ഇറാനെതിരെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ ഉപരോധങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്തുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് യു.എസ് ട്രെഷറി മേധാവി സ്കോട്ട് ബെസന്റ്. പുതിയതും വലുതുമായ സൈനിക നടപടികളുടെ ആവശ്യകത കുറയ്ക്കാന് ഈ നീക്കം സഹായിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇറാന് ഏതെങ്കിലും തരത്തില് സഹായങ്ങള് നല്കുന്ന ഏത് രാജ്യത്തിനെതിരെയും സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങള് ഉണ്ടാകുമെന്ന പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപിന്റെ 'സാമ്പത്തിക യുദ്ധ' മുന്നറിയിപ്പിന് പിറ്റേന്നാണ് ബെസന്റിന്റെ പ്രതികരണം. കൂടുതല് വിവരങ്ങള് അടുത്ത ആഴ്ച പുറത്തുവിടുമെന്നും ബെസന്റ് അവകാശപ്പെട്ടു.
അതേസമയം, ഏകദേശം ആറുമാസമായി തുടരുന്ന യുദ്ധത്തിന് വിരാമമിടാന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള യു.എസ് ഭീഷണികളെ തുടര്ന്ന് വ്യാഴാഴ്ച ക്രൂഡ് ഓയില് വില മൂന്ന് ആഴ്ചയിലെ ഏറ്റവും ഉയര്ന്ന നിരക്കിലെത്തി. യുദ്ധം കാരണം മിഡില് ഈസ്റ്റില് നിന്നുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ബാരല് എണ്ണ വിതരണം തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 'എന്തുകൊണ്ടാണ് എണ്ണവില പെട്ടെന്ന് ഉയര്ന്നതെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല,' ബെസന്റ് പറഞ്ഞു. 'ഞങ്ങള് പരമാവധി സാമ്പത്തിക സമ്മര്ദ്ദം ചെലുത്തുകയാണെങ്കില്, വലിയ തോതിലുള്ള ഒരു സൈനിക നീക്കം പുനരാരംഭിക്കാന് സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് അതിനര്ത്ഥം', സൈനിക ശക്തിയെ പരാമര്ശിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
'സാമ്പത്തിക ഭീകരത'
ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളെപ്പോലും വളരെ മോശമായി ബാധിച്ച ഈ സംഘര്ഷത്തില് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള് ഇതുവരെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഫെബ്രുവരിക്ക് മുമ്പ് ആഗോളതലത്തില് വ്യാപാരം ചെയ്തിരുന്ന എണ്ണയുടെ അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗവും കടന്നുപോയിരുന്ന ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതം തടയാനുള്ള തങ്ങളുടെ ശേഷി വെളിപ്പെടുത്തി ഇറാന് വിപണികളെ ഞെട്ടിച്ചിരുന്നു. ഹോര്മുസിലൂടെയുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും സംഘര്ഷം അവസാനിപ്പിക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഏപ്രിലിലും ജൂണിലും യു.എസും ഇറാനും താല്ക്കാലിക വെടിനിര്ത്തല് കരാറുകളില് ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവ പെട്ടെന്ന് തന്നെ തകരുകയായിരുന്നു. നിലവില് ഏപ്രിലില് ഏര്പ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധവും പുതിയ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും ചേര്ത്ത് ഇറാനെ പൂര്ണ്ണമായി ഒറ്റപ്പെടുത്താനാണ് അമേരിക്ക ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം കഴിഞ്ഞ 50 വര്ഷത്തോളമായി ഇറാന് കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളെ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ബെസന്റ് സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, യു.എസിന്റെ സാമ്പത്തിക-വ്യാപാര ഉപരോധങ്ങളെ ഇറാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അപലപിച്ചു. ഇവയെ 'സാമ്പത്തിക ഭീകരത' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച മന്ത്രാലയം, രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും ദേശീയ പരമാധികാരവും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഇറാനികളുടെ നിശ്ചയദാര്ഢ്യത്തില് ചെറിയൊരു പോറല് പോലും ഉണ്ടാക്കാന് ആവില്ലെന്നും കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു. പുതിയ ഉപരോധത്തെ കുറിച്ചുള്ള കൂടുതല് വിവരങ്ങള് തിങ്കളാഴ്ച നടക്കുന്ന വാര്ത്താ സമ്മേളനത്തില് പങ്കുവെക്കുമെന്ന് ബെസന്റ് പറഞ്ഞു. 'ഇതൊരു ഇരട്ട പ്രഹരമാണ്. ഞങ്ങള്ക്ക് ഇറാന്മേല് ഉപരോധമുണ്ട്, ഒപ്പം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള് ഞങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്താനും പോകുന്നു', യു.എസ് നാവിക ഉപരോധത്തെ പരാമര്ശിച്ച് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
ചൈനയുടെ നിലപാടും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
അനലിറ്റിക്സ് ഫര്മ്മായ കെപ്ലറുടെ 2025-ലെ ഡാറ്റ പ്രകാരം ഇറാന് കയറ്റി അയക്കുന്ന എണ്ണയുടെ 80 ശതമാനത്തിലധികം വാങ്ങുന്നത് ചൈനയാണ്. അതിനാല് തന്നെ അമേരിക്കയുടെ പുതിയ ഉപരോധങ്ങള് ചൈനയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കാന് സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാല്, അപൂര്വ ഭൗമ ധാതുക്കള് ഉള്പ്പെടെ യു.എസിലേക്ക് വന്തോതില് ഉല്പ്പന്നങ്ങള് കയറ്റി അയക്കുന്ന ചൈനയുമായി കൂടുതല് സാമ്പത്തിക യുദ്ധത്തില് ഏര്പ്പെടുന്നത് അമേരിക്കയ്ക്ക് തന്നെ തിരിച്ചടിയായേക്കാം.
ഇറാനുമായി വ്യാപാരം ചെയ്യുന്നതിന്റെ പേരില് ചൈനയെ യു.എസ് ലക്ഷ്യമിടുമോ എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോള്, പല സംഭാഷണങ്ങളും സ്വകാര്യമായി നടത്തുന്നതാണ് നല്ലതെന്ന് ബെസന്റ് പറഞ്ഞു. 'ചൈനക്കാര്ക്ക് ആവശ്യമായ ഊര്ജ്ജത്തിന്റെ 50% ഗള്ഫ് മേഖലയില് നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത് എന്നത് ഓര്ക്കുക. അതിനാല് ഉപരോധവുമായി സഹകരിക്കുന്നത് അവര്ക്ക് വലിയ ഉപകാരമായിരിക്കും', അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതേസമയം, 'ഉപരോധങ്ങളും സമ്മര്ദ്ദങ്ങളും ഒരു പ്രശ്നത്തിനും പരിഹാരമാകില്ല' എന്ന് അമേരിക്കയിലെ ചൈനീസ് എംബസി വ്യക്തമാക്കി. രാഷ്ട്രീയവും നയതന്ത്രപരവുമായ മാര്ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ വിഷയം പരിഹരിക്കണമെന്നാണ് ചൈനയുടെ ആവശ്യം.
'വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങള്'
ബുധനാഴ്ച സോഷ്യല് മീഡിയയില് പങ്കുവെച്ച സന്ദേശത്തില്, 'കേട്ടുകേള്വിയില്ലാത്ത തരത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക യുദ്ധവും ഒറ്റപ്പെടുത്തലും' ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. യു.എസ് സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രത്യേക നടപടികള് എന്തൊക്കെയാണെന്നോ ഏതെങ്കിലും രാജ്യത്തിന്റെ പേരോ അദ്ദേഹം പരാമര്ശിച്ചില്ലെങ്കിലും സമാധാന ചര്ച്ചകള്ക്ക് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാന് സഹായിച്ച യു.എസ് സഖ്യകക്ഷികള്ക്കും ഈ മുന്നറിയിപ്പ് ബാധകമാണെന്നാണ് സൂചന. എന്നിരുന്നാലും, ജനാധിപത്യവിരുദ്ധമായ ഈ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാന് ട്രംപിന്മേല് സ്വന്തം രാജ്യത്ത് വലിയ സമ്മര്ദ്ദമുണ്ട്. ഉയര്ന്ന ഇന്ധനവില അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനപ്രീതി കുറയ്ക്കുകയും നവംബറില് നടക്കുന്ന ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പില് കോണ്ഗ്രസിന്മേലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാര്ട്ടിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് ഭീഷണിയാവുകയും ചെയ്തേക്കാം.
റെക്കോര്ഡ് കടവും ഉയര്ന്ന പലിശനിരക്കും ഉള്പ്പെടെയുള്ള ആഭ്യന്തര സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളില് നിന്ന് അമേരിക്കന് പൊതുജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവനകളെന്ന് ഇറാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ആരോപിച്ചു. പരാജയപ്പെട്ട നയങ്ങളില് അമേരിക്ക ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നത് കൂടുതല് തിരിച്ചടികള് മാത്രമേ ഉണ്ടാക്കൂ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതേസമയം, ട്രംപിന്റെ സോഷ്യല് മീഡിയ ഭീഷണികളും പ്രഖ്യാപനങ്ങളും എപ്പോഴും എഴുതപ്പെട്ടതുപോലെ നടപ്പിലാക്കപ്പെടാറില്ല എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
US Treasury Secretary Scott Bessent has announced that the United States is preparing to impose what he described as the toughest economic sanctions in history against Iran. He said maximum economic pressure could reduce the need for a major new military operation. The announcement follows President Donald Trump’s warning of severe economic consequences for any country that supports Iran. The escalating conflict has disrupted oil supplies from the Middle East, pushing crude oil prices to a three-week high. Iran has condemned the US measures as “economic terrorism,” while Washington plans to combine its existing naval blockade with new economic sanctions to further isolate Tehran.