഖനം പങ്കുവയ്ക്കുന്നു. അതിനാൽ കുടുംബത്തെ പെട്ടെന്ന് മാറ്റിനിർത്തുകയല്ല വേണ്ടത്; കുടുംബത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അതിന്റെ ചുമതല ക്രമേണ സമൂഹവും ഭരണകൂടവും പങ്കുവെക്കുന്ന സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തണം.
ഏകോപിതമായ സേവന സംവിധാനം ആവശ്യമാണ്
ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹ്യനീതി, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളും വിവിധ സംഘടനകളും നിരവധി പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ പലപ്പോഴും ഏകോപിതമല്ല. ഇതുമൂലം ചിലർക്ക് സേവനങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ലഭിക്കുമ്പോൾ മറ്റുചിലർക്ക് ആവശ്യമായ പിന്തുണ ലഭിക്കാതെ പോകുന്നു.
അതുകൊണ്ട് സർക്കാർ ഒരു Comprehensive Disability Inclusion and Rehabilitation Plan തയ്യാറാക്കണം. കേന്ദ്രതലം മുതൽ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനതലം വരെ വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും ഏകോപന സംവിധാനവും അതിൽ ഉൾപ്പെടണം.
വ്യക്തികേന്ദ്രിതവും സമൂഹാധിഷ്ഠിതവുമായ പുനരധിവാസം
പുനരധിവാസം ഒരാളെ സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് മാറ്റി പരിശീലനം നൽകുന്നതിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഭിന്നശേഷി തിരിച്ചറിയുന്ന ഘട്ടം മുതൽ ആരോഗ്യപരിചരണം, തെറാപ്പി, വിദ്യാഭ്യാസം, ആശയവിനിമയം, സ്വയംപര്യാപ്തത, തൊഴിൽപരിശീലനം, ഉപജീവനം, താമസം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന Individualised Rehabilitation Plan തയ്യാറാക്കണം.
കഴിയുന്നിടത്തോളം പുനരധിവാസം വ്യക്തിയുടെ സ്വന്തം ചുറ്റുപാടിൽ തന്നെ നടക്കണം. കുടുംബം, സ്കൂൾ, അയൽക്കൂട്ടം, ആരോഗ്യസംവിധാനം, തദ്ദേശസ്ഥാപനം, തൊഴിൽ മേഖല, സാമൂഹിക സംഘടനകൾ എന്നിവ അതിന്റെ ഭാഗമാകണം. അതിനാൽ ചോദ്യം “ഭിന്നശേഷിക്കാരെ എവിടേക്ക് മാറ്റാം?” എന്നതല്ല; “അവർ കൂടി ജീവിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ എങ്ങനെ കൂടുതൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാക്കാ” മെന്നതായിരിക്കണം.
തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്ക്
ഓരോ പഞ്ചായത്തിലും നഗരസഭയിലും കോർപ്പറേഷനിലും ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ വ്യക്തിഗതമായി വിലയിരുത്തി സേവനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനം വേണം. ആരോഗ്യ-തെറാപ്പി സേവനം, വിദ്യാഭ്യാസ പിന്തുണ, സഹായ ഉപകരണങ്ങൾ, ഗതാഗതം, വീടിന്റെ സൗകര്യവൽക്കരണം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, തൊഴിൽപരിശീലനം, തൊഴിൽ, സ്വയംതൊഴിൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന local rehabilitation plan തയ്യാറാക്കണം.
ഇത് ഒരു വകുപ്പിന്റെ മാത്രം പദ്ധതിയാകാതെ, തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വിവിധ വകുപ്പുകളെയും കുടുംബങ്ങളെയും സാമൂഹിക സംഘടനകളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനമായിരിക്കണം.
സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വവും
സർക്കാർ പദ്ധതികൾ മാത്രം കൊണ്ട് സാമൂഹിക ഉൾച്ചേരൽ സാധ്യമാകില്ല. സ്കൂളുകൾ, കോളേജുകൾ, തൊഴിലിടങ്ങൾ, ക്ലബ്ബുകൾ, സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, മത-സാമൂഹിക സംഘടനകൾ എന്നിവയുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ തുടർച്ചയായ ഇടപെടലുകൾ ആവശ്യമാണ്.
ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ഉൾച്ചേരൽ ഓരോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയും നിയമപരമായ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വമാക്കണം. അങ്ങനെ അത് ദാനധർമ്മമല്ല, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിർവഹിക്കേണ്ട ബാധ്യതയായി മാറേണ്ടതുണ്ട്.
നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങളെ ക്രമേണ മാറ്റത്തിന് വിധേയമാക്കണം.
പ്രത്യേക സ്കൂളുകൾ, പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ, കുടുംബാധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങൾ എന്നിവ ഇന്ന് പലർക്കും അനിവാര്യമാണ്. അതിനാൽ അവ പെട്ടെന്ന് ഒഴിവാക്കാതെ, ക്രമേണ inclusion-oriented support systems ആക്കി മാറ്റണം. പ്രത്യേക പിന്തുണ ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് സ്ഥാപനസേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകുകയും സമൂഹത്തിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നവർക്ക് സമൂഹത്തിൽ തന്നെ പഠിക്കാനും തൊഴിൽ ചെയ്യാനും സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാനും അവസരം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.
ഒരു പുതിയ സാമൂഹിക കരാർ
ഭിന്നശേഷിക്കാരെക്കുറിച്ചുള്ള സമീപനം “അവർക്കുവേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്നതിൽ നിന്ന് “അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് എന്ത് ചെയ്യണം?” എന്നതിലേക്ക് മാറണം. കുടുംബം, സമൂഹം, തദ്ദേശസ്വയംഭരണം, സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ, സന്നദ്ധ-സ്വകാര്യ സംഘടനകൾ എന്നിവ ചേർന്നുള്ള സാമൂഹിക സംരക്ഷണ ശൃംഖല ആവശ്യമാണ്.
ജനനം മുതൽ വാർദ്ധക്യം വരെ ആരോഗ്യപരിചരണം, വിദ്യാഭ്യാസം, പുനരധിവാസം, തൊഴിൽപരിശീലനം, ഉപജീവനം, സ്വതന്ത്ര ജീവിതം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന തുടർച്ചയായ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കണം.
ഭിന്നശേഷി ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല; സമൂഹം എങ്ങനെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ കൂടി പ്രതിഫലനമാണ്. അതിനാൽ സമഗ്രമായ സർക്കാർ നയം, വ്യക്തികേന്ദ്രിത പുനരധിവാസം, വകുപ്പുതല ഏകോപനം, തദ്ദേശീയ പങ്കാളിത്തം, നിയമപരമായ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം എന്നിവയിലൂടെ ഈ ആശയങ്ങൾ പ്രാവർത്തികമാക്കണം.
അവസാന ലക്ഷ്യം ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കായി ഒരു പ്രത്യേക ലോകം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതല്ല; അവർ ജീവിക്കുന്ന ലോകം തന്നെ എല്ലാവർക്കും ജീവിക്കാവുന്ന ലോകമാക്കി മാറ്റുക എന്നതാണ്. നിലനിൽക്കുന്ന വ്യവസ്ഥ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്കായുള്ള ചർച്ചകൾക്കുള്ള ചൂണ്ടുപലകയാകട്ടെ...
Dr. T. K. Abbas Ali’s article raises important questions about the rights, healthcare, therapy, rehabilitation, education, employment and social participation of persons with disabilities. Its central argument is that supporting people with disabilities is not the sole responsibility of families; society and the government must share this responsibility. The article is expected to initiate a wider public discussion on the diverse challenges faced by persons with disabilities.
Since every person with a disability has different abilities and needs, segregating everyone into separate residential institutions should not be considered the ultimate model of rehabilitation. Every individual has the right to live, learn, work, build social relationships and participate in society with dignity. Therefore, the article argues for giving greater priority to community-based rehabilitation, independent living and social inclusion rather than an institutional or segregated model such as the Athavanad model.