കിടപ്പുമുറിയുടെ ഒരു മൂലയിലോ അടുക്കളയുടെ വാതിലിനരികിലോ പത്തിവിരിച്ച് നിൽക്കുന്ന ഒരു മൂർഖൻ പാമ്പിനെ കണ്ടാൽ ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും ഭയന്ന് പിന്നോട്ടോടും. ചിലർ നിലവിളിക്കും, ചിലർ അടിയന്തരമായി പാമ്പുപിടിത്തക്കാരെ വിളിക്കും. കാരണം വിഷപ്പാമ്പുകൾ മനുഷ്യരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഭയങ്ങളിലൊന്നാണ്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ ഒരു ഗ്രാമമുണ്ട്, അവിടെ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ആളുകൾ ഭയന്ന് ഓടിപ്പോകുന്നില്ല. മറിച്ച് അവയ്ക്ക് വഴിമാറിക്കൊടുക്കുകയാണ് പതിവ്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സോളാപൂർ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഷെത്ഫാൽ എന്ന ഗ്രാമമാണ് ഈ വിചിത്ര ജീവിതരീതിയിലൂടെ ലോകശ്രദ്ധ നേടിയത്. ഇവിടെ പാമ്പുകൾ പറമ്പിലോ കാട്ടിലോ മാത്രമല്ല ജീവിക്കുന്നത്. വീടുകളുടെ ഉമ്മറത്തും അടുക്കളയിലും മേൽക്കൂരയ്ക്കരികിലും വരെ ഇവ സ്വതന്ത്രമായി ഇഴഞ്ഞുനടക്കാറുണ്ട്. ചില വീടുകളിൽ പാമ്പുകൾക്കായി പ്രത്യേകം ഇടങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ചുവരുകൾക്കരികിലോ മേൽക്കൂരയുടെ ഭാഗങ്ങളിലോ ചെറിയ തുറസ്സായ ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി അവിടെയാണ് പാമ്പുകൾ വിശ്രമിക്കുന്നതെന്നും പറയുന്നു. ഗ്രാമവാസികളുടെ ജീവിതത്തിൽ പാമ്പുകൾ ഒരു അസാധാരണ സാന്നിധ്യമല്ല. പലപ്പോഴും വീടിനകത്ത് ഒരു മൂർഖൻ പാമ്പ് ചുരുണ്ടുകിടക്കുന്നത് കണ്ടാലും ആളുകൾ പരിഭ്രാന്തരാകാറില്ല. കുട്ടികൾ കളിക്കുന്ന വീടുകളുടെ സമീപത്ത്കൂടി പാമ്പുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നതും ഇവിടെ സാധാരണ കാഴ്ചയാണ്. എന്നാൽ ഇത്രയും അടുത്ത് ജീവിച്ചിട്ടും ഗ്രാമവാസികൾ പാമ്പുകളെ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറില്ല. പകരം അവയെ ആദരവോടെയും വിശ്വാസത്തോടെയും സമീപിക്കുകയാണ് പതിവ്.
ഈ വിശ്വാസത്തിന് പിന്നിൽ തലമുറകളായി കൈമാറിവന്ന സംസ്കാരവും ആചാരങ്ങളും ഉണ്ട്. പാമ്പുകളെ ഉപദ്രവിക്കാത്തിടത്തോളം അവ മനുഷ്യരെ ആക്രമിക്കില്ലെന്നാണ് ഗ്രാമവാസികളുടെ വിശ്വാസം. ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിലെ സർപ്പാരാധനയും ഈ ചിന്തയ്ക്ക് ശക്തി പകരുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും നാഗദേവതാരാധന നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഷെത്ഫാലിൽ അത് വെറും ഉത്സവാചാരങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പാമ്പുകളെ കുടുംബാംഗങ്ങളെപ്പോലെ കാണുന്ന ഒരു ജീവിതരീതിയാണ് ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. മനുഷ്യരും വിഷപ്പാമ്പുകളും തമ്മിലുള്ള ഈ അപൂർവ സഹവർത്തിത്വമാണ് ഷെത്ഫാലിനെ രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും പ്രശസ്തമാക്കിയത്. നിരവധി സഞ്ചാരികളും ഗവേഷകരും മാധ്യമപ്രവർത്തകരും ഈ ഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ എത്താറുണ്ട്. നഗരജീവിതത്തിൽ ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ടാൽ പോലും ഭീതിയിലാകുന്ന ആളുകൾക്ക്, ഷെത്ഫാലിലെ ജനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക പെരുമാറ്റം അതിശയകരമാണ്.
എന്നാൽ ഷെത്ഫാൽ സന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്നവർ ചില കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് വെറും സാഹസിക വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമല്ല. പ്രാദേശികരുടെ വിശ്വാസങ്ങളെയും സംസ്കാരത്തെയും ബഹുമാനിക്കേണ്ട സ്ഥലമാണിത്. പാമ്പുകളെ തൊടാൻ ശ്രമിക്കുകയോ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് അപകടകരമാണ്. വന്യജീവികളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാതെയും പ്രദേശവാസികളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിച്ചും മാത്രമേ സന്ദർശനം നടത്താവൂ. ഷെത്ഫാൽ സന്ദർശിക്കുന്നവർക്ക് സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെ മറ്റ് പ്രധാന ഇടങ്ങളും കാണാനാകും. സിദ്ധേശ്വര ക്ഷേത്രം, സോളാപൂർ കോട്ട, ഗ്രാമീണ കാർഷിക മേഖലകൾ എന്നിവ ഈ യാത്രയ്ക്ക് സാംസ്കാരികവും ചരിത്രപരവുമായ അനുഭവങ്ങൾ കൂടി നൽകുന്നു. ഒക്ടോബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള സമയമാണ് ഈ പ്രദേശം സന്ദർശിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യം. ഈ സമയത്ത് കാലാവസ്ഥ കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായിരിക്കും. പൂനെയിലെ വിമാനത്താവളം, സോളാപൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, റോഡ് മാർഗങ്ങൾ എന്നിവ വഴി ഗ്രാമത്തിലെത്താൻ കഴിയും.
ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ക്രമേണ അകന്നുപോകുമ്പോൾ, ഷെത്ഫാൽ പോലുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. ഭയത്തെയും അപകടത്തെയും മാത്രം കാണാതെ പ്രകൃതിയുമായി സഹവർത്തിക്കാൻ മനുഷ്യർ പഠിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലത്തിന്റെ ഓർമ്മപതിപ്പുപോലെയാണ് ഈ ഗ്രാമം. പാമ്പുകളെ വെറും വിഷമുള്ള ജീവികളായി മാത്രം കാണാതെ, അവരോടൊപ്പം ജീവിക്കാൻ പഠിച്ച ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അപൂർവ കഥയാണ് ഷെത്ഫാൽ പറയുന്നത്.
English Summary: Shetphal village in Maharashtra is known for its unique tradition of living peacefully with snakes, especially cobras, which are treated as part of the community rather than a threat. Locals believe snakes coexist safely if not harmed, making the village a rare example of human–snake harmony that attracts tourists and researchers.