1948-ൽ ചിതറിക്കിടന്നിരുന്ന സയണിസ്റ്റ് സായുധ സംഘങ്ങളെ കോർത്തിണക്കി ആധുനിക ഇസ്രായേലിനെയും അതിന്റെ കരുത്തുറ്റ സൈന്യത്തെയും വാർത്തെടുത്തതിൽ അമേരിക്ക നൽകിയ പിന്തുണ ചരിത്രമാണ്. കഴിഞ്ഞ ഏഴരപ്പതിറ്റാണ്ടായി ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും അചഞ്ചലമായ നയതന്ത്ര സഖ്യം. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഈ 'ചരിത്രപരമായ ബാധ്യത' പുനഃപരിശോധിക്കുമെന്ന് ഇസ്രായേലിലെ ജനങ്ങൾ തന്നെ വിശ്വസിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ താല്പര്യങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന ട്രംപിന്റെ 'അമേരിക്ക ഫസ്റ്റ്' നയത്തിന് മുന്നിൽ ഇസ്രായേലിനോടുള്ള വിധേയത്വത്തിന് പഴയ സ്ഥാനമില്ല എന്നതാണ് ഇതിൽ നിന്നും വായിച്ചെടുക്കേണ്ടത്.
വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിലുള്ള സമാധാന ചർച്ചകളാണ് അമേരിക്ക-ഇസ്രായേൽ ബന്ധത്തിലെ നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന പ്രഭവകേന്ദ്രം. 2023 മുതൽ ഇസ്രായേൽ തുടർച്ചയായി ബോംബിടുന്ന ലെബനനും ഈ അമേരിക്ക-ഇറാൻ ചർച്ചകളുടെ നിർണ്ണായക ഭാഗമാണ്. അമേരിക്കയുമായി ഒരു സമാധാന കരാറിലെത്തണമെങ്കിൽ, തെക്കൻ ലെബനനിൽ ഇസ്രായേൽ നടത്തുന്ന യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണം എന്നത് ഇറാന്റെ കർശനമായ ഉപാധിയാണ്. ഇതാണ് അമേരിക്കയെയും ഇസ്രായേലിനെയും വലിയൊരു നയതന്ത്ര ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്.
ഒരു വശത്ത് ഇറാനുമായുള്ള കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻ തിടുക്കം കൂട്ടുന്ന അമേരിക്ക. മറുവശത്ത് യുദ്ധം തുടരണമെന്നാഗ്രഹിക്കുന്ന ഇസ്രായേൽ ജനത. തന്റെ നാല് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് നെതന്യാഹു ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. 2025 ജൂണിൽ ഇറാനുമായി അമേരിക്ക നടത്തിയ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളായിരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയും രണ്ട് വിരുദ്ധ ധ്രുവങ്ങളിലാകുന്നത്.
നെതന്യാഹുവിന്റെ അതിജീവനം
നെതന്യാഹു ഇപ്പോൾ നയിക്കുന്നത് ഇസ്രായേലിന്റെ താല്പര്യങ്ങളല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പിന് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടമാണ്. ഗുരുതരമായ അഴിമതിക്കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയാൽ ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം ജയിലിലാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കൂടാതെ, ഈ വർഷം നടക്കാനിരിക്കുന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അധികാരം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും കൂടുതലാണ്. ഈ പ്രതിസന്ധികളിൽ നിന്ന് ജനശ്രദ്ധ തിരിച്ചുവിടാനും അധികാരത്തിൽ തുടരാനും യുദ്ധം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകേണ്ടത് നെതന്യാഹുവിന്റെ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അമേരിക്കയുടെ താല്പര്യങ്ങൾ ഇതിന് കടകവിരുദ്ധവുമാണ്. അഴിമതിക്കേസുകളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് ജയിലിൽ പോകാതിരിക്കാൻ, സ്വന്തം രാജ്യത്തെ തുടർച്ചയായ യുദ്ധങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്ന ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു എന്ന ഭരണാധികാരി അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇന്ന് ഒരു വലിയ ബാധ്യതയാവുകയാണ്.
'ഭ്രാന്തൻ തീരുമാനങ്ങൾ'; നെതന്യാഹുവിനെ ശകാരിച്ച് ട്രംപ്
കഴിഞ്ഞ മാസം പുറത്തുവന്ന, വൈറ്റ് ഹൗസ് ഇതുവരെ നിഷേധിക്കാത്ത ആ ഫോൺ സംഭാഷണ രേഖകൾ ഇസ്രായേലിനുള്ള ട്രംപിന്റെ അന്ത്യശാസനമായിരുന്നു. ലെബനനിലെ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച നെതന്യാഹുവിനെ ട്രംപ് രൂക്ഷമായാണ് വിമർശിച്ചത്. ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധസമാന സാഹചര്യം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ട്രംപ് എത്രത്തോളം ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഈ സംഭാഷണം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നെതന്യാഹുവിനെ "ഭ്രാന്തൻ" (crazy) എന്ന് വിളിച്ച ട്രംപ്, തികഞ്ഞ നന്ദികേടാണ് അദ്ദേഹം കാണിക്കുന്നതെന്നും കുറ്റപ്പെടുത്തി. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ താൻ ഇടപെട്ടിരുന്നില്ലെങ്കിൽ നെതന്യാഹു ഇതിനകം ജയിലിൽ കിടക്കുമായിരുന്നുവെന്നും ട്രംപ് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. "ഇപ്പോൾ എല്ലാവർക്കും നിങ്ങളെ വെറുപ്പാണ്. ഇതുകാരണം ലോകത്തിന് ഇസ്രായേലിനെയും വെറുപ്പാണ്," എന്നാണ് ട്രംപ് ആഞ്ഞടിച്ചത്. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച 'ആക്സിയോസിന്' (Axios) നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, "ആരാണ് ബോസ് എന്ന് നെതന്യാഹുവിന് നന്നായറിയാം" എന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞത് ഇരു നേതാക്കളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എത്രത്തോളം വഷളായി എന്നതിന്റെ പരസ്യമായ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.
അമേരിക്ക-ഇറാൻ സമാധാന നീക്കങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്ന ഇസ്രായേൽ മന്ത്രിമാർക്ക് അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ ഡി വാൻസ് നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പും ഇതിനോട് ചേർത്തുവായിക്കേണ്ടതാണ്. നിലവിൽ ലോകത്ത് ഇസ്രായേലിനോട് അനുഭാവം പുലർത്തുന്ന ഒരേയൊരു നേതാവ് ട്രംപ് മാത്രമാണെന്ന് കഴിഞ്ഞ ജൂണിൽ നടന്ന ഒരു വാർത്താ സമ്മേളനത്തിൽ വാൻസ് വ്യക്തമാക്കി.
"നിങ്ങളുടെ മാതൃരാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന പ്രതിരോധ ആയുധങ്ങളിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടുഭാഗവും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് അമേരിക്കക്കാരുടെ കൈകളാലാണ്, അതിനുള്ള പണം നൽകിയിരിക്കുന്നത് അമേരിക്കൻ ജനതയുടെ നികുതിപ്പണത്തിൽ നിന്നുമാണ്," എന്ന വാൻസിന്റെ വാക്കുകൾ ഇസ്രായേലിനുള്ള കൃത്യമായ താക്കീതായിരുന്നു. അമേരിക്കയുടെ ഔദാര്യത്തിലാണ് ഇസ്രായേലിന്റെ നിലനിൽപ്പ് എന്ന് വാഷിംഗ്ടൺ ടെൽ അവീവിനെ പരസ്യമായി ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയാണ് ഇതിലൂടെ.
'മാഗ' ക്യാമ്പിലെ ഭിന്നതകളും മാറുന്ന അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയവും
അമേരിക്കൻ ജനത ഇസ്രായേലിന് എതിരായി ചിന്തിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, ട്രംപിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരായ 'മാഗ' (MAGA - Make America Great Again) അനുയായികൾക്കിടയിൽ പോലും ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ വികാരം ശക്തമാകുകയാണ് എന്നത് ട്രംപിനെ മാറിച്ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
മാഗ ക്യാമ്പിലെ പ്രമുഖയായ മാർജോറി ടെയ്ലർ ഗ്രീനിനെപ്പോലുള്ളവർ ഇസ്രായേലിനുള്ള അമേരിക്കൻ പിന്തുണയെ യാതൊരു ദയയുമില്ലാതെയാണ് വിമർശിക്കുന്നത്. വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തനായ മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ടക്കർ കാൾസൺ ജൂൺ അവസാനത്തോടെ പറഞ്ഞത്, ട്രംപ് ഭരണകൂടം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി ഇസ്രായേലാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഒടുവിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞു എന്നാണ്. ലെബനനിൽ മറ്റൊരു യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള ഒഴികഴിവായി, ഇറാനെ ആക്രമിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ ട്രംപിനെ "മുഖസ്തുതി പറഞ്ഞും, ബോധ്യപ്പെടുത്തിയും, ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയുമാണ്" പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്ന് കാൾസൺ തന്റെ പോഡ്കാസ്റ്റിൽ തുറന്നടിച്ചു.
ഇസ്രായേലിന് പരമ്പരാഗതമായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ പിന്തുണ നൽകുന്ന റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയെയാണ് ട്രംപ് നയിക്കുന്നതെങ്കിലും, തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന് വാഷിങ്ടണിലെ ജോർജ്ടൗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രൊഫസറായ ഡാനിയൽ ബൈമാൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ട്രംപിന്റെ അനുയായികൾ അദ്ദേഹത്തോട് കടുത്ത കൂറുള്ളവരാണ്. അതിനാൽ ഇസ്രായേലിനെതിരെ അദ്ദേഹം എന്ത് തീരുമാനമെടുത്താലും പാർട്ടിയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗം അദ്ദേഹത്തിനൊപ്പം നിൽക്കും. ഇതിന് പുറമെ, ഇസ്രായേലിനെ രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുന്ന ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെ പിന്തുണ കൂടി ഇക്കാര്യത്തിൽ ട്രംപിന് ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ജീവവായുവായി മാറിയ അമേരിക്കൻ സഹായം
അമേരിക്കയുടെ നയതന്ത്ര-സൈനിക പിന്തുണയില്ലാതെ ഇസ്രായേലിന് നിലനിൽപ്പില്ല എന്നത് ആ രാജ്യത്തെ ചുരുക്കം ചിലർക്കെങ്കിലും നന്നായി അറിയാം. ചരിത്രത്തിലുടനീളം ഇസ്രായേലിനെ താങ്ങിനിർത്തിയത് വാഷിങ്ടണാണ്. 2016-ൽ ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രപ്രകാരം 10 വർഷത്തക്ക് 3800 കോടി ഡോളറിന്റെ സൈനിക സഹായമാണ് അമേരിക്ക ഇസ്രായേലിന് നൽകുന്നത്. അമേരിക്ക മറ്റൊരു രാജ്യവുമായും ഇത്രയും വലിയൊരു സൈനിക സഹായ കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
2023 ഒക്ടോബർ 7-ന് ആരംഭിച്ച്, ഇതിനകം 72,000-ത്തിലധികം ഫലസ്തീനികളുടെ ജീവനെടുത്ത ഗാസയിലെ വംശഹത്യയിൽ ലോകമെമ്പാടും ഇസ്രായേൽ ഒറ്റപ്പെട്ടപ്പോഴും അവർക്ക് നയതന്ത്ര പരിരക്ഷ നൽകിയത് അമേരിക്കയാണ്. ഗാസ വിഷയത്തിൽ ഇസ്രായേലിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അമേരിക്ക കുറഞ്ഞത് ആറ് തവണയെങ്കിലും തങ്ങളുടെ വീറ്റോ അധികാരം പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കൂടാതെ, അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം വഷളാകുന്നത് ഇസ്രായേലിനുള്ളിൽ വരാനിരിക്കുന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നെതന്യാഹുവിന് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ് നൽകുന്നത്. രസകരമായ വസ്തുത, നിലവിലെ യുദ്ധങ്ങളെ പിന്തുണച്ച പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ ഇസ്രായേലിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ഒറ്റപ്പെടലിനെ നെതന്യാഹുവിന്റെ പരാജയമായി ചിത്രീകരിച്ച് വോട്ട് പിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് എന്നതാണ്.
മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവുമായ യെയർ ലാപിഡ് കഴിഞ്ഞ ജൂൺ മധ്യത്തിൽ നെതന്യാഹുവിനെതിരെ കടുത്ത ഭാഷയിലാണ് പ്രതികരിച്ചത്. "ഈ സർക്കാരിനെ നമ്മൾ എത്രയും വേഗം മാറ്റിയില്ലെങ്കിൽ, ഇസ്രായേലിന്റെ വിദേശബന്ധങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തുടച്ചുനീക്കപ്പെടും," എന്ന് അദ്ദേഹം എക്സിൽ കുറിച്ചു.
ഈ വർഷത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നെതന്യാഹുവിനെ പുറത്താക്കാൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സാധ്യത കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മുൻ സൈനിക മേധാവി ഗാഡി ഐസൻകോട്ടും നെതന്യാഹുവിനെതിരെ രംഗത്തുണ്ട്. ഇസ്രായേലിന്റെ നയതന്ത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നെതന്യാഹു വരുത്തിയ വൻ വീഴ്ചയാണ് ട്രംപിനെ ഇസ്രായേലിനെ ഒഴിവാക്കി ഒറ്റയ്ക്ക് ഇറാനുമായി കരാറിലേർപ്പെടാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്ന് ഐസൻകോട്ട് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. "അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഒരേയൊരു അച്ചുതണ്ട് അമേരിക്കയാണ്. പ്രതിരോധം, സാങ്കേതികവിദ്യ, നയതന്ത്ര പദവി തുടങ്ങി ഇസ്രായേലിന് എല്ലാം നൽകുന്നത് അമേരിക്കയാണ്," എന്ന് ഇസ്രായേലി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകൻ നിമ്രോഡ് ഫ്ലാഷെൻബെർഗ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
പൂർണ്ണമായൊരു വേർപിരിയൽ സാധ്യമാണോ?
ട്രംപ് ആദ്യമായല്ല ഇസ്രായേലുമായി കൊമ്പുകോർക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇത്ര പരസ്യമായി ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റും ഇസ്രായേലിനെ അവഹേളിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് മുൻ അമേരിക്കൻ നയതന്ത്രജ്ഞൻ ആരോൺ ഡേവിഡ് മില്ലർ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. റിപ്പബ്ലിക്കൻ-ഡെമോക്രാറ്റ് വോട്ടർമാർക്കിടയിലും യുഎസ് കോൺഗ്രസിലും ഇസ്രായേലിന് ഇത്രയധികം ജനപ്രീതി ഇടിഞ്ഞ മറ്റൊരു കാലമില്ല.
ഇത്രയൊക്കെയാണെങ്കിലും, ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇസ്രായേലുമായി പൂർണ്ണമായൊരു ബന്ധം വേർപെടുത്തലിന് മുതിരുമെന്ന് കരുതാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് മില്ലറുടെ പക്ഷം. ഇസ്രായേലിന്മേൽ കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തണമെങ്കിൽ അതിലൂടെ ട്രംപിന്റെ പ്രതിച്ഛായ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന എന്തെങ്കിലും വലിയ നയതന്ത്ര നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം. ഗാസയിലോ, ലെബനനിലോ, അല്ലെങ്കിൽ സൗദി-ഇസ്രായേൽ നയതന്ത്ര ബന്ധത്തിലോ അത്തരമൊരു വലിയ നേട്ടം നിലവിൽ ദൃശ്യമല്ല. എങ്കിലും, ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ വ്യക്തിപരമായ ഗതികേടും അധികാരക്കൊതിയും എങ്ങനെ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നയതന്ത്ര ബന്ധത്തെ ആടിയുലയ്ക്കുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമായി ഇസ്രായേൽ മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
The historic and steadfast alliance between the United States and Israel is facing an unprecedented crisis, driven by clashing geopolitical goals and the personal political ambitions of their leaders. The core friction stems from the US's desire to finalize a peace agreement with Iran. Iran demands an end to Israel’s war in southern Lebanon as a condition. However, Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu—facing corruption charges and a tough upcoming election—is prolonging the war for his political survival, directly contradicting Washington's goals.