കണ്ണീർ തോർന്നിട്ടില്ല, ഓർമകളുടെ നെഞ്ചുരുക്കവും. വയനാടിന്റെ പച്ചപ്പിനുമീതെ കോടമഞ്ഞ് പെയ്യുന്നൊരു പതിവ് പുലരിയാണ് ഇന്നും. എന്നാൽ മുണ്ടക്കൈയ്ക്കും ചൂരൽമലയ്ക്കും ഈ ജൂലൈ 30 കേവലമൊരു ദിവസമല്ല, കലണ്ടർ താളുകളിലെ ഒരു വലിയ ഓർമപ്പെടുത്തലാണ്. മനുഷ്യന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകളെയും അതിജീവനശ്രമങ്ങളെയും പ്രകൃതി ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് തിരുത്തിയെഴുതിയ ആ ദുരന്തത്തിന് ഇന്ന് രണ്ടു വയസ് തികയുകയാണ്. ശാന്തമായി ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ഒരു നാട് ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയതിന്റെ ഓർമദിനം.
2024-ലെ ആ വർഷകാലം വയനാടിന്റെ ഭൂപടത്തെയാണ് എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിമറിച്ചത്. പുഞ്ചിരിമട്ടത്തുനിന്ന് തുടങ്ങിവന്ന ഉരുൾപൊട്ടൽ ചൂരൽമല വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ സകല ജീവതാളങ്ങളെയും നിശ്ചലമാക്കി. തങ്ങളുടെ വീടുകൾക്കും സ്വപ്നങ്ങൾക്കും മീതെ കൂറ്റൻ പാറക്കല്ലുകളും മണ്ണും ഇരച്ചെത്തിയതു വിശ്വസിക്കാൻ പോലുമാകാതെയാണ് അന്നാ ജനത പകച്ചുനിന്നത്. പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾക്കും മനോഹരമായ വീടുകൾക്കും പകരം, കണ്ണെത്താദൂരത്തോളം പരന്നുകിടക്കുന്ന ചളിമണ്ണും പാറക്കൂട്ടങ്ങളും മാത്രമായി ആ താഴ്വര അന്നു മാറി. പ്രകൃതിയുടെ അപ്രതീക്ഷിതമായ മാറ്റത്തിൽ പലർക്കും ഉറ്റവരെയും ഉടയവരെയും സമ്പാദ്യങ്ങളെയും നഷ്ടപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ ദുരന്തത്തിന്റെ ആഘാതത്തിൽനിന്നു കരകയറാൻ ആ നാട് പിന്നീട് കാണിച്ച ഇച്ഛാശക്തി വലുതായിരുന്നു. ആദ്യനാളുകളിലെ പകപ്പിൽനിന്നു പതുക്കെപ്പതുക്കെ അവർ യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്കു തിരികെ നടന്നു. ഉരുൾപൊട്ടൽ സകല ജീവതാളങ്ങളെയും നിശ്ചലമാക്കിയപ്പോൾ, പകച്ചുനിന്ന ആ ജനതയ്ക്ക് താങ്ങായതു വലിയൊരു കൂട്ടായ്മയാണ്. മഹാദുരന്തത്തിന് മുന്നിൽ പതറാതെ, അന്ന് ഭരണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന എൽഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഏകോപനങ്ങൾ ഈ അതിജീവന പോരാട്ടത്തിൽ നിർണായകമായി.
ആദ്യ മണിക്കൂറുകളിൽ തന്നെ രക്ഷാപ്രവർത്തനം യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ആരംഭിക്കാനും സൈന്യത്തെയും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെയും വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകളെയും ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കു കൊണ്ടുവരാനും അന്നത്തെ സർക്കാരിനു കഴിഞ്ഞു. ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പുകളിൽ ഒരുക്കിയ സൗകര്യങ്ങളും അവിടെനിന്നും താത്കാലിക പുനരധിവാസത്തിലേക്കുള്ള വേഗത്തിലുള്ള മാറ്റവും ദുരന്തബാധിതർക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണു നൽകിയത്.
എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട മനുഷ്യർക്കു മുന്നിൽ സുരക്ഷിതമായ പുതിയൊരു ജീവിതം ഉറപ്പുനൽകിക്കൊണ്ട്, അവരുടെ കണ്ണീരൊപ്പാൻ സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ അന്ന് സജീവമായി ഇടപെട്ടു. സമഗ്രമായ പുനരധിവാസ പദ്ധതികളിലൂടെ ആ നാടിനെ തിരികെ പിടിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കാണ് സർക്കാർ നേതൃത്വം നൽകിയത്. കേരളം മുഴുവൻ ഒറ്റക്കെട്ടായി ആ താഴ്വരയിലേക്കു സഹായഹസ്തങ്ങളുമായി ഓടിയെത്തിയപ്പോൾ, ആ പിന്തുണയെ കൃത്യമായി ഏകോപിപ്പിച്ച് അർഹരായവരിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഔദ്യോഗിക സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വലിയൊരളവ് വരെ കഴിഞ്ഞു.
രണ്ടു വർഷത്തിനിപ്പുറം ചൂരൽമലയും മുണ്ടക്കൈയും പുനരധിവാസത്തിന്റെ പുതിയൊരു ഘട്ടത്തിലാണ്. കൽപ്പറ്റ എൽസ്റ്റൺ എസ്റ്റേറ്റിലെ ടൗൺഷിപ്പിൽ ഇതിനോടകം 178 കുടുംബങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായ ജീവിതം ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞു. സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഇടപെടലിലൂടെ സ്വന്തമെന്നു പറയാൻ കുറച്ചുപേർക്കെങ്കിലും വീടുകൾ ലഭിച്ചതിന്റെ ആശ്വാസമുണ്ടെങ്കിലും ബാക്കിയുള്ള ദുരന്തബാധിതർക്കു കൂടി എത്രയും വേഗം സ്ഥിരം പുനരധിവാസം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള കാത്തിരിപ്പും ഈ ദിനത്തിൽ ശക്തമാകുന്നുണ്ട്. അർഹരായ മുഴുവൻ ആളുകളിലേക്കും അതിജീവനത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകൾ എത്തുമ്പോഴേ ഈ നാടിന്റെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ് പൂർണമാകൂ.
ദുരന്തത്തിന്റെ രണ്ടാം വാർഷികത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടവയുടെ ഓർമകൾക്കു മുന്നിൽ പ്രാർത്ഥനയോടെ നിൽക്കുകയാണ് വയനാട്. ജില്ലാ ഭരണകൂടവും മേപ്പാടി പഞ്ചായത്തും ചേർന്ന് പുത്തുമലയിലെ ഹൃദയഭൂമിയിൽ ഇന്നു രാവിലെ മുതൽ തന്നെ അനുസ്മരണവും പ്രാർത്ഥനയും സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദുരന്തത്തിൽ ഉറ്റവർ നഷ്ടപ്പെട്ടവരും അതിജീവിതരും കളക്ടർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരും സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുമെല്ലാം ഇന്ന് ആ കല്ലറകൾക്കു മുന്നിൽ പുഷ്പാർച്ചനയുമായി ഒത്തുചേരുകയാണ്. പ്രകൃതിയുടെ അപ്രതീക്ഷിതമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ മനുഷ്യൻ ചെറുതാണെന്ന തിരിച്ചറിവിനൊപ്പം, വീണുപോയിടത്തുനിന്നും ഒരുമിച്ച് കൈപിടിച്ച് എഴുന്നേൽക്കാനുള്ള കൂട്ടായ്മയുടെ നേർചിത്രം കൂടിയാണ് ഇപ്പോൾ വയനാട് നൽകുന്നത്.
Today, July 30, marks exactly two years since the catastrophic 2024 landslide that wiped out the sleeping villages of Mundakkai and Chooralmala in Wayanad, forever altering the region's landscape and history. Amidst the initial shock, the then-LDF government spearheaded a rapid, war-footing rescue operation. They successfully coordinated the army, volunteers, and various state departments to set up immediate relief camps and initiate organized recovery efforts. Two years later, the region is witnessing a steady resurrection. While the trauma remains, 178 affected families have successfully relocated to a safe, newly built township at the Elston Estate in Kalpetta.